Lần đầu tiên tại Hà Nội, mô hình bán trú tự nguyện dành cho người cao tuổi đã chính thức đi vào hoạt động. Cơ sở được đặt tại Trạm Y tế Thạch Bàn (số 1, ngõ 307 Thạch Bàn, phường Long Biên), do Trạm Y tế phường Long Biên vận hành với sự hỗ trợ chuyên môn từ Bệnh viện đa khoa Đức Giang. Tại đây, người cao tuổi được phục vụ bữa trưa, nghỉ ngơi, tham gia các hoạt động phục hồi chức năng và sinh hoạt tập thể phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Thực trạng người cao tuổi tại phường Long Biên
Phường Long Biên là một trong 6 địa phương được chọn thí điểm mô hình từ tháng 6.2026. Hiện phường có 67.062 người, trong đó nhóm từ 60 tuổi trở lên là 8.720 người, chiếm 13% dân số và đang gia tăng nhanh. Khảo sát cho thấy 68,1% người cao tuổi trên địa bàn sống chung với các bệnh mạn tính không lây nhiễm như tim mạch, huyết áp, tiểu đường, xương khớp; 794 trường hợp suy giảm chức năng, mất tự chủ sinh hoạt ở các mức độ khác nhau.
Không tổ chức lưu trú dài hạn
Theo Sở Y tế Hà Nội, khác với các viện dưỡng lão truyền thống, mô hình này không tổ chức lưu trú dài hạn. Người cao tuổi đến cơ sở vào buổi sáng và trở về nhà vào cuối ngày. Trong thời gian tham gia, các cụ được theo dõi sức khỏe, tư vấn dinh dưỡng, nhắc nhở sử dụng thuốc, tham gia vận động thể chất phù hợp, giao lưu cộng đồng và chăm sóc sức khỏe tinh thần.
Cơ sở được thiết kế tích hợp đa chức năng nhằm tạo môi trường sinh hoạt và phục hồi tối ưu, bao gồm: chăm sóc y tế và quản lý sức khỏe; phục hồi chức năng và vận động liệu pháp; dinh dưỡng điều trị; chăm sóc tinh thần và kết nối cộng đồng.
Hoạt động cụ thể
Cơ sở tổ chức huấn luyện dưỡng sinh, các bài tập thăng bằng, vận động cơ xương khớp nhẹ nhàng, điều trị vật lý cơ bản nhằm duy trì biên độ vận động, nâng cao thể trạng và phòng chống tai biến té ngã. Bên cạnh đó, các cụ được tư vấn và cung ứng chế độ ăn trưa khoa học, tính toán calo phù hợp với bệnh lý nền và khả năng ăn nhai, thông qua dịch vụ suất ăn chuyên nghiệp, bảo đảm an toàn thực phẩm. Cơ sở cũng tổ chức không gian văn hóa như đọc sách, xem truyền hình, cờ tướng; sinh hoạt câu lạc bộ, giao lưu văn nghệ và tư vấn tâm lý giúp giải tỏa cô đơn, phòng ngừa sa sút trí tuệ và trầm cảm tuổi già.
Đối tượng và chi phí
Đối tượng tiếp nhận là người cao tuổi cư trú trên địa bàn phường Long Biên, còn khả năng tự phục vụ cơ bản hoặc phụ thuộc một phần, có năng lực nhận thức ổn định, giao tiếp tốt với nhân viên y tế. Ưu tiên người dưới 75 tuổi; người sống đơn thân, neo đơn không có người chăm sóc ban ngày; người mắc bệnh mạn tính thể ổn định; người thuộc diện gia đình chính sách, hộ nghèo, cận nghèo hoặc hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Giai đoạn đầu vận hành thử nghiệm quy mô 20-30 người/ngày, sau đó mở rộng lên 30-40 người/ngày, và khi ổn định sẽ đạt 40-60 người/ngày. Chi phí tham gia dự kiến khoảng 5,5 triệu đồng/người/tháng, bao gồm ăn uống, sinh hoạt, giường nghỉ, cơ sở vật chất và chăm sóc thường xuyên. Mô hình hướng đến mục tiêu kéo dài thời gian sống khỏe cho người cao tuổi ngay từ khi còn khỏe mạnh, thay vì chỉ tập trung điều trị khi bệnh đã xuất hiện hoặc trở nặng.
Hỗ trợ y tế
Cơ sở là một bộ phận của Trạm Y tế phường Long Biên, có nhiệm vụ thiết lập hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi chỉ số sinh tồn, hướng dẫn và kiểm soát dùng thuốc theo đơn, tổ chức sơ cấp cứu ban đầu. Bệnh viện đa khoa Đức Giang hỗ trợ chuyên môn sâu qua đường dây nóng kết nối tới Khoa Hồi sức cấp cứu và thiết lập hành lang vận chuyển ưu tiên (Fast-track) để bảo đảm an toàn khi có sự cố đột xuất cần chuyển tuyến.
