Một nghiên cứu mới được công bố cho thấy các thông tin sai lệch về kem chống nắng trên TikTok, dù chiếm tỷ lệ nhỏ, nhưng lại lan truyền rộng rãi và nhận được mức độ tương tác cao bất thường. Các chủ đề sức khỏe và lối sống thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thông tin sai lệch trên mạng, và kem chống nắng - sản phẩm quan trọng giúp phòng ngừa ung thư da - cũng không ngoại lệ.
Nghiên cứu từ Đại học Alberta
Nghiên cứu được bình duyệt bởi các nhà khoa học tại Đại học Alberta chỉ ra rằng các video chứa thông tin sai lệch về kem chống nắng trên TikTok nhận được mức độ tương tác từ người xem cao hơn so với nội dung ủng hộ việc sử dụng kem chống nắng. Nhóm nghiên cứu đã phân tích 971 video TikTok có lượt xem cao nhất về chủ đề kem chống nắng và phát hiện những video được xem nhiều nhất thường mang thông điệp phản đối kem chống nắng.
Tuy nhiên, loại nội dung này chỉ chiếm một phần rất nhỏ trên nền tảng (6%), trong khi video khuyến khích sử dụng kem chống nắng chiếm tới 86,8%. Chỉ 1,5% số bài đăng khẳng định kem chống nắng gây hại. Theo các nhà khoa học, dù số lượng ít hơn, video chống kem chống nắng lại thu hút nhiều sự chú ý vì nội dung mang tính kích động và gây tranh cãi.
Lo ngại từ chuyên gia y tế
Các chuyên gia y tế công cộng từ lâu đã lo ngại về phong trào chống kem chống nắng, vốn lan truyền những tuyên bố sai sự thật như kem chống nắng có hại hoặc ngăn cản lợi ích sức khỏe từ việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Một số quan niệm sai lầm phổ biến bao gồm: kem chống nắng gây ung thư, ngăn cơ thể hấp thụ vitamin D, chứa chất độc hại. Sự phổ biến của những nội dung này trên TikTok có thể khiến người xem, đặc biệt là giới trẻ, quyết định tránh sử dụng kem chống nắng hoàn toàn.
Không có gì ngạc nhiên khi nhiều người Mỹ tìm đến mạng xã hội để tìm kiếm lời khuyên sức khỏe. Một khảo sát của Pew Research Center vào tháng 4 cho thấy 36% người Mỹ ít nhất đôi khi lấy thông tin sức khỏe từ mạng xã hội, và 22% nhận thông tin từ chatbot AI. Các KOL trong lĩnh vực sức khỏe thường tạo nội dung hấp dẫn, khiến người xem dễ tin vào thông điệp, ngay cả khi thông tin sai lệch.
Nguyên nhân và giải pháp
Tiến sĩ Melanie Palm, bác sĩ da liễu và phẫu thuật thẩm mỹ, cho rằng nhiều người Mỹ tin vào thông tin sai lệch về kem chống nắng xuất phát từ sự mất lòng tin vào tổ chức, nỗi lo về thành phần và mặc định những gì 'tự nhiên' thì an toàn hơn. Bà nhấn mạnh các thông điệp giật gân lan truyền dễ dàng trên mạng xã hội vì đánh vào nỗi sợ thật của con người.
Dù có nhiều nội dung ủng hộ kem chống nắng hơn trên TikTok, các chuyên gia cho rằng cách truyền thông hiện nay có hạn chế. Nghiên cứu phát hiện phần lớn nội dung về kem chống nắng tập trung vào lợi ích làm đẹp, chỉ khoảng 6% đề cập đến giảm nguy cơ ung thư da. Palm giải thích: “Đối với nhiều người, đặc biệt là người trẻ, da bị lão hóa sớm dễ hình dung hơn nguy cơ ung thư”. Bà cũng cho rằng nói về lợi ích làm đẹp không sai, vì kem chống nắng giúp ngăn ngừa nám, đều màu da, hạn chế phân hủy collagen và làm chậm lão hóa. Tuy nhiên, vì nhấn mạnh khía cạnh làm đẹp nên thông điệp phòng chống ung thư da bị lu mờ.
Chuyên gia Palm khuyến nghị các bác sĩ da liễu và thương hiệu cần nói rõ hơn rằng kem chống nắng giúp ngăn ngừa ung thư da, diễn đạt bằng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu. Ngoài ra, giảm bớt ngôn ngữ gây sợ hãi trong quảng cáo và tập trung vào giáo dục người tiêu dùng, bao gồm giải thích chỉ số chống nắng và lý do cần thoa lại kem sau một thời gian. (Theo Cnet)
