Chuyên gia cảnh báo, việc thức đêm xuyên suốt thời gian diễn ra World Cup sẽ khiến cơ thể rơi vào tình trạng "nợ ngủ tích lũy", làm gia tăng nguy cơ béo phì, đột quỵ, nhồi máu cơ tim...
Nhịp sinh học đảo lộn khi "tàn phá" giấc ngủ mùa World Cup
TS.BS Võ Hồng Minh Công, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TPHCM) cho biết, giấc ngủ không đơn thuần là thời gian nghỉ ngơi mà chính là giai đoạn quý giá để cơ thể thực hiện hàng loạt quá trình phục hồi và tái tạo thiết yếu.
Khi thức đêm liên tục để theo dõi những trận cầu World Cup, bạn đang trực tiếp can thiệp vào đồng hồ sinh học. Việc thức khuya triền miên làm rối loạn "nhịp circadian" - tức chu kỳ 24 giờ kiểm soát nhiệt độ cơ thể, huyết áp, nồng độ hormone và chức năng miễn dịch.
Hormone cortisol vốn cần tăng cao vào buổi sáng để giúp bạn tỉnh táo và tràn đầy năng lượng bị đảo lộn hoàn toàn, khiến người thức đêm cảm thấy mệt mỏi, uể oải và thiếu tập trung suốt cả ngày hôm sau.
Trong khi đó, hormone melatonin - có vai trò điều hòa giấc ngủ và chống oxy hóa mạnh - bị ức chế nghiêm trọng khi cơ thể liên tục tiếp xúc với ánh sáng xanh phát ra từ màn hình tivi hay điện thoại vào ban đêm.
Tình trạng này gây ra những hệ lụy trước mắt như đau đầu, mắt mờ, phản xạ chậm chạp, tâm trạng cáu kỉnh, khả năng phán đoán suy giảm đáng kể. Thậm chí, chỉ một đêm thức khuya đã có thể làm giảm hoạt động của các tế bào miễn dịch - đội quân bảo vệ cơ thể khỏi virus và tế bào ung thư - lên tới 70%.
Về lâu dài, nếu duy trì thói quen thức đêm xuyên suốt thời gian diễn ra World Cup, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng "nợ ngủ tích lũy", làm gia tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, trầm cảm và suy giảm trí nhớ.
Nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim
TS.BS Võ Hồng Minh Công phân tích, thiếu ngủ kéo dài không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm tàn phá trái tim, mạch máu và hệ thống phòng thủ tự nhiên của cơ thể một cách nghiêm trọng.
Khi bạn thức đêm xem bóng đá liên tục, cơ thể sẽ tăng tiết cortisol và adrenaline, hai hormone gây co mạch và đẩy nhịp tim lên cao. Hậu quả là huyết áp của bạn tăng vọt. Tim và các động mạch của bạn phải làm việc không ngừng nghỉ suốt 24 giờ mỗi ngày, giống như một cỗ máy không bao giờ được tắt.
Chưa hết, hệ miễn dịch cũng chịu thiệt thòi lớn. Giấc ngủ chính là "xưởng sản xuất" cytokine - những protein chiến đấu chống lại nhiễm trùng và viêm nhiễm. Thiếu ngủ khiến số lượng tế bào T - những "chiến binh" tinh nhuệ nhất của hệ miễn dịch - suy giảm trầm trọng, làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên.
Sau mỗi mùa World Cup, nhiều người thường vào viện vì tình trạng cảm cúm, viêm họng, mệt mỏi và nhiễm trùng dai dẳng. Nếu tình trạng này kéo dài thành mạn tính, người dân có nguy cơ bị đột quỵ, nhồi máu cơ tim, kháng insulin dẫn đến đái tháo đường type 2, gia tăng nguy cơ một số loại ung thư... đe dọa tính mạng.
Đừng để niềm đam mê trở thành "pha bóng nguy hiểm"
Cũng theo bác sĩ Công, đối tượng đầu tiên và dễ bị tổn thương nhất khi thường xuyên thức đêm xem bóng đá là người cao tuổi. Ở độ tuổi này, đồng hồ sinh học vốn đã suy giảm độ linh hoạt, khả năng phục hồi sau rối loạn giấc ngủ kém hơn rất nhiều, trong khi hệ tim mạch nhạy cảm hơn với dao động của huyết áp và nhịp tim.
Một bàn thắng bất ngờ khiến hưng phấn đột ngột có thể là yếu tố nguy hiểm hơn nhiều so với tưởng tượng.
Tiếp đến là những người đang sống chung với bệnh mạn tính, như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Trẻ em và thanh thiếu niên - lứa tuổi mà não bộ đang trong giai đoạn hoàn thiện cấu trúc - cũng cần những giấc ngủ sâu để phát triển tế bào thần kinh.
Phụ nữ mang thai nên đặc biệt cẩn trọng, bởi rối loạn nhịp sinh học của người mẹ có thể ảnh hưởng đến môi trường phát triển của thai nhi, thông qua sự thay đổi nồng độ hormone và lưu lượng máu đến nhau thai.
Cuối cùng, những người đang hồi phục sau bệnh tật, người bị suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng thuốc điều trị ảnh hưởng đến huyết áp và nhịp tim cần được tư vấn y tế trước khi nghĩ đến chuyện thức đêm.
Theo Hiệp hội Giấc ngủ Hoa Kỳ và Hiệp hội Nghiên cứu giấc ngủ châu Âu, đam mê bóng đá là chính đáng, nhưng đừng để những bàn thắng "đánh cắp" giấc ngủ của bạn.
Hãy chọn lọc các trận đấu quan trọng, ngủ trước đó ít nhất 90 phút, tận dụng giấc ngủ ngắn giữa trận đấu và sau khi tắt tivi; đi ngủ ngay trong một không gian tối, mát mẻ và yên tĩnh.
"Đừng để niềm đam mê thể thao trở thành 'pha bóng nguy hiểm' cho chính cơ thể mình. Hãy cổ vũ hết mình nhưng cũng bảo vệ giấc ngủ của bạn, đó là cách yêu bóng đá thông minh và bền vững nhất", TS.BS Võ Hồng Minh Công nhấn mạnh.
