Nhiều gia đình đang áp dụng cách lắp thêm hệ thống phun sương hoặc xịt nước trực tiếp lên cục nóng điều hòa với hy vọng làm mát thiết bị, giúp điều hòa chạy nhẹ hơn và tiết kiệm điện. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo rằng phương pháp này không những không mang lại hiệu quả như mong đợi mà còn có thể gây hư hỏng nghiêm trọng cho thiết bị.
Vì sao nhiều người nghĩ phun sương cho cục nóng giúp tiết kiệm điện?
Cục nóng điều hòa có nhiệm vụ thải nhiệt từ trong phòng ra môi trường bên ngoài. Khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao, khả năng trao đổi nhiệt của dàn nóng giảm, khiến điều hòa hoạt động kém hiệu quả. Từ cơ chế này, nhiều người tin rằng phun sương quanh dàn nóng sẽ giúp giảm nhiệt độ khu vực xung quanh, hỗ trợ thiết bị tản nhiệt nhanh hơn, từ đó tiết kiệm điện năng.
TS Nguyễn Phan Kiên, Viện phó Viện Khoa học và Công nghệ Sức khỏe, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhận định rằng trong điều kiện nóng khô, hơi nước bay hơi nhanh có thể tạo hiệu ứng làm mát nhất định. Tuy nhiên, ở nơi độ ẩm cao, nước khó bay hơi, hiệu quả giảm đi đáng kể và mức điện tiết kiệm được không quá đáng kể.
Tưởng có lợi nhưng có thể khiến cục nóng nhanh hỏng
Rủi ro đầu tiên đến từ cặn khoáng trong nước. Khi phun sương liên tục, nước bay hơi nhưng cặn có thể đọng lại trên lá nhôm tản nhiệt. Lâu ngày, lớp cặn này làm giảm khả năng trao đổi nhiệt, khiến cục nóng khó thải nhiệt hơn. Khi đó, điều hòa không những không tiết kiệm điện mà còn phải vận hành nặng hơn, dẫn đến tiêu hao năng lượng nhiều hơn.
Rủi ro thứ hai là tình trạng ẩm kéo dài. Cục nóng vốn được thiết kế để đặt ngoài trời và có thể chịu nắng mưa ở mức nhất định. Tuy nhiên, việc liên tục tạo hơi nước quanh thiết bị có thể làm tăng nguy cơ oxy hóa, ăn mòn các chi tiết kim loại như lá tản nhiệt, ốc vít hoặc khung máy. Đáng lo hơn, nếu phun sai hướng, nước có thể lọt vào khu vực bo mạch, đầu nối điện hoặc mô-tơ quạt, gây chập cháy hoặc hư hỏng linh kiện.
Nagakawa khuyến cáo khi vệ sinh cục nóng không nên dùng vòi nước có áp lực quá mạnh vì có thể làm cong, hư hỏng lá nhôm tản nhiệt. Kärcher Việt Nam cũng nhấn mạnh cục nóng bẩn có thể làm giảm hiệu suất, khiến máy nén phải hoạt động quá công suất; việc vệ sinh định kỳ giúp tăng hiệu quả làm mát, tiết kiệm năng lượng và hạn chế sự cố như máy tự ngắt do quá nhiệt.
Làm đúng với cục nóng điều hòa trong ngày nắng nóng
Thay vì tự lắp phun sương, việc quan trọng nhất là giúp cục nóng tản nhiệt thuận lợi. EVNHANOI từng cảnh báo việc che chắn cục nóng không đúng cách có thể gây hại cho thiết bị; nhiều gia đình lắp mái che hoặc phủ bạt để tránh nắng mưa nhưng vô tình làm cản trở quá trình thoát nhiệt.
Nếu cần che nắng, mái che chỉ nên giúp giảm nắng chiếu trực tiếp, không được quây kín hoặc chắn luồng gió ra vào. Panasonic hướng dẫn dàn nóng phải được lắp ở vị trí có khoảng hở tối thiểu theo sơ đồ kỹ thuật, bảo đảm không gian phía trước, sau, hai bên và phía trên thiết bị để lưu thông không khí.
Khu vực quanh cục nóng cũng cần được giữ sạch. Bộ Năng lượng Mỹ khuyến cáo nên loại bỏ rác, lá cây, bụi bẩn quanh dàn ngưng ngoài trời và cắt tỉa cây cối cách thiết bị ít nhất khoảng 60 cm để bảo đảm luồng khí lưu thông.
Trong ngày nắng nóng, người dùng nên kết hợp giảm tải cho điều hòa từ bên trong phòng: kéo rèm che nắng, đóng kín cửa khi máy hoạt động, hạn chế nguồn nhiệt, vệ sinh lưới lọc dàn lạnh và cài nhiệt độ hợp lý thay vì để quá thấp trong thời gian dài.
