Một nam đầu bếp 32 tuổi họ Vương vừa phải cấp cứu vì đau lưng dữ dội, được chẩn đoán mắc hội chứng thận hư cấp tính. Nguyên nhân xuất phát từ thói quen uống trà sữa, trà đen và các loại đồ uống lắc tay thay cho nước lọc hàng ngày.
Cơn đau như kim đâm và phát hiện phù thận
Bệnh nhân mô tả cơn đau như "bị đâm vào lưng bằng kim", đau đến nỗi chân run bần bật. Khi nhập viện, bác sĩ phát hiện có máu trong nước tiểu. Kết quả chụp X-quang cho thấy các triệu chứng của hội chứng thận hư cấp tính. Chụp chiếu xác định đoạn trên niệu quản trái bị tắc nghẽn bởi một viên sỏi kích thước khoảng 5x7 mm, khiến nước tiểu không thể thoát ra ngoài. Niệu quản bị sưng, thận phù cấp tính. Xét nghiệm nước tiểu xác nhận tiểu máu, khẳng định sỏi thận là nguyên nhân.
Tiền sử sỏi thận và thói quen uống nước sai
Bác sĩ cho biết bệnh nhân đã có sỏi thận từ thời trung học do đam mê thể thao ngoài trời, đổ mồ hôi nhiều nhưng lại uống đồ uống lắc tay thay vì nước. Lúc đó anh được khuyên uống nhiều nước hơn. Nhiều năm sau, cơn đau tái phát dữ dội sau tan làm, khiến anh đổ mồ hôi lạnh, không đứng vững và phải đi cấp cứu.
Khi được hỏi, bệnh nhân thừa nhận thường xuyên uống trà sữa trân châu, trà đen và các loại đồ uống lắc tay "như nước mỗi ngày". Công việc bếp núc khiến anh đổ mồ hôi nhiều nhưng không có thời gian bổ sung nước, dẫn đến sỏi thận tái phát. Anh nhấn mạnh: "Tôi sẽ không bao giờ dám làm như vậy nữa".
Điều trị bằng tán sỏi ngoài cơ thể
Đội ngũ y tế đã tiến hành tán sỏi ngoài cơ thể bằng sóng xung kích (ESWL). Sỏi được tống ra khỏi cơ thể vào ngày hôm sau. Một tuần sau tái khám, thận sưng đã trở lại bình thường. Bác sĩ chỉ ra rằng, dù viên sỏi không lớn nhưng niệu quản hẹp, nếu bị tắc nghẽn dễ gây đau dữ dội và phù thận. Phương pháp ESWL không xâm lấn, phù hợp với sỏi thận hoặc sỏi niệu quản dưới 2 cm. Sóng xung kích năng lượng cao tập trung vào viên sỏi từ ngoài cơ thể, phá vỡ thành hạt nhỏ và đào thải qua đường tiểu. Thời gian điều trị khoảng 40-60 phút.
Cảnh báo mùa hè và nhóm nguy cơ cao
Bác sĩ nhắc nhở mùa hè là cao điểm hình thành sỏi đường tiết niệu, đặc biệt ở đầu bếp, công nhân xây dựng, tài xế giao hàng – những người làm việc lâu trong môi trường nhiệt độ cao. Đổ mồ hôi nhiều mà không bổ sung nước kịp thời khiến nước tiểu quá đặc, dẫn đến lắng đọng canxi, oxalat, axit uric trong thận. Các loại đồ uống như trà sữa, trà đặc, cà phê chứa nhiều oxalat và đường, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat.
Khuyến cáo uống nước và chế độ ăn
Bác sĩ khuyên người lớn nên uống ít nhất 2.000-3.000 ml nước lọc mỗi ngày, đảm bảo nước tiểu màu vàng nhạt hoặc trong suốt. Nếu dễ đổ mồ hôi, cần tăng lượng nước uống. Về chế độ ăn, tránh ăn quá nhiều muối, giảm thực phẩm giàu oxalat như rau bina, sô cô la, các loại hạt, trà đặc. Duy trì lượng canxi cân bằng giúp giảm hấp thụ oxalat. Nếu xuất hiện đau lưng dưới đột ngột, dữ dội, tiểu ra máu, buồn nôn, nôn hoặc tiểu đau, cần đến gặp bác sĩ sớm để tránh tổn thương thận.
