Giới trẻ Trung Quốc phá bỏ kiêng kỵ, làm giàu từ ngành công nghiệp tang lễ
Bất chấp những quan niệm kiêng kỵ truyền thống, nhiều người trẻ Trung Quốc đang mạnh dạn rẽ hướng sang ngành công nghiệp tang lễ và gặt hái doanh thu khổng lồ. Thay vì né tránh, họ chọn đối mặt với cái chết như một phần tất yếu của cuộc sống, biến nó thành cơ hội kinh doanh đầy tiềm năng.
Từ bục giảng đến xưởng đóng quan tài
Bên trong xưởng sản xuất tại thành phố Hà Trạch, tỉnh Sơn Đông, Lisa Liu, 29 tuổi, lướt tay qua những họa tiết được chạm khắc tinh xảo trên nắp gỗ ngô đồng. Thay vì tiếng học sinh đọc bài, âm thanh bao quanh cô hiện nay là tiếng cưa máy và mài gỗ. Liu đang cẩn thận kiểm tra độ nhẹ của chiếc quan tài chuẩn bị xuất khẩu sang Italy, một công việc hàng ngày kể từ khi cô rẽ ngang sang ngành công nghiệp vốn bị nhiều người coi là "điềm xui".
Tháng 7 năm 2023, Liu quyết định nghỉ việc sau nhiều năm đứng trên bục giảng. Áp lực công việc khiến cô kiệt sức và thường xuyên khàn giọng. Một cuộc phỏng vấn tình cờ đã đưa cô đến với xưởng đóng quan tài tại quê nhà, nơi cô đảm nhận vai trò phụ trách thương mại quốc tế. Ban đầu, Liu cũng mang nỗi sợ hãi như nhiều người Trung Quốc khác, tin rằng nhắc đến cái chết sẽ mang lại vận rủi. Tuy nhiên, nỗi sợ này tan biến khi cô thấy các công nhân trong xưởng thản nhiên dùng bình đựng tro cốt chưa sử dụng để đựng đồ dùng cá nhân.
"Tôi nhận ra sinh lão bệnh tử là quy luật, và việc con người cần một chiếc quan tài khi nhắm mắt xuôi tay là nhu cầu tất yếu", Liu chia sẻ. Sự bình thản của những người thợ giúp cô thay đổi tư duy, bắt đầu lao vào nghiên cứu thị trường. Cô nhận ra sự khác biệt lớn về văn hóa: quan tài Trung Quốc thường nặng và tối màu, trong khi khách hàng châu Âu ưa chuộng mẫu nhẹ với chạm khắc tinh xảo các biểu tượng tôn giáo.
Doanh thu khổng lồ từ xuất khẩu
Xưởng của Liu sử dụng gỗ ngô đồng xuất xứ ngay tại Hà Trạch, loại gỗ nhẹ, vân đẹp, đáp ứng hoàn hảo các tiêu chuẩn khắt khe của châu Âu. Một chiếc quan tài mộc tại đây có giá từ 90 đến 150 USD, nhưng khi đến tay người dùng châu Âu, chi phí có thể lên tới 2.100 USD. "Ngày nào cũng có người qua đời nên nhu cầu luôn ổn định. Hiện mỗi năm xưởng xuất khẩu khoảng 40.000 chiếc, doanh thu đạt gần 40 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 6 triệu USD", cô cho biết.
Hà Trạch không phải là địa phương duy nhất tại Trung Quốc giàu lên nhờ dịch vụ tang lễ. Làng Mibeizhuang ở tỉnh Hà Bắc hiện là trung tâm cung ứng đồ tang lễ lớn nhất nước, với giá trị sản xuất năm 2020 vượt một tỷ nhân dân tệ. Tại Huệ An, tỉnh Phúc Kiến, việc xuất khẩu bia mộ đá sang Nhật Bản đem về gần 2 tỷ nhân dân tệ mỗi năm.
Các doanh nghiệp nội địa còn nhạy bén xuất khẩu vàng mã phân hủy sinh học sang phương Tây. Tại Mỹ, một xấp "tiền âm phủ" có giá nhập 2 USD từ Trung Quốc có thể được bán với giá 15 USD, cho thấy tiềm năng lợi nhuận đáng kể.
Sự thay đổi trong quan niệm của giới trẻ
Ngành công nghiệp tỷ đô này đang trỗi dậy mạnh mẽ một phần nhờ thế hệ trẻ Trung Quốc bắt đầu có cái nhìn cởi mở hơn về cái chết. Họ không còn né tránh những điều cấm kỵ, thay vào đó, nhiều người trẻ tự thiết kế quan tài cho bản thân theo hình tàu vũ trụ hoặc tham gia các "quán cà phê tử thần" tại Thượng Hải, nơi khách hàng kể những câu chuyện về sự sống và cái chết để đổi lấy đồ uống miễn phí.
Bà Luo Yan, phó giáo sư xã hội học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung, gọi đây là quá trình "bình thường hóa" quan niệm về cái chết. "Nhìn thẳng vào cái chết là cách để người trẻ rũ bỏ những áp lực phù phiếm và học cách trân trọng cuộc sống hiện tại", bà Luo nói. Bà cũng đề xuất tổ chức các buổi tọa đàm giáo dục về sự sống tại các không gian công cộng như thư viện và bảo tàng để thúc đẩy sự thay đổi này.
Ngày càng có nhiều người trẻ gia nhập ngành tang lễ với vai trò nhà thiết kế nghĩa trang hay quản lý dịch vụ, chứng tỏ sự chuyển biến tích cực trong tư duy và cơ hội kinh tế mà lĩnh vực này mang lại.
