Hàn Quốc: Tỉ suất sinh tăng vọt sau nhiều năm suy giảm
Năm 2023, tỉ suất sinh của Hàn Quốc chạm đáy 0,72, mức thấp nhất thế giới theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới. Chỉ hai năm sau, con số này đã tăng lên 0,80 với 254.500 trẻ chào đời trong năm 2025, đánh dấu mức tăng mạnh nhất trong gần hai thập niên. Dù vẫn còn khoảng cách xa so với ngưỡng 2,1 cần thiết để duy trì dân số ổn định, sự phục hồi này đã khiến giới chuyên gia đặt câu hỏi về những thay đổi sâu sắc trong xã hội Hàn Quốc.
Động lực từ nhân khẩu học và tâm lý xã hội
Yếu tố chính thúc đẩy sự tăng sinh là hiệu ứng 'echo boomers', chỉ nhóm người sinh từ 1991 đến 1995, khi số trẻ ra đời tại Hàn Quốc tăng cao. Sau khoảng 30 năm, nhóm này đồng loạt bước vào độ tuổi sinh con cao điểm. Năm 2025, số phụ nữ trong nhóm đầu 30 tuổi đạt khoảng 1,7 triệu người, tăng gần 9% so với năm 2020.
Bên cạnh đó, sự phục hồi của hôn nhân sau đại dịch COVID-19 cũng đóng vai trò quan trọng. Các đám cưới bị hoãn trong thời gian giãn cách xã hội nay được tổ chức trở lại, kéo theo số ca sinh tăng 10,2% trong nhóm các cặp mới kết hôn, phản ánh xu hướng kết hôn muộn nhưng sinh con sớm hơn sau khi lập gia đình.
Phân tích về số ca sinh năm 2024 cho thấy phần lớn mức tăng không đến từ việc có thêm nhiều phụ nữ trong độ tuổi sinh con, mà từ việc tỉ lệ phụ nữ ở độ tuổi 30 quyết định sinh con cao hơn, đánh dấu sự đảo chiều sau 8 năm giảm liên tiếp.
Xu hướng sinh con thứ hai cũng đóng vai trò đáng kể. Sau nhiều năm suy giảm, số ca sinh con thứ hai đã tăng trở lại, với một số chuyên gia gọi đây là tâm lý 'zero or two' - hoặc không sinh, hoặc sinh đủ hai con.
Thái độ xã hội đối với hôn nhân và sinh con cũng có dấu hiệu cởi mở hơn: tỉ lệ trẻ sinh ngoài giá thú tăng lên gần 6% năm 2024, cho thấy những chuyển dịch chậm nhưng đáng chú ý trong một xã hội vốn đề cao hôn nhân truyền thống.
Nỗ lực chính sách nhiều năm của chính phủ
Không thể tách rời xu hướng tăng sinh khỏi những nỗ lực chính sách kéo dài nhiều năm của Chính phủ Hàn Quốc. Từ năm 2006 đến 2023, chính phủ đã chi khoảng 380 nghìn tỉ won (280 tỉ USD) cho các chương trình khuyến sinh và hỗ trợ gia đình. Riêng năm 2025, ngân sách cho lĩnh vực này tăng thêm 13% so với năm trước.
Về hỗ trợ tài chính trực tiếp, cha mẹ có con mới sinh được nhận 1 triệu won (khoảng 700 USD) mỗi tháng trong năm đầu, sau đó 500.000 won mỗi tháng trong năm thứ hai, cùng các khoản trợ cấp một lần, voucher chăm sóc trẻ em và ưu đãi thuế.
Song song đó, chính phủ mở rộng hệ thống chăm sóc trẻ em công lập, tăng thời gian nghỉ thai sản và nghỉ chăm con cho cả cha lẫn mẹ, góp phần giảm nỗi lo gián đoạn sự nghiệp, đặc biệt với phụ nữ.
Chính phủ cũng triển khai chính sách nhà ở và vay thế chấp ưu đãi dành cho gia đình có con nhỏ, nhằm tháo gỡ rào cản chi phí sinh hoạt đắt đỏ tại các đô thị lớn như Seoul. Ngoài ra, trợ cấp điều trị hiếm muộn và thụ tinh trong ống nghiệm cũng được mở rộng để hỗ trợ các cặp vợ chồng gặp khó khăn về sinh sản.
Triển vọng và thách thức dài hạn
Dù vậy, các chuyên gia thống nhất rằng tỉ suất sinh 0,80 vẫn còn cách rất xa ngưỡng ổn định dân số. Bên cạnh khuyến sinh, Hàn Quốc được cho là cần chuẩn bị các kịch bản dài hạn hơn: mở rộng nhập cư có kiểm soát, kéo dài tuổi lao động và tái cấu trúc thị trường việc làm để thích ứng với xã hội già hóa.
Triển vọng ngắn hạn cho thấy đà tăng sinh có thể còn tiếp diễn. Trong năm 2025, cả nước Hàn Quốc ghi nhận khoảng 240.000 cặp kết hôn, tăng 8,1% so với năm trước, đây là năm tăng thứ ba liên tiếp sau mức tăng 1% năm 2023 và 14,8% năm 2024.
Bà Park Hyun Jung, Trưởng bộ phận xu hướng dân số thuộc Bộ Dữ liệu và Thống kê, nhận định: 'Vì mức tăng kết hôn đã tích lũy trong 3 năm, chúng ta có thể kỳ vọng số trẻ sinh cũng sẽ tăng theo.' Lần đầu tiên sau 9 năm, Hàn Quốc, một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới, đón tin vui khi tỉ lệ sinh và kết hôn tăng trở lại, mở ra hy vọng cho tương lai dân số.
