Hội chứng “sợ màn hình” (screen fatigue) đang trở thành vấn đề phổ biến ở dân văn phòng, khi họ phải dành phần lớn thời gian trong ngày để nhìn vào điện thoại, laptop. Nhiều người cảm thấy kiệt sức, mất tập trung và không dám rời mắt khỏi thiết bị dù muốn.
Áp lực từ công nghệ: Luôn trong trạng thái sẵn sàng online
Ngày làm việc của nhân viên văn phòng thường bắt đầu từ 8-9h sáng và kết thúc lúc 17-18h chiều, nhưng thực tế, nhiều người bắt đầu sớm hơn và kết thúc muộn hơn. Khi vừa thức dậy lúc 6-7h sáng, việc đầu tiên là tắt báo thức trên điện thoại, nhưng ngay lập tức họ thấy email và tin nhắn công việc. Dù không bị bắt buộc, nhiều người vẫn đọc ngay để xử lý việc gấp, bỏ qua việc vệ sinh cá nhân. Buổi tối về nhà, họ vẫn tiếp tục dán mắt vào laptop và điện thoại để giải quyết công việc phát sinh.
Công nghệ giúp kết nối dễ dàng hơn, nhưng đồng thời khiến ranh giới giữa công việc và nghỉ ngơi mờ nhạt. Sau nhiều giờ xử lý email, họp trực tuyến, cập nhật báo cáo, nhiều người cảm thấy ngán ngẩm, mất tập trung, thậm chí không muốn mở máy tính dù công việc còn dang dở.
Hội chứng “sợ màn hình” là gì?
Screen fatigue là thuật ngữ chỉ trạng thái mệt mỏi về thị giác và tinh thần do tiếp xúc quá nhiều với thiết bị điện tử. Theo báo cáo Workplace Vision Health Report của VSP Vision Care và Workplace Intelligence tại Mỹ, nhân viên văn phòng dành trung bình 99 giờ mỗi tuần (khoảng 14 tiếng/ngày) để nhìn vào màn hình máy tính, điện thoại và máy tính bảng. Có tới 71% người tham gia khảo sát cho biết tình trạng khó chịu về thị giác làm giảm hiệu suất công việc. Năng suất lao động giảm gần 19%, tương đương một ngày làm việc mỗi tuần.
Hội chứng này không chỉ gây mỏi mắt, mà còn dẫn đến đau đầu, khô mắt, nhìn mờ, khó tập trung, dễ cáu gắt, và cảm giác cạn kiệt năng lượng. Nhiều người mô tả cảm giác “ngán màn hình” - chỉ cần nhìn thấy laptop là đã thấy áp lực dù công việc không quá nặng nề.
Nguyên nhân và tác động sâu xa
Screen fatigue thường bị hiểu nhầm là lười biếng hay thiếu tập trung, nhưng thực tế nguyên nhân là do quá tải thị giác. Khi mắt phải liên tục điều tiết, não bộ tiêu tốn nhiều năng lượng để duy trì tập trung, dẫn đến mệt mỏi dù không vận động thể chất. Tình trạng này còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống: gần một nửa người mắc hội chứng thường xuyên kiệt sức sau giờ làm, khó tận hưởng thời gian nghỉ ngơi và gặp vấn đề về giấc ngủ.
Người trẻ, đặc biệt là Gen Z, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Khảo sát của VSP Vision Care cho thấy hơn 80% dân văn phòng Gen Z thường xuyên làm việc vào buổi tối hoặc cuối tuần. Hơn một nửa cho biết sức khỏe thị giác suy giảm kể từ khi đi làm. Sự bùng nổ công cụ số như email, ứng dụng nhắn tin, nền tảng quản lý dự án, phần mềm họp trực tuyến và AI càng làm tăng áp lực, khi não bộ phải chuyển đổi liên tục và xử lý lượng thông tin lớn.
Giải pháp khắc phục hội chứng “sợ màn hình”
Các chuyên gia cho rằng screen fatigue có thể khắc phục. Điều quan trọng là nhận diện đúng nguyên nhân, thay vì tự trách mình thiếu động lực. Một giải pháp được khuyến nghị là quy tắc 20-20-20: cứ sau 20 phút làm việc, nhìn vào vật cách 6 mét trong 20 giây để mắt thư giãn. Ngoài ra, điều chỉnh ánh sáng, đặt màn hình ở vị trí phù hợp và tăng kích thước chữ cũng giúp giảm áp lực lên mắt.
Nhiều chuyên gia khuyến khích nhân viên văn phòng chủ động tạo khoảng nghỉ ngắn trong ngày, thay vì chỉ nghỉ khi quá mệt. Chỉ vài phút đứng dậy đi lại, vươn vai hoặc rời xa màn hình có thể giúp não bộ phục hồi khả năng tập trung đáng kể.
Nguồn: metaintro.com, thanhnienviet.vn
