Heo đất 'tái xuất' ở TP.HCM: Người trẻ tìm về cách tiết kiệm truyền thống
Những ngày đầu năm mới, dọc các tuyến đường ở Thành phố Hồ Chí Minh, không khó để bắt gặp những sạp hàng nhỏ bày bán đủ loại heo đất với đa dạng mẫu mã. Từ những chú heo sứ tròn vo, heo nhựa trong suốt, đến các mẫu vẽ hình thần tài, in chữ "tiết kiệm 2026", thậm chí cả những thiết kế cách điệu theo linh vật ngựa của năm nay. Sự xuất hiện trở lại của vật dụng tưởng chừng chỉ dành cho trẻ nhỏ này đang thu hút sự chú ý của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ.
Biểu tượng tài lộc và kỷ luật tài chính
Với nhiều người trẻ, việc mua heo đất đầu năm không chỉ đơn thuần là một hành động tài chính, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Chị Đỗ Ngọc Thảo (27 tuổi, nhân viên tại Trung tâm thương mại Aeon Mall Bình Dương Canary) chia sẻ rằng năm nào cũng vậy, chị đều mua heo đất mới vào ngày mùng 10 tháng Giêng, ngày vía Thần tài. "Gia đình tôi có truyền thống mua vàng vào ngày này. Tôi thì chưa đủ điều kiện để mua vàng, nên chọn heo đất như một cách giữ lộc cho cả năm", Thảo giải thích.
Chị Thảo còn đặt mục tiêu mỗi tuần bỏ vào heo ít nhất 200.000 đồng, với hy vọng đến cuối năm sẽ có một khoản tiền để lo Tết. "Cảm giác đập heo rất đã, giống như mình nhìn thấy thành quả của sự kiên trì suốt một năm dài", chị bày tỏ. Đây không chỉ là hành động tiết kiệm, mà còn là một trải nghiệm tâm lý tích cực, khuyến khích tính kiên nhẫn và kỷ luật.
Phản ứng trước nhịp sống số hóa
Trong thời đại số hóa, khi chỉ cần vài thao tác trên điện thoại là có thể chuyển khoản hay gửi tiết kiệm trực tuyến, việc heo đất "đổ bộ" khắp nơi khiến không ít người bất ngờ. Ghi nhận thực tế cho thấy lượng khách tìm mua heo đất đầu năm khá đông, trong đó có rất nhiều bạn trẻ. Anh Đỗ Minh Anh (27 tuổi, cư trú tại đường DT753B, phường An Phú, TP.HCM) chia sẻ lý do: "Thời đại bây giờ, chuyển khoản nhanh lắm. Có khi vừa lướt mạng thấy món hàng giảm giá là bấm mua ngay. Tiền trong tài khoản nhìn thì nhiều con số, nhưng thực tế lại không thấy gì. Tôi muốn có một thứ hữu hình để tự nhắc mình phải kỷ luật hơn nên mua heo đất".
Anh Minh Anh kể rằng năm ngoái từng đặt mục tiêu tiết kiệm 50 triệu đồng, nhưng đến cuối năm chỉ còn lại 8 triệu trong tài khoản do các khoản chi "vụn vặt" như cà phê, mua sắm online, đặt đồ ăn và du lịch ngắn ngày. "Tôi nghĩ bỏ tiền vào heo đất sẽ giúp bản thân cân nhắc hơn. Khi phải rút tiền mặt, cầm tiền, bỏ vào heo đất, mình sẽ ý thức rõ hơn giá trị của từng tờ tiền", anh nói thêm.
Heo đất 'đựng' cả ước mơ
Điều thú vị là nhiều người trẻ không chỉ dùng heo đất để tiết kiệm tiền, mà còn "đựng" cả những ước mơ và mục tiêu cá nhân. Chị Lê Thị Hoàng Anh (32 tuổi, sống tại chung cư Ehome 3, phường An Lạc, TP.HCM) cho biết có 3 con heo đất, mỗi con dán một tờ giấy nhỏ ghi rõ mục đích: "Du lịch Nhật Bản", "Quỹ cưới", "Đầu tư". "Nhìn vậy cho có mục tiêu. Mỗi lần bỏ tiền vào, tôi tự hỏi mình đang tiến gần ước mơ nào", chị Anh tâm sự.
Chị Anh từng thử đầu tư chứng khoán nhưng thất bại do thiếu kinh nghiệm. Sau vài lần "vấp ngã", chị quyết định quay lại với phương pháp tiết kiệm truyền thống trước khi nghĩ đến đầu tư lớn. "Tôi nghĩ muốn đầu tư thì phải có nền tảng tài chính vững. Heo đất giúp tôi thực hiện mục tiêu đó", chị chia sẻ. Hành động viết mục tiêu lên heo đất được chị coi là cách "hiện thực hóa mong muốn", tạo động lực mạnh mẽ hơn để duy trì thói quen tiết kiệm.
Ý kiến từ chuyên gia và người bán
Theo chị Nguyễn Hà Vân, chủ một cửa hàng gốm sứ nhỏ trên đường Võ Văn Ngân (phường Linh Xuân, TP.HCM), lượng khách trẻ mua heo đất khá nhiều. "Có ngày tôi bán cả trăm heo đất", chị Vân kể. Anh Lê Văn Thành, chủ tiệm bán heo đất trên đường Đại lộ Độc lập (phường Dĩ An, TP.HCM), cho rằng heo đất vốn là biểu tượng của sự sung túc, với hình ảnh con heo tròn trịa gắn liền với no đủ và sinh sôi. "Việc bỏ tiền vào heo đất đầu năm mang ý nghĩa 'gieo hạt' cho tài lộc cả năm", anh Thành giải thích.
Chuyên gia tài chính cá nhân Đỗ Bửu Đấu từ Công ty kế toán Alpha (phường Sài Gòn, TP.HCM) phân tích rằng việc sử dụng heo đất thực chất là một hình thức tách tiền khỏi hệ thống chi tiêu tức thời. "Khi tiền nằm trong tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử, rào cản tiêu dùng rất thấp, chỉ cần một cú chạm. Còn khi chuyển tiền mặt vào heo đất, người dùng phải trải qua nhiều bước hơn nếu muốn lấy lại, như đập hoặc cạy ra. Chính rào cản đó tạo ra kỷ luật, giúp người trẻ suy nghĩ kỹ trước khi chi tiêu", ông Đấu nhận định.
Dù vậy, anh Nguyễn Văn Trọng (32 tuổi, cư trú tại 16 Bình Đường 2, phường Dĩ An, TP.HCM) cho rằng heo đất không thể thay thế hoàn toàn các công cụ tài chính hiện đại. "Tôi vẫn dùng ngân hàng số và ví điện tử. Nhưng tôi vẫn mua heo đất, vì nó như lời nhắc đầu năm là cần sống có kế hoạch và tiết kiệm hơn", anh Trọng nói. Gia đình anh có 3 heo đất: một để tiết kiệm mua xe, một để dành làm vốn, và một dành cho con cái, phản ánh sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong quản lý tài chính.
