Chị Hoàng Phương Anh (Cộng Hòa, TPHCM) thích ăn dứa vì nghe nói giúp giảm cân, hạ mỡ máu và tốt cho tiêu hóa, nhưng chị có tiền sử đau dạ dày nhẹ. Chị băn khoăn liệu có nên ăn dứa thường xuyên không và cần lưu ý gì. Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM (cơ sở 3) đã tư vấn chi tiết.
Lợi ích của dứa đối với sức khỏe
Theo y học cổ truyền, quả dứa (trái thơm, khóm) có vị chua ngọt, tính bình, mang lại nhiều lợi ích. Dứa có tác dụng giải khát, thanh nhiệt, sinh tân dịch và hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả. Nước ép dứa giúp nhuận tràng, giảm tích trệ thức ăn; nõn dứa giải độc; rễ dứa lợi tiểu.
Dứa được ưa chuộng trong chế độ ăn giảm cân vì lượng calo thấp nhưng giàu chất xơ, tạo cảm giác no lâu, hạn chế thèm ăn. Chất xơ trong dứa điều hòa hấp thu carbohydrate, thúc đẩy chuyển hóa năng lượng, ngăn ngừa tích tụ chất béo. Enzyme bromelain trong dứa giúp làm mềm thịt, hỗ trợ tiêu hóa, tăng hấp thu đạm thay vì mỡ. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng chứng minh dứa làm giảm mỡ máu; nó chỉ hỗ trợ kiểm soát và hạn chế tích tụ chất béo.
Năm tác hại tiềm ẩn khi ăn dứa không đúng cách
Bên cạnh lợi ích, tiêu thụ dứa quá mức hoặc sai cách có thể gây hại:
- Kích ứng miệng: Enzyme bromelain gây rát, tê, khó chịu ở lưỡi, môi, niêm mạc miệng, nhất là khi ăn dứa tươi số lượng lớn. Tính axit của dứa ảnh hưởng men răng, tăng nguy cơ sâu răng nếu không vệ sinh đúng cách.
- Rối loạn tiêu hóa: Hàm lượng vitamin C và axit hữu cơ cao có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, đau bụng, ợ nóng. Ăn dứa chưa chín gây ngộ độc với triệu chứng tiêu chảy, nôn mửa nghiêm trọng. Phần lõi dứa nhiều xơ gây đầy hơi, khó tiêu.
- Không phù hợp với người viêm loét dạ dày: Axit và enzyme trong dứa kích thích niêm mạc dạ dày, làm viêm nặng hơn, nhất là khi ăn lúc đói.
- Ảnh hưởng đường huyết: Hàm lượng đường trong dứa cần lưu ý với người đường huyết cao hoặc tiểu đường.
- Tương tác thuốc: Bromelain có thể tương tác với thuốc chống đông máu, kháng sinh, thuốc an thần, tăng nguy cơ chảy máu hoặc giảm hiệu quả điều trị.
Lời khuyên cho người đau dạ dày
Mặc dù dứa bổ dưỡng, người dùng nên ăn với lượng hợp lý, khoảng một đến hai lát mỗi ngày. Khi ăn, cần gọt sạch mắt dứa, tránh ăn lúc đói hoặc khi có bệnh lý dạ dày. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu cần thiết để đảm bảo an toàn.
Bài viết cũng đề cập đến các nhóm người nên hạn chế ăn xoài và sự khác biệt dinh dưỡng giữa xoài xanh và xoài chín, cũng như năm nhóm người nên ăn nhiều dứa.
