Hà Nội đang trải qua đợt nắng nóng cao điểm với nhiệt độ từ 36-38 độ C, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C. Mặt đường nhựa có thời điểm lên tới hơn 50 độ C, tỏa hơi nóng hầm hập suốt nhiều giờ. Tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, số bệnh nhân nhập viện vì sốc nhiệt tăng đột biến.
Xóm chạy thận giữa chảo lửa
Giữa cái nóng khắc nghiệt, những bệnh nhân mắc bệnh mãn tính, khánh kiệt tài chính lại càng vật lộn. "Xóm chạy thận" ở ngõ 121 đường Lê Thanh Nghị là nơi sinh sống của nhiều bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối. Họ sống trong các phòng trọ giá rẻ, không máy lạnh hoặc có máy nhưng không dám bật vì sợ không trả nổi tiền điện.
Bà Vũ Thị Mai, 58 tuổi, quê Hưng Yên, ngồi trong căn phòng nóng như thiêu đốt, không dám bật quạt. Khi được hỏi, bà Mai xin lỗi: "Tôi chịu khổ quen rồi, thành ra trời này tôi chưa dám bật quạt. Gần 2 năm qua, dù có điều hòa nhưng tôi chưa bật lần nào, cái điều khiển vẫn còn bọc trong nilon đây." Những hôm quá nóng, bà dùng chăn chiên dấp nước phủ lên gần mái nhà, liên tục dùng khăn ướt lau chiếu trúc để "hạ hỏa" căn phòng.
Bà Mai cho biết điều hòa được con trai lắp cho cháu nội. Từ khi cháu về quê học, bà không bật nữa vì sợ tốn điện. "Thi thoảng con tôi vẫn gọi điện giục mẹ bật điều hòa, con lo trả tiền điện. Mẹ đã suy tim, hỏng hai quả thận, mà bị nóng quá mức là cơ thể phản ứng dữ dội, còn nguy hiểm tính mạng. Nhưng để tiết kiệm, tôi vẫn chả dám bật."
Chi phí điều trị và mưu sinh
Hơn 20 năm qua, mỗi tuần 3 lần bà Mai phải lọc máu, chạy thận ở Bệnh viện Bưu điện. Ngoài bảo hiểm, mỗi tháng bà mất ít nhất 5 triệu đồng tiền thuốc men. Để có tiền, bà lén bán nước trà đá, nước đóng chai trong bệnh viện dù bị cấm. Bảo vệ nhiều lần nhắc nhở nhưng ai cũng xót xa, "nương tay" khi biết cảnh khổ của bà.
Khu trọ hiện có 99 bệnh nhân suy thận giai đoạn 4 trở lên. Dù nhiều phòng đã được lắp điều hòa nhờ nhà hảo tâm, nhưng đa phần chỉ dám bật một lúc rồi tắt, chuyển sang dùng quạt. Giá điện tại khu trọ dao động 4.000-5.000 đồng/số, trong khi bệnh nhân làm các nghề xe ôm, bán nước rong, thu nhập ít ỏi.
Anh Nguyễn Văn Hùng, 23 năm chạy thận, nay sức cùng lực kiệt phải bỏ nghề bán hàng rong. Anh kể về người bạn cùng phòng là anh Mai Anh Tuấn, "Trưởng xóm chạy thận", đã qua đời sau 30 năm chạy thận. "Những hôm nhiệt độ hơn 40 độ, tôi và anh Tuấn mắc màn, lấy chăn nhúng nước phủ lên hy vọng mát hơn. Mỗi người nằm một bên, giữa giường đặt chậu hứng nước nhỏ từ chăn ướt. Nhưng chẳng có tác dụng gì, nóng vẫn hoàn nóng. Cảnh ấy thảm lắm!"
Xóm trọ bệnh nhân ung thư
Khu vực Cầu Bươu, quanh Bệnh viện K Tân Triều, là nơi ở của nhiều bệnh nhân ung thư. Các căn nhà lợp tôn, fibro xi-măng san sát, nóng như thiêu đốt. Nhiều phòng có điều hòa nhưng không dám bật, hoặc có bật cũng không mát nổi vì thiết kế một điều hòa tỏa hơi mát xuống nhiều phòng ngăn cách bằng vách thấp, giường tầng.
Anh Huy Toản và anh Vũ Khánh, chủ hệ thống phòng trọ cho bệnh nhân ung thư, kể: Cách đây 3 tháng, gần cổng Bệnh viện K Tân Triều xảy ra vụ cháy lớn. Sau đó, người ta cắt điện cả khu vực, các phòng trọ "khép kín, có điều hòa" bỗng mất điện. Bệnh nhân ung thư sống trong cảnh khổ thực sự. Dù đã lắp pin năng lượng mặt trời trị giá cả trăm triệu, nhưng chỉ đủ chạy quạt và thắp sáng. "Nhà trọ nóng như cái lò, người khỏe còn khó ngủ, nói gì người thập tử nhất sinh sau các đợt truyền hóa chất", anh Khánh nói.
Anh Khánh kể về hai cậu bé đầu trọc nắm tay nhau chạy, cười tươi hỏi: "Cậu bị bệnh gì?" - "Tớ ung thư máu. Thế cậu bệnh gì?" - "Tớ ung thư xương." Rồi tiếng cười khuất sau đám đông. "Đến tôi còn muốn quỵ vì nóng, nói gì các con..."
Nỗi lo mất điện và chi phí
Những ngày nắng nóng đỉnh điểm, nỗi lo lớn nhất không chỉ là tiền thuốc hay kết quả xét nghiệm, mà là mất điện. Nhiều phụ huynh bàn nhau đi thuê khách sạn cho con nhưng lắc đầu vì chi phí quá sức. Chị Võ Thị Tòng, quê Nghệ An, chăm con 17 tuổi bị ung thư hạch giai đoạn 3, cho biết: "Một phòng trọ 200.000-250.000 đồng/ngày, mỗi tháng mất 4-5 triệu tiền trọ. Phòng giá rẻ làm bé nhất có thể, nhà vệ sinh chung, điều hòa xẻ nhỏ ra từng ô giường nên không mát. Muốn mát thì tốn nhiều tiền, nỗi đau chồng lên nỗi đau."
Chị Vũ Thị Nhung, quê Hưng Yên, đã bán nhà lên Tân Triều làm giúp việc theo giờ để cứu hai con ung thư. Con trai chị dùng thuốc đặc hiệu giá 62 triệu đồng mỗi liều, cứ 20 ngày một liều. Sau gần 30 đợt điều trị, tổng chi phí lên tới gần 2 tỷ đồng.
Hơi ấm tình người giữa mùa hè
Giữa những ngày hè đổ lửa, các bệnh viện như Bạch Mai, K, Nhi Trung ương, Việt Đức đã triển khai hệ thống phun sương, bạt che nắng, điều hòa, quạt công suất lớn, nước uống miễn phí. Bệnh viện K đẩy giờ khám từ 6h sáng, giảm thời gian chờ. Các bệnh viện trồng thêm cây xanh, thanh lọc không khí.
Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương giữ không khí dễ chịu nhờ điều hòa và quạt hoạt động liên tục. Những suất cơm, cháo thiện nguyện được trao tận tay người bệnh. Thực đơn bổ sung rau xanh, hoa quả, nước trái cây giải nhiệt. Anh Quách Thao (53 tuổi, Sơn Tây, Hà Nội) đang điều trị ung thư giai đoạn nặng, chờ ghép tủy, xúc động nói: "Từ hành lang mát mẻ đến những cốc nước mát lạnh và sự chăm sóc tận tình của y bác sĩ giúp tôi vơi bớt khó nhọc, vững tâm hơn."
Nhiều chủ nhà trọ như anh Huy Toản, anh Vũ Khánh chấp nhận bù chi phí lắp điều hòa, hỗ trợ tiền điện, nước. Một số bà mẹ có con ung thư được các mái ấm tình thương hỗ trợ chỗ ở miễn phí. Giữa những căn phòng trọ oi bức, tiếng cười trẻ thơ vẫn vang lên. Những đứa trẻ rụng hết tóc sau hóa trị tự nhận mình là "Đường Tam Tạng đi thỉnh kinh" hay "võ sư Thiếu Lâm Tự". Chị Nhung kể: "Bọn trẻ bảo, số phận đưa mọi người từ khắp vùng miền về đây, ở chung một khu, bữa ăn chung mâm. Chúng ta phải cùng vui lên chứ."
Nghị lực phi thường không chỉ từ sự kiên cường cá nhân, mà còn được nuôi dưỡng bằng hơi ấm tình người. Chính sự đồng hành, sẻ chia từ đáy lòng của nhiều người tử tế đang thắp lên ngọn lửa hy vọng, giúp những số phận kém may mắn vững bước trên hành trình hướng về ngày mai tươi sáng.
