Tết Của Phụ Nữ: Khi Kỳ Nghỉ Biến Thành Mùa Cao Điểm Không Lương
Trong những ngày Tết, khi không khí lễ hội tràn ngập, nhiều phụ nữ lại âm thầm đối mặt với một mùa cao điểm công việc gia đình không tên. Họ tất bật với bếp núc, dọn dẹp nhà cửa, và chuẩn bị mọi thứ cho dịp sum vầy, trong khi gánh nặng này thường không được nhìn nhận đầy đủ.
Gánh Nặng Vô Hình Sau Cánh Cửa Cơ Quan
Chiều thứ Sáu, ngày làm việc cuối cùng của năm, một cô nhân viên vội vã trình các văn bản và nói: "Anh xem rồi ký duyệt nhanh cho em, nay là ngày cuối cùng rồi mà em còn chưa chuẩn bị mua sắm nội ngoại, trang trí nhà cửa gì đón Tết cả". Nụ cười của cô không phải là niềm vui của người sắp được nghỉ ngơi, bởi sau cánh cửa cơ quan, cô bước vào một ca làm khác – không hợp đồng, không phụ cấp tăng ca, không thưởng cuối năm. Chỉ có một danh sách dài những việc "phải cho xong trước giao thừa".
Mùa Cao Điểm Của Lao Động Gia Đình
Tết vốn được gọi là kỳ nghỉ dài nhất năm, nhưng với nhiều phụ nữ, đó là thời điểm bận rộn tột độ. Công việc bao gồm:
- Dọn dẹp nhà cửa từ trong ra ngoài.
- Lập danh sách quà cáp cho hai bên nội ngoại, tính toán ngân sách cẩn thận.
- Mua sắm thực phẩm, chuẩn bị cỗ bàn phong phú.
- Sắp xếp lịch thăm hỏi họ hàng và tiếp khách đến chơi nhà.
Đây không chỉ là những nhiệm vụ đơn thuần như nấu ăn hay dọn dẹp; đó là cả một quá trình quản trị, điều phối, kết hợp lao động trí óc và chân tay. Nếu quy đổi thành tiền công theo giờ, chi phí này sẽ không hề nhỏ, nhưng vì diễn ra trong gia đình và do phụ nữ đảm nhiệm, nó thường được gọi bằng cái tên dịu dàng hơn: vun vén.
Sự Chênh Lệch Trong Chia Sẻ Công Việc
Trong khi nhiều người đàn ông kết thúc năm bằng những bữa tiệc tất niên với đồng nghiệp, phụ nữ lại kết thúc năm bằng việc chạy chợ chiều, xách những túi đồ nặng trĩu, trong đầu vẫn luôn tính toán xem còn thiếu món gì. Không phải mọi gia đình đều như vậy, nhưng mô hình này vẫn phổ biến đến mức ít ai thấy bất thường. Sự bất thường lớn nhất là nó không được nhìn nhận như một vấn đề cần giải quyết.
Truyền Thống Và Bất Công
Nhiều người sẽ nói: "Đó là truyền thống". Tuy nhiên, truyền thống không nên đồng nghĩa với việc một giới phải gánh phần việc nhiều hơn giới còn lại. Nếu trong doanh nghiệp, một nhân viên làm việc gấp đôi người khác mà không được trả công, đó sẽ bị coi là bất công. Vậy tại sao trong gia đình, việc một người âm thầm đảm nhiệm phần lớn khối lượng chuẩn bị Tết lại được xem là điều hiển nhiên?
Lao động không lương vẫn là lao động, và khi không được chia sẻ công bằng, nó sớm muộn cũng tạo ra sự mệt mỏi âm thầm, ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần. Tết sẽ không kém phần ấm áp nếu mâm cỗ được giản lược đi vài món, nhưng Tết sẽ thiếu công bằng nếu niềm vui của người này được đánh đổi bằng sự quá tải của người khác.
Khoảnh Khắc Giữa Hai Thế Giới
Chiều thứ Sáu cuối năm, cô nhân viên vội vã rời cơ quan. Sáng mùng Một Tết, có thể cô vẫn là người mặc áo dài tươi tắn, đón khách với nụ cười rạng rỡ. Nhưng giữa hai khoảnh khắc ấy là bao nhiêu giờ lao động không được gọi tên, không được ghi nhận? Chúng ta vẫn thường nói Tết là thời gian để nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng, nhưng câu hỏi đặt ra: Tết có thực sự là kỳ nghỉ của phụ nữ, hay chỉ là mùa tăng ca mà không có bảng lương?
Bài viết này không nhằm phủ nhận giá trị của truyền thống, mà để nhấn mạnh sự cần thiết của việc chia sẻ công việc gia đình một cách công bằng hơn, giúp Tết trở thành dịp nghỉ ngơi thực sự cho tất cả mọi người.
