Một kỹ sư công nghệ thông tin 28 tuổi tại tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, đã khiến các bác sĩ bàng hoàng khi tự ý dùng tỏi sống để chữa viêm thận mãn tính. Sau 5 tháng ăn tới 3 tép tỏi mỗi ngày, kết quả tái khám cho thấy chức năng thận của anh không những không cải thiện mà còn suy giảm nghiêm trọng, đối mặt với nguy cơ tăng kali máu – một tình trạng có thể gây rối loạn nhịp tim hoặc ngừng tim đột ngột.
Niềm tin sai lầm vào “kháng sinh tự nhiên”
Anh Lý (tên nhân vật đã được thay đổi) được chẩn đoán viêm thận mãn tính trong một lần khám sức khỏe định kỳ. Lo lắng trước căn bệnh, anh lên mạng xã hội tìm hiểu và bắt gặp những thông tin ca ngợi tỏi như một “kháng sinh tự nhiên” có thể chữa bách bệnh. Tin vào điều đó, anh bắt đầu ăn sống 3 tép tỏi mỗi ngày, thêm tỏi băm vào mọi món ăn, thậm chí khi đi ăn lẩu cũng tự mang theo bát tỏi riêng.
Sau 5 tháng kiên trì, khi đi tái khám, bác sĩ nhìn kết quả xét nghiệm chỉ biết thốt lên: “Cậu đã làm gì trong thời gian qua vậy?”. Các bác sĩ giải thích rằng allicin – hợp chất tạo nên mùi hăng đặc trưng của tỏi – tuy có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm nhẹ, hỗ trợ phòng ngừa nhiễm trùng đường tiểu, nhưng hoàn toàn không thể chữa khỏi viêm thận mãn tính. Ngược lại, ăn quá nhiều tỏi khiến thận phải làm việc quá tải, gây rối loạn quá trình chuyển hóa.
Mối nguy từ lượng kali trong tỏi
Một vấn đề nguy hiểm hơn là tỏi chứa rất nhiều kali. Theo số liệu, cứ 100g tỏi có tới 620mg kali. Với người có chức năng thận suy giảm, việc đào thải kali ra ngoài bị hạn chế, dễ dẫn đến tăng kali máu – tình trạng có thể gây rối loạn nhịp tim hoặc ngừng tim đột ngột. Lượng tỏi anh Lý nạp vào suốt 5 tháng đã vượt xa ngưỡng an toàn, không mang lại lợi ích mà còn gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe.
Sau khi được bác sĩ hướng dẫn lại chế độ ăn và điều trị đúng cách, anh Lý đã dần ổn định các chỉ số thận. Câu chuyện của anh là lời cảnh tỉnh cho những ai đang tự điều trị bệnh theo những thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.
Những thực phẩm người bệnh thận cần tránh xa
Để bảo vệ sức khỏe thận, người bệnh cần đặc biệt lưu ý tránh 5 nhóm thực phẩm sau:
Thực phẩm giàu protein
Protein cần thiết cho cơ thể nhưng lại khiến thận phải làm việc nhiều hơn để loại bỏ chất thải. Các sản phẩm động vật như thịt đỏ, thịt gia cầm, cá và trứng có thể làm tăng tốc độ tổn thương thận ở người đang mắc bệnh. Thay vào đó, nên bổ sung protein từ trái cây, rau quả, bánh mì và gạo.
Muối và đồ ăn mặn
Natri trong muối ảnh hưởng đến khả năng duy trì chất lỏng của cơ thể. Người bệnh thận nên tránh các sản phẩm có hàm lượng natri cao như nước tương, thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn. Khi nấu ăn tại nhà, hãy dùng các loại gia vị và thảo mộc thay vì muối.
Trái cây và rau quả chứa nhiều kali
Kali gây áp lực lên thận, cần hạn chế trong chế độ ăn của người bệnh thận. Các loại trái cây giàu kali như dưa, chuối, cam, mận khô, cà chua (cả quả và nước ép) nên tránh. Khoáng chất này cũng có nhiều trong các sản phẩm từ sữa, bơ, cám, đậu, đậu lăng và các loại hạt.
Thực phẩm giàu canxi
Quá nhiều canxi có thể gây sỏi thận, đặc biệt nguy hiểm với người đang mắc bệnh. Các chế phẩm từ sữa và thực phẩm giàu phốt pho thường chứa nhiều canxi. Tránh những thực phẩm này giúp loại bỏ cả phốt pho và canxi khỏi chế độ ăn. Nếu đang bổ sung canxi hoặc vitamin D, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ tiết niệu.
Đồ uống có cồn
Bia rượu gây hại cho gan và thận. Khi gan bị tổn thương do rượu, thận phải làm việc bù đắp và có thể bị tổn thương theo. Uống nhiều rượu còn làm tăng huyết áp, một tác nhân gây hại cho thận.
Cách phòng ngừa bệnh thận hiệu quả
Để phòng ngừa bệnh thận, cần duy trì lối sống lành mạnh:
- Ăn uống lành mạnh: Giảm gánh nặng cho thận bằng chế độ ăn hợp lý, kiểm soát đường huyết và huyết áp. Nên ăn rau củ tươi, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, sữa ít béo, thịt nạc chế biến bằng cách nướng, hấp, áp chảo. Hạn chế muối dưới 2.300mg natri/ngày, đường thêm vào và thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ.
- Tập thể dục 30 phút mỗi ngày: Hoạt động thể lực đều đặn giúp giảm huyết áp, kiểm soát cân nặng, giảm đường huyết, tăng cường sức khỏe tim và thận. Đi bộ nhanh, đạp xe, yoga là những lựa chọn phù hợp.
- Ngủ đủ giấc: Ngủ 7-8 giờ mỗi đêm giúp ổn định huyết áp – yếu tố then chốt trong phòng ngừa bệnh thận.
- Hạn chế rượu bia, giảm căng thẳng: Uống nhiều rượu làm tăng huyết áp và tăng cân – hai yếu tố phá hủy thận. Thiền, yoga, hít thở sâu hoặc vận động nhẹ giúp giảm stress, cải thiện giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.
- Kiểm soát tốt bệnh nền: Người bệnh tiểu đường, cao huyết áp, bệnh tim cần giữ đường huyết trong mục tiêu, duy trì huyết áp dưới 140/90 mmHg (hoặc theo chỉ định bác sĩ), uống thuốc đúng toa, tránh lạm dụng thuốc giảm đau NSAID (ibuprofen, naproxen…), kiểm soát cholesterol để giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Minh Hoa (t/h)
