Việc quyết định thay dầu nhớt trước hay sau một chuyến đi dài không phải là điều tùy hứng, mà cần dựa trên nguyên tắc kỹ thuật rõ ràng. Theo kỹ sư ô tô Nguyễn Ngọc Thắng, Giám đốc trung tâm dịch vụ Auto i-Tech (Tây Hồ, Hà Nội), nguyên tắc cơ bản nhất là đối chiếu quãng đường dự kiến của chuyến đi với lịch bảo dưỡng định kỳ. Quyết định cuối cùng phụ thuộc vào "hạn mức" của dầu nhớt – tức là số km tối đa mà dầu có thể hoạt động hiệu quả trước khi cần thay.
Ví dụ cụ thể về cách tính hạn mức dầu nhớt
Kỹ sư Thắng đưa ra ví dụ minh họa: "Nếu xe của bạn sử dụng dầu tổng hợp có mốc thay ở 10.000km và hiện tại xe đã chạy được 8.500km, trong khi hành trình sắp tới dài khoảng hơn 2.000km. Trong trường hợp này, việc thay dầu trước khi khởi hành là bắt buộc." Lý do là nếu không thay, xe sẽ vượt quá mốc bảo dưỡng giữa hành trình, khiến dầu mất đi đặc tính bôi trơn, tăng ma sát và gây mài mòn các chi tiết cơ khí bên trong động cơ.
Lợi ích của việc thay dầu sớm trước chuyến đi
Việc thay dầu động cơ sớm trước chuyến đi còn mang lại lợi ích lớn về mặt quản lý rủi ro, đặc biệt trong điều kiện giao thông Việt Nam. Khi di chuyển trên các tuyến cao tốc Bắc – Nam hay leo những con đèo dài có độ dốc lớn, động cơ xe luôn phải hoạt động với vòng tua cao và sinh nhiệt lượng lớn. Dầu nhớt mới sẽ giúp làm mát và bảo vệ cỗ máy một cách tối ưu nhất.
Ngoài ra, nếu để xe "đến hạn" thay dầu khi đang ở một tỉnh thành xa lạ, chủ xe sẽ đối mặt với bài toán khó: Tìm đâu một gara uy tín? Việc tạt vào một cơ sở sửa chữa ngẫu nhiên dọc đường tiềm ẩn rủi ro sử dụng phải dầu nhớt giả, dầu kém chất lượng hoặc thợ tay nghề kém làm hỏng ốc xả đáy các-te. Thay vì tốn thời gian lên mạng đọc đánh giá các điểm dịch vụ ở nơi đất khách quê người, việc chủ động chăm sóc xe tại xưởng quen thuộc trước chuyến đi sẽ giúp chủ xe an tâm tuyệt đối.
Khi nào có thể thay dầu sau chuyến đi?
Ngược lại, nếu vừa thay dầu cách đây không lâu và chuyến đi chắc chắn không vượt quá mốc thay dầu hiện tại, chủ xe hoàn toàn có thể yên tâm lên đường và thực hiện việc bảo dưỡng sau khi trở về nhà. Tuy nhiên, kỹ sư Thắng nhấn mạnh: "Luôn phải tuân thủ nghiêm ngặt khuyến cáo của nhà sản xuất đối với từng dòng xe cụ thể."
5 hạng mục "sống còn" cần kiểm tra trước khi đi đường dài
Bên cạnh dầu động cơ, để một chuyến đi đường dài thực sự trọn vẹn, kỹ sư Thắng khuyến cáo chủ xe cần tự kiểm tra hoặc yêu cầu kỹ thuật viên rà soát các hạng mục sau:
- Kiểm tra và bổ sung chất lỏng: Cần đánh giá mức nước làm mát, dầu phanh, dầu trợ lực lái và dầu hộp số để tránh cho hệ thống làm mát hoạt động quá tải, có thể dẫn đến hiện tượng "nằm đường" do động cơ quá nhiệt.
- Kiểm tra lốp xe: Tránh bơm lốp xe quá căng nhằm đề phòng áp suất lốp bị tăng thêm do quá trình sinh nhiệt khi chạy đường dài liên tục. Quan sát kỹ bề mặt lốp xe xem có dấu hiệu phồng rộp, nứt nẻ hay mòn không đều hay không. Nếu gai lốp đã cạn tới vạch chỉ thị, hãy thay lốp mới ngay lập tức để đảm bảo độ bám đường khi chạy tốc độ cao hoặc khi trời mưa.
- Hệ thống đèn chiếu sáng: Thử toàn bộ đèn pha, đèn phanh, đèn xi-nhan và đèn sương mù. Một bóng đèn cháy có thể khiến bạn gặp nguy hiểm trên những cung đường đèo không có đèn cao áp ban đêm.
- Hệ thống điện và ắc-quy: Quan sát các cọc bình ắc-quy xem có hiện tượng sùi mốc xanh trắng (sun-phát hóa) không. Nếu xe có hiện tượng đề nổ dai, chập chờn, cần đo kiểm tra dòng khởi động và thay thế ắc-quy nếu có dấu hiệu yếu điện.
- Dây đai và đường ống: Mở nắp ca-pô và soi bằng mắt thường các đường ống cao su, dây đai truyền động (dây curoa). Bất kỳ vết nứt rạn hay dấu hiệu rò rỉ dung dịch nào cũng cần được xử lý triệt để.
"Chuẩn bị kỹ lưỡng không bao giờ là thừa. Một chiếc xe được thay dầu đúng lúc và kiểm tra toàn diện sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy, giúp mọi người tận hưởng trọn vẹn từng khoảnh khắc của chuyến đi", kỹ sư Thắng nói thêm.
