Nỗi lòng con dâu xa quê: 10 năm Tết thiếu vắng bên bố mẹ đẻ
Chiều 28 Tết, tôi đứng rửa bó rau mùi ngoài sân nhà chồng ở một xã nhỏ tại Thanh Hóa. Nước lạnh buốt chảy qua kẽ tay, trong khi mùi mỡ rán nem từ bếp quyện với khói tỏa ra, tạo nên không khí Tết rộn ràng mà người ta vẫn gọi là sum vầy. Đột nhiên, điện thoại rung nhẹ với tin nhắn từ mẹ: “Bố mẹ gói bánh xong rồi. Năm nay lại thiếu con”.
Tôi nhìn dòng chữ ấy rất lâu, không khóc nhưng cảm thấy một khoảng trống trong lồng ngực, như ai đó vừa lặng lẽ lấy đi thứ gì đó quý giá. Đây là năm thứ 10 tôi ăn Tết ở quê chồng, cách nhà bố mẹ đẻ gần 300 cây số, đồng nghĩa với việc tôi đã vắng mặt trong căn bếp nhà mẹ vào chiều 29 Tết suốt một thập kỷ.
Những cái Tết “đúng bổn phận” và sự hy sinh thầm lặng
Tôi kết hôn năm 27 tuổi với một người chồng hiền lành, gia đình tử tế, không có những căng thẳng mẹ chồng nàng dâu như trong phim ảnh. Ngay từ năm đầu tiên, việc ăn Tết ở đâu gần như không cần bàn cãi. Những câu nói như “Con dâu mới thì Tết phải ở nhà nội” hay “Con gái đi lấy chồng là người nhà người ta rồi” trở thành lẽ tự nhiên, và tôi gật đầu chấp nhận.
Mẹ tôi chỉ nhẹ nhàng nói qua điện thoại: “Ừ, năm đầu thì phải thế con ạ”, giọng điệu như chẳng có gì đáng bận lòng. Tết năm đầu làm dâu, tôi dậy từ 5 giờ sáng, học cách gói giò, xếp mâm ngũ quả theo kiểu nhà chồng. Họ hàng đến chơi đều khen ngợi, khiến tôi cười suốt mấy ngày Tết, dù đôi khi tự hỏi liệu niềm vui ấy có thật sự trọn vẹn.
Tối 30 năm đó, sau khi cúng giao thừa, tôi lén ra hiên gọi video cho bố mẹ. Ở đầu bên kia, bố ngồi trước bàn trà, mẹ lúi húi dọn bát đũa, với mâm cơm tất niên đã vơi quá nửa. Chúng tôi nói chuyện về đào nở, thời tiết lạnh, bánh chưng, nhưng không ai nhắc đến câu “giá mà con ở đây”. Tuy nhiên, tôi nhìn thấy rõ bàn ăn chỉ có hai cái bát, một hình ảnh khiến lòng tôi se lại.
Dần quen với sự mặc định và nỗi dằn vặt ngày càng lớn
Qua năm thứ hai, thứ ba rồi thứ tư, việc tôi ăn Tết ở nhà chồng trở thành mặc định. Tôi thuộc từng ngóc ngách trong bếp nhà chồng, biết cách sắp xếp mâm cúng, nhớ rõ họ hàng nào sẽ đến sớm mùng Một. Tôi trở thành một người nhà đúng nghĩa, nhưng đồng thời cũng dần xa rời nhịp sinh hoạt Tết ở nhà mình.
Mẹ thường gọi điện kể: “Năm nay nhà mình không gói nhiều bánh đâu, có hai người già ăn sao hết” hay “Bố con giờ lười ra chợ lắm, mẹ phải đi một mình”. Tôi nghe mà thương xót, nhưng rồi lại bị cuốn vào công việc tiếp khách, nấu nướng, dọn dẹp bên nhà chồng. Có lần lướt lại ảnh trong điện thoại, tôi chợt nhận ra suốt nhiều năm, mình không có bức ảnh nào chụp với bố mẹ vào sáng mùng Một – những kỷ niệm Tết của tôi toàn ở ngôi nhà khác.
Áp lực vô hình và câu hỏi về bổn phận
Câu hỏi “Bao giờ về thăm bố mẹ đẻ?” thường xuyên xuất hiện, ngay cả từ mẹ chồng. Nghe có vẻ quan tâm, nhưng ẩn sau đó là một giới hạn vô hình: nhà chồng là nơi tôi về ăn Tết, còn nhà mẹ đẻ chỉ là nơi “thăm” sau Tết hoặc tranh thủ ghé qua nếu sắp xếp được.
Trong một bữa cơm tất niên, khi có người hỏi “Năm nay con có về ngoại không?”, một bác họ đã nhanh miệng đỡ lời: “Chắc phải mùng 4 mùng 5 mới về chứ, Tết nhất mà chạy lung tung”. Mọi người cười, nhưng tôi hiểu rõ thông điệp: Tết là phải ở đây, muốn đi đâu thì đợi sau. Tôi cúi xuống gắp thức ăn, cảm thấy mình như học sinh bị nhắc nhở trước lớp.
Thức tỉnh và nỗi niềm khôn nguôi
Tôi bắt đầu tự hỏi: Tại sao Tết – dịp sum họp lớn nhất năm – lại là lúc tôi đương nhiên phải xa bố mẹ ruột, chỉ vì tôi là phụ nữ? Chồng tôi thương vợ, nhưng anh vô tư nói: “Em muốn về ngoại thì về sau mùng 3 cũng được mà. Bố mẹ anh ở quê, có mỗi Tết là đông đủ”. Trong khi đó, bố mẹ tôi ở thành phố, quanh năm chỉ có hai người, và vì họ “ở đó suốt”, nên Tết của họ bỗng trở thành thứ có thể lùi lại.
Năm nay, khi đọc tin nhắn “Lại thiếu con” từ mẹ, tôi không còn tự trấn an được nữa. Bố tôi tóc bạc đi nhiều, mẹ bắt đầu hay quên – thời gian của họ không còn dài như tôi từng nghĩ. Vậy mà tôi vẫn đối xử với Tết bên họ như một lựa chọn có thể trì hoãn. Tôi tự hỏi: rốt cuộc tôi đang cố làm một người con dâu tốt, hay đang dần trở thành một người con gái có lỗi?
Hành trình 10 năm qua không chỉ là những ngày Tết sum vầy bên nhà chồng, mà còn là chuỗi ngày dài với nỗi nhớ thương và dằn vặt khôn nguôi về bố mẹ đẻ. Câu chuyện này phản ánh một thực tế phổ biến trong xã hội, nơi nhiều người phụ nữ phải đối mặt với sự giằng xé giữa bổn phận và tình cảm gia đình.
