Nhiều người có thói quen nằm trên giường lướt điện thoại trước khi ngủ để thư giãn hoặc dễ đi vào giấc ngủ hơn. Tuy nhiên, các bác sĩ nhãn khoa cảnh báo đây là một trong những tư thế gây hại cho mắt, có thể làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể và nhiều bệnh lý về mắt khác nếu duy trì trong thời gian dài.
Cơ chế gây hại từ tư thế nằm lướt điện thoại
Theo China Times, bác sĩ nhãn khoa Chân Tĩnh Mân, Viện trưởng Phòng khám Mắt Nobel Ngũ Phúc (Cao Hùng, Đài Loan), khuyến cáo việc nằm sử dụng điện thoại trước khi ngủ khiến thủy tinh thể chịu nhiều tác động bất lợi hơn so với khi ngồi. Dưới đây là 4 cơ chế chính giải thích việc nằm lướt điện thoại gây hại cho mắt và thủy tinh thể.
Ánh sáng xanh tác động trực tiếp lên thủy tinh thể
Việc sử dụng điện thoại trong thời gian dài ở khoảng cách gần khiến mắt tiếp xúc liên tục với ánh sáng xanh từ màn hình. Loại ánh sáng này có thể kích hoạt phản ứng tạo gốc tự do trong thủy tinh thể, làm tổn thương cấu trúc protein và đẩy nhanh quá trình đục thủy tinh thể. Khi nằm sử dụng điện thoại, khoảng cách giữa mắt và màn hình thường gần hơn, góc nhìn tập trung hơn nên lượng ánh sáng xanh tác động lên mắt cũng lớn hơn so với khi ngồi. Đặc biệt, nếu sử dụng điện thoại trong phòng tối trước khi ngủ, đồng tử sẽ giãn rộng khiến nhiều ánh sáng xanh đi vào mắt hơn, làm tăng nguy cơ tổn thương.
Tư thế nằm có thể làm nhãn áp tăng cao
Đây là yếu tố thường bị nhiều người bỏ qua. Khi nằm ngửa, sự thay đổi của trọng lực khiến quá trình lưu thông dịch thủy tinh thể trong mắt kém hiệu quả hơn. Theo bác sĩ Chân Tĩnh Mân, nhãn áp khi nằm có thể cao hơn trung bình 2-3 mmHg so với khi ngồi. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ mắc bệnh tăng nhãn áp (glôcôm) có thể tăng lên. Đồng thời, việc nhãn áp thường xuyên ở mức cao còn ảnh hưởng đến quá trình nuôi dưỡng và chuyển hóa của thủy tinh thể, khiến các tế bào biểu mô thủy tinh thể dễ bị lão hóa và tổn thương hơn, từ đó làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể.
Cơ điều tiết phải làm việc quá sức
Khi nằm xem điện thoại, mắt thường phải tập trung vào màn hình ở khoảng cách rất gần, thường dưới 30 cm. Điều này lặp lại trong thời gian dài khiến cơ thể mi - bộ phận chịu trách nhiệm điều tiết khả năng nhìn gần và nhìn xa - liên tục co lại mà không được thư giãn. Theo thời gian, tình trạng điều tiết quá mức có thể dẫn đến mỏi mắt kéo dài, làm ảnh hưởng đến độ đàn hồi cũng như quá trình trao đổi chất của thủy tinh thể.
Tiếp xúc thường xuyên với nguồn sáng mạnh
Khi nằm lướt điện thoại, màn hình thường được đặt ngay phía trên mặt. Ngoài ra, người dùng cũng dễ nhìn trực tiếp hoặc gián tiếp vào ánh đèn trên trần nhà. Việc tiếp xúc lặp đi lặp lại với các nguồn sáng cường độ mạnh có thể gây tổn thương oxy hóa cho thủy tinh thể. Các protein trong thủy tinh thể dễ bị biến tính, mất độ trong suốt và dần trở nên đục hơn. Nguy cơ này càng tăng nếu mắt đang ở trạng thái đồng tử giãn lớn trong môi trường thiếu sáng trước khi ngủ.
Những dấu hiệu không nên bỏ qua
Bác sĩ Chân Tĩnh Mân khuyến cáo người có thói quen nằm sử dụng điện thoại trong thời gian dài cần chú ý nếu xuất hiện các triệu chứng như:
- Thị lực giảm hoặc nhìn mờ
- Dễ bị chói mắt khi gặp ánh sáng mạnh
- Nhìn thấy quầng sáng xung quanh bóng đèn vào ban đêm
- Khó quan sát trong điều kiện thiếu sáng
- Mắt mỏi, khô hoặc nhức thường xuyên
Nếu xuất hiện các dấu hiệu trên, nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra và tư vấn kịp thời.
