Áp lực chi phí khiến người trẻ TP.HCM trì hoãn kết hôn
Tại Hội nghị Kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới do Chi cục Dân số TP.HCM tổ chức ngày 9/7, câu chuyện kết hôn trước tuổi 30 tiếp tục là tâm điểm. Dù thành phố khuyến khích lập gia đình sớm, phần lớn thanh niên vẫn chọn lùi cột mốc này để ưu tiên sự nghiệp và tích lũy tài chính.
Nguyễn Thị Khánh Ngọc (16 tuổi, ngụ phường Bà Rịa) cho rằng thời điểm kết hôn và sinh con phụ thuộc vào định hướng cá nhân. Những người muốn ưu tiên công việc thường không lập gia đình quá sớm. Bản thân Ngọc đã xác định dành toàn bộ thời gian trước 30 tuổi để gầy dựng sự nghiệp. “Để nuôi dạy con tốt, cha mẹ bắt buộc phải chuẩn bị chu đáo cả về thời gian lẫn tiền bạc”, Ngọc nhấn mạnh.
Chi phí đắt đỏ tại đô thị là rào cản lớn
Đỗ Nguyễn Ngọc Quyên, nữ sinh 16 tuổi, lên kế hoạch lập gia đình sau 30 và trước 35 tuổi. Quyên lý giải trước 30 là giai đoạn vàng để học tập, thăng tiến và chăm lo bản thân. Việc kết hôn ở tuổi 25 hay 26 là quá sớm khi chưa trải nghiệm hết cuộc sống tự do và chưa đạt nấc thang sự nghiệp mong muốn. Yếu tố chi phí đắt đỏ tại TP.HCM là rào cản tâm lý lớn. Nuôi một đứa trẻ tại thành phố rất tốn kém từ tiền học, y tế đến nhu cầu vật chất khác, do đó xây dựng nền tảng kinh tế vững chắc trước khi sinh con là lựa chọn có trách nhiệm.
Dân số già hóa và mức sinh thấp tại TP.HCM
Ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM, cho biết tính đến đầu năm 2026, dân số Việt Nam vượt 102 triệu người, đang trong giai đoạn cơ cấu dân số vàng nhưng đối mặt với tốc độ già hóa nhanh. Để đạt mục tiêu thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam phải chuyển đổi sang mô hình kinh tế dựa trên năng suất và đổi mới sáng tạo. Riêng TP.HCM, cuối năm 2025 dân số đạt hơn 13,8 triệu người, tỷ trọng lao động 74,06%, nhưng người trên 60 tuổi chiếm 11,4% và tổng tỷ suất sinh chỉ đạt 1,51 con trên một phụ nữ. “Thành phố đang nỗ lực đa dạng hóa giải pháp, bao gồm chính sách hỗ trợ tài chính, thưởng tiền nhằm khuyến khích các gia đình trẻ và tháo gỡ áp lực kinh tế”, ông Trung nhấn mạnh.
Tại hội nghị, ban tổ chức đã tuyên dương và trao thưởng tiền mặt cho 7 phụ nữ tiêu biểu sinh đủ hai con trước 35 tuổi, minh chứng cho cam kết hỗ trợ trực tiếp.
Luật Dân số mới kỳ vọng tạo bước đột phá
Bộ Y tế kêu gọi hành động hướng đến thế hệ trẻ bằng các giải pháp căn cơ như cải cách giáo dục chuyển đổi số, tạo việc làm bền vững, bảo vệ sức khỏe sinh sản và giáo dục giới tính toàn diện. Giải quyết bất bình đẳng giới, giảm gánh nặng việc nhà cho phụ nữ qua hệ thống nhà trẻ chất lượng và thúc đẩy tiếng nói thanh niên vào hoạch định chính sách được ưu tiên.
Luật Dân số năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7 chuyển từ quản lý quy mô sang phát triển toàn diện, lấy chất lượng cuộc sống làm mục tiêu. Luật quy định tăng thời gian nghỉ thai sản lên 7 tháng cho lao động nữ sinh con thứ hai, hỗ trợ tài chính cho phụ nữ tại vùng mức sinh thấp hoặc sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Người sinh từ 2 con trở lên được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội. Luật cũng kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và phân cấp ngân sách linh hoạt cho địa phương.
TS.BS Huỳnh Minh Chín, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, khẳng định một xã hội phát triển không khiến người trẻ ngại kết hôn, mà phải là nơi họ được quyền lựa chọn tương lai trong an tâm. Sở Y tế đang tham mưu trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết về mức chi hỗ trợ công tác dân số, cụ thể hóa Luật Dân số vào thực tiễn.
