Năm 1982, một biến cố nghiệt ngã đã khiến cha mẹ của cậu bé Thanh Điền đau đớn chấp nhận sự thật: đứa con trai một tuổi không thể đứng vững trên đôi chân vì căn bệnh bại liệt. Lau khô nước mắt, cha mẹ anh quyết tâm đồng hành cùng con vượt qua nghịch cảnh. Nhìn những đứa trẻ cùng xóm chạy nhảy tung tăng, đôi mắt cậu bé Điền đầy khát khao. Đau lòng trước cảnh đó, gia đình kiên trì hướng dẫn, và cậu bắt đầu dùng đôi tay để tự di chuyển.
Đôi tay thay thế đôi chân
Từ nhỏ, anh Điền đã sử dụng đôi tay cho hầu hết sinh hoạt hàng ngày. Lòng bàn tay anh sớm chai sần theo năm tháng. Tuy nhiên, điều này phần nào giúp cha mẹ an lòng khi thấy con trai vẫn tự tin ra sân chơi, hòa nhập cùng bạn bè. Không thể chạy nhảy, anh tìm những cách riêng để vận động. Môn thể thao yêu thích nhất khi ấy là ngồi ném bóng nhựa qua lại cùng các bạn. Sự lạc quan và tinh thần không bỏ cuộc giúp anh luôn được bạn bè yêu mến.
Nhờ đôi tay được rèn luyện từ nhỏ, anh ngày càng tự lập. Những năm đầu đi học, anh cần người thân chở bằng xe đạp. Về sau, anh tự đi và tự về. Nếu người khác mang dép ở chân, anh lại xỏ dép vào tay để giảm đau khi di chuyển đường dài. Ý chí vươn lên của cậu học trò Thanh Điền năm ấy đã để lại ấn tượng sâu sắc với thầy cô, bạn bè, trở thành nguồn động viên cho nhiều học sinh khó khăn.
Hạnh phúc đơn sơ
Thương cha mẹ vất vả, anh Điền gạt bỏ mặc cảm về cơ thể, vượt qua những đoạn đường gồ ghề của cuộc đời. Trên chiếc xe lăn, anh cần mẫn bán từng tờ vé số để phụ giúp gia đình nuôi 7 anh chị em. Cuộc sống nhọc nhằn nhưng không làm mất đi nụ cười lạc quan: "Còn nhiều người khổ hơn nhưng họ không đầu hàng số phận. Mình không thể đi bằng chân thì đi bằng đôi tay để tự kiếm sống".
Cuộc sống lấy đi của anh một cơ thể lành lặn, nhưng bù lại sự chăm chỉ, hiền lành và nghị lực đáng quý. Những phẩm chất ấy giúp anh tìm được hạnh phúc riêng. Năm 2003, chị Nguyễn Thị Thùy Trang, cùng quê và kém anh hai tuổi, quyết định gắn bó với chàng trai khuyết tật mà chị yêu thương và cảm phục. Một năm sau, con trai đầu lòng Mã Vi Khang chào đời.
Gia đình nhỏ của người bán vé số và người lao động làm thuê không có nhiều của cải, nhưng luôn đầy ắp tiếng cười và sự sẻ chia. Hiểu nỗi vất vả của cha mẹ, Vi Khang sớm ý thức phải nỗ lực học tập và sống có trách nhiệm. Năm 2012, con trai thứ hai Mã Duy Khánh chào đời. Gia đình thêm thành viên cũng đồng nghĩa với nhiều lo toan hơn, nhưng anh chị vẫn nỗ lực làm lụng. Anh Điền nhận bán nhiều vé số hơn, ngày ngày rong ruổi trên chiếc xe ba bánh quen thuộc. Mọi nhọc nhằn đều nhẹ bớt khi nghĩ đến tương lai của hai con.
Cây táo vẫn nở hoa
Công việc tự do ở quê ngày càng ít, nên năm 2017, vợ chồng anh Điền quyết định đưa hai con lên TP.HCM mưu sinh. May mắn, chủ dãy trọ tại đường 6, khu phố 53, phường Tăng Nhơn Phú tạo điều kiện cho chị Trang và con trai lớn trông coi hơn 150 phòng trọ. Có việc làm ngay tại nơi ở, gia đình anh dần ổn định. Anh Điền mua một chiếc xe máy cũ, cải tạo thành xe ba bánh để tiếp tục bán vé số. Mỗi ngày, chiếc xe nhỏ lăn bánh khắp các con đường với "quầy vé số di động" phía trước.
Biết hoàn cảnh của anh, nhiều người thường mua vé số ủng hộ. Dù khách mua một hay nhiều tờ, anh đều nở nụ cười và gửi lời cảm ơn chân thành. Có người cố tình đưa dư tiền, nhưng anh nhẹ nhàng từ chối và trả lại phần còn thừa. "Mọi người mua vé số là giúp tôi nhiều rồi. Khoản tiền ấy hãy dành cho những người khó khăn hơn hoặc các quỹ từ thiện", anh chia sẻ. Sự tự trọng, lòng biết ơn và tinh thần nghĩ đến người khác đã giúp anh nhận được tình cảm yêu quý của nhiều người.
Cổ tích giữa đời thường
Vài năm gần đây, chị Trang bị tiểu đường tuýp 2, thỉnh thoảng phải nhập viện. Mỗi lần như vậy, anh Điền đi bán vé số sớm hơn để tối vào bệnh viện chăm sóc vợ. Các y bác sĩ ở Bệnh viện đa khoa khu vực Thủ Đức đã quen với hình ảnh người chồng ngồi xe lăn bên giường bệnh của vợ. Anh chuyện trò, vỗ về động viên giúp chị có thêm sức mạnh chiến thắng bệnh tật. Tình yêu và sự ân cần của anh dành cho người bạn đời khiến nhiều bệnh nhân xúc động, cảm phục.
Nghị lực và sự lạc quan của anh Điền là nguồn động viên lớn để chị Trang vững tin điều trị. Trong những tháng ngày khó khăn nhất, anh cùng hai con trở thành điểm tựa của gia đình. Nói về chồng, chị Trang xúc động: "Anh Điền là người chịu nhiều thiệt thòi, nhưng luôn dành cho vợ con sự yêu thương và trách nhiệm. Với tôi, đó là một người chồng đáng trân trọng và tôi chưa từng hối tiếc về lựa chọn của mình".
Chính quyền địa phương luôn dành cho anh tình cảm đặc biệt. Dịp Tết Nguyên đán hằng năm, anh đều nhận được những phần quà ấm áp tình người. Đáp lại, anh Điền luôn nhắc mình phải sống có ích và sẵn sàng giúp đỡ người khác. Trong đợt vận động hỗ trợ đồng bào miền Trung bị ảnh hưởng bởi bão lũ năm 2025, gia đình anh tự nguyện đóng góp. "Của ít lòng nhiều, mong bà con sớm ổn định cuộc sống", anh chia sẻ.
Không chỉ yêu thương con người, anh còn trân trọng những sinh vật bé nhỏ. Một lần đi ngang đường Lã Xuân Oai (phường Tăng Nhơn Phú), thấy người rao bán chim bìm bịp, anh bỏ ra 150.000 đồng để mua rồi thả về tự nhiên ở khu vực chân cầu Tăng Long. Số tiền ấy tương đương hàng trăm tờ vé số, nhưng với anh, niềm vui khi thấy chú chim được tự do còn ý nghĩa hơn nhiều.
Nhắc đến anh Điền, bà Bùi Thị Huệ, Trưởng khu phố 53, phường Tăng Nhơn Phú, không giấu được sự cảm phục. Theo bà, câu chuyện vượt lên nghịch cảnh và tinh thần sống tử tế của anh đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều người trong khu phố. "Đi bán vé số khắp nơi nhiều năm nay, anh được nhiều người biết đến, yêu quý và xem như người thân trong gia đình", bà Huệ chia sẻ.
Hành trình của anh Mã Thanh Điền không chỉ là câu chuyện về nghị lực, mà còn là lời nhắc rằng nghịch cảnh không thể đánh bại những con người biết nuôi dưỡng niềm tin và khát vọng sống. Từ những điều bình dị ấy, những giá trị đẹp đẽ vẫn đang lan tỏa mỗi ngày.
Mời tham gia cuộc thi Sống đẹp lần VI
Bước sang mùa thứ VI với chủ đề "Hành trình không giới hạn", cuộc thi Sống đẹp do Báo Thanh Niên tổ chức tiếp tục tìm kiếm và tôn vinh những giá trị tốt đẹp trong đời sống. Cuộc thi gồm hạng mục Bài viết (ký sự, phóng sự, ghi chép) và hạng mục Ảnh với tổng giá trị giải thưởng 400 triệu đồng.
Bài dự thi gửi về email: songdep@thanhnien.vn, hoặc gửi bằng đường bưu điện về Tòa soạn Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, P. Xuân Hòa, TP.HCM (ngoài bì thư ghi rõ: Bài viết tham dự cuộc thi SỐNG ĐẸP lần VI - 2026. Lưu ý chỉ áp dụng cho hạng mục Bài viết).
Thời hạn gửi tác phẩm dự thi: đến hết ngày 31.10.2026. Xem chi tiết thể lệ tại thanhnien.vn.
