Nếu bạn từng tự hỏi tại sao mình luôn là nạn nhân của những vết muỗi đốt trong khi người bên cạnh lại vô tư, thì câu trả lời không đơn giản chỉ là sự ngẫu nhiên. Các nhà khoa học đã chứng minh rằng muỗi thực sự có sự ưu tiên khi chọn "bữa ăn" của chúng, và một số yếu tố từ cơ thể đến thói quen sinh hoạt có thể biến bạn thành mục tiêu hấp dẫn hơn.
Vì sao một số người hấp dẫn muỗi hơn?
Muỗi bị thu hút bởi khí carbon dioxide (CO₂) mà con người thở ra. Chúng có khả năng lần theo luồng khí này để xác định vị trí vật chủ. Tuy nhiên, quyết định đáp xuống và đốt hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như nhiệt độ cơ thể và các hợp chất hóa học trên da.
Nghiên cứu chỉ ra rằng những người có thân nhiệt cao hơn hoặc tỏa nhiều nhiệt hơn thường thu hút muỗi hơn. Ngoài ra, muỗi cũng bị hấp dẫn bởi các axit carboxylic – hợp chất tự nhiên có trong mồ hôi và được tạo ra bởi hệ vi sinh vật trên da. Những người thường xuyên bị muỗi đốt có xu hướng sản sinh nhiều axit carboxylic hơn.
Uống bia có thể khiến muỗi tìm đến nhiều hơn?
Một nghiên cứu mới được thực hiện tại một lễ hội âm nhạc với 465 người tham gia đã phát hiện yếu tố bất ngờ: những người uống bia có xu hướng thu hút muỗi nhiều hơn. Nhóm nghiên cứu cho rằng nguyên nhân có thể đến từ mùi hương phát sinh sau khi uống bia, không liên quan trực tiếp đến nồng độ cồn trong máu. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh cần thêm nhiều nghiên cứu để xác nhận kết luận này.
Bác sĩ William Schaffner, giáo sư bệnh truyền nhiễm tại Đại học Vanderbilt (Mỹ), nhận định đây là phát hiện thú vị nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định chắc chắn, đồng thời khó có khả năng khiến mọi người từ bỏ thói quen uống bia.
Muỗi có thể "học cách thích" thuốc chống muỗi?
DEET từ lâu được xem là hoạt chất chống muỗi hiệu quả hàng đầu. Tuy nhiên, một nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of Experimental Biology đưa ra kết quả gây bất ngờ: muỗi có thể học cách thích nghi với DEET. Các nhà khoa học đã huấn luyện muỗi bằng cách cho chúng tiếp xúc nhiều lần với mùi DEET trong khi vẫn có nguồn máu ở gần. Sau bốn lần lặp lại, hơn 60% số muỗi tham gia thí nghiệm đã cố gắng tìm kiếm thức ăn chỉ dựa vào mùi DEET. Khi được lựa chọn giữa hai bàn tay người, những con muỗi chưa được huấn luyện tránh xa bàn tay có DEET, trong khi những con đã được huấn luyện lại bị thu hút bởi nó.
Theo các nhà nghiên cứu, phát hiện này cho thấy não bộ của muỗi có khả năng học hỏi từ kinh nghiệm, thay vì chỉ phản ứng đơn thuần với mùi hóa học. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng điều này không có nghĩa bạn nên ngừng sử dụng DEET. Đây vẫn là một trong những biện pháp phòng muỗi hiệu quả nhất hiện nay. Thay vì xịt quá nhiều một lần, việc thoa hoặc xịt lại định kỳ có thể giúp duy trì hiệu quả bảo vệ tốt hơn.
Cách giảm nguy cơ bị muỗi đốt
Khi hoạt động ngoài trời, mọi người nên chủ động bảo vệ bản thân trước nguy cơ bị muỗi đốt. Các chuyên gia khuyến nghị nên mặc quần áo dài tay, ưu tiên trang phục màu sáng và đặc biệt lưu ý khoảng thời gian sáng sớm hoặc chiều tối – thời điểm muỗi hoạt động mạnh.
Bên cạnh đó, cần thường xuyên kiểm tra khu vực xung quanh nhà, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng như chậu cây, xô chậu hoặc đồ chơi ngoài trời vì đây là môi trường lý tưởng để muỗi sinh sản.
Nếu không muốn sử dụng DEET, bạn cũng có thể cân nhắc một số loại thuốc chống muỗi có nguồn gốc tự nhiên để hỗ trợ bảo vệ cơ thể.
Dù chưa thể giải thích hoàn toàn vì sao có người luôn bị muỗi "nhắm tới", các nghiên cứu cho thấy yếu tố cơ địa, mùi cơ thể, thói quen sinh hoạt và môi trường sống đều có thể ảnh hưởng đáng kể đến nguy cơ bị muỗi đốt.
