Trong những ngày miền Bắc và miền Trung chịu đựng nắng nóng gay gắt, nhiệt độ ngoài trời thường xuyên vượt ngưỡng 40 độ C, một trào lưu mới đã xuất hiện trên mạng xã hội: tự làm "thịt một nắng" ngay tại ban công, sân thượng hoặc trước hiên nhà. Nhiều người mang những miếng thịt bò hoặc thịt heo đã tẩm ướp sơ qua ra phơi dưới nắng, sau đó chia sẻ thành phẩm với màu sắc vàng sậm bắt mắt. Họ hài hước gọi căn hộ của mình là "xưởng chế biến thịt thủ công" phiên bản chung cư giữa mùa nắng đỉnh điểm.
Các video quay cảnh thịt treo lủng lẳng ngoài ban công nhanh chóng thu hút hàng nghìn lượt xem và bình luận. Tuy nhiên, phía sau trào lưu vui vẻ này là những lo ngại không nhỏ về an toàn thực phẩm.
Chuyên gia cảnh báo nguy cơ nhiễm khuẩn
Tiến sĩ Vũ Thị Tần, giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng cách làm thịt một nắng bằng cách đem cả tảng thịt lớn, dày ra phơi nắng trong vài giờ tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh. Theo bà, với những miếng thịt dày, ánh nắng chỉ có thể làm bề mặt ngoài hơi se lại, trong khi phần bên trong gần như vẫn sống nguyên và chưa được làm khô đúng cách. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển, đặc biệt trong môi trường nhiệt độ cao.
"Các loại vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E.coli, Campylobacter hay tụ cầu vàng có thể đã tồn tại sẵn trong thịt từ khâu giết mổ và bảo quản ban đầu. Khi đem phơi ngoài trời, thực phẩm còn tiếp tục bị nhiễm thêm bụi bẩn, côn trùng, ruồi nhặng hoặc từ chính tay người chế biến, dụng cụ không đảm bảo vệ sinh", bà phân tích.
Nhiều người cho rằng chỉ cần nấu chín lại sau khi phơi là có thể loại bỏ nguy cơ. Tuy nhiên, theo chuyên gia, việc vi khuẩn sinh sôi trong quá trình phơi kéo dài vẫn có thể khiến thực phẩm biến chất, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nếu chế biến hoặc bảo quản không đúng cách.
Nhầm lẫn giữa phương pháp truyền thống và tự phát
Tiến sĩ Vũ Thị Tần cũng chỉ ra rằng nhiều người đang nhầm lẫn giữa cách làm "thịt một nắng" tự phát và các phương pháp bảo quản truyền thống vốn có quy trình nghiêm ngặt hơn nhiều. "Cá một nắng thường được xẻ mỏng, sống trong môi trường mặn và được ướp lượng muối khá lớn để hạn chế vi khuẩn. Trong khi đó, nhiều người hiện nay chỉ treo nguyên miếng thịt dày ra ngoài nắng mà gần như không ướp đủ muối hay gia vị bảo quản", bà nói.
Theo bà, ngay cả các loại thực phẩm phơi khô bán trên thị trường cũng phải trải qua quy trình chế biến, bảo quản kỹ lưỡng, thậm chí có biện pháp chống côn trùng và kiểm soát vi sinh. Vì vậy, việc tự ý phơi thịt ngoài môi trường nóng ẩm, nhiều bụi và ruồi nhặng là điều không nên làm theo phong trào.
Chuyên gia cũng nhắc lại cách bảo quản thực phẩm của người xưa như rán thịt rồi ngâm ngập trong mỡ, kết hợp ướp mặn để kéo dài thời gian sử dụng. Hoặc với thịt gác bếp, quá trình hun khói diễn ra liên tục trong thời gian dài giúp hạn chế vi khuẩn phát triển. Đây là những phương pháp khác hoàn toàn với việc chỉ đem thịt ra phơi nắng vài tiếng giữa trời nóng.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Để làm thực phẩm dạng "một nắng" an toàn hơn, chuyên gia khuyến cáo nên thái thịt thật mỏng, tẩm ướp kỹ với muối và gia vị, đồng thời bảo quản ở ngăn đông đúng cách sau khi sơ chế. Quan trọng hơn, người dân không nên chạy theo các trào lưu chế biến thực phẩm tự phát trên mạng xã hội, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng cực đoan hiện nay.
"Ăn chín, uống sôi vẫn là nguyên tắc quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe, ngoài ra phải bảo quản đúng nhiệt độ và chế biến trong điều kiện vệ sinh an toàn", bà nhấn mạnh.
