Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature cho thấy giấc ngủ không chỉ ảnh hưởng đến não bộ mà còn tác động đến sức khỏe của nhiều cơ quan khác trong cơ thể. Các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu của khoảng 500.000 người tại Anh, kết hợp với công nghệ máy học để xác định các dấu hiệu lão hóa sinh học ở 17 cơ quan khác nhau.
Kết quả chính của nghiên cứu
Kết quả cho thấy những người ngủ dưới 6 giờ hoặc trên 8 giờ mỗi ngày có dấu hiệu lão hóa sinh học nhanh hơn so với nhóm ngủ từ 6,4 đến 7,8 giờ. Phó giáo sư Junhao Wen, tác giả chính của nghiên cứu, làm việc tại Đại học Columbia (Mỹ), nhấn mạnh: “Giấc ngủ là nền tảng cho quá trình lão hóa khỏe mạnh và tuổi thọ. Quan trọng hơn, đây là yếu tố có thể điều chỉnh được”.
Tác động của thiếu ngủ và ngủ quá nhiều
Theo các tác giả, cả ngủ quá ít lẫn quá nhiều đều có thể liên quan đến tình trạng sức khỏe tổng thể kém hơn. Bác sĩ Sarathi Bhattacharyya, chuyên gia hô hấp và giấc ngủ tại Mỹ, giải thích rằng thiếu ngủ có thể gây rối loạn điều hòa miễn dịch, làm gia tăng viêm trong cơ thể, ảnh hưởng đến quá trình sửa chữa mô và cân bằng chuyển hóa. Ngoài ra, thiếu ngủ còn làm rối loạn điều hòa glucose và cân bằng năng lượng, đồng thời tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, thúc đẩy quá trình lão hóa tế bào ở nhiều cơ quan.
Liên quan đến bệnh mạn tính
Nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ giữa giấc ngủ và nhiều bệnh mạn tính. Ngủ quá ít có liên quan đến trầm cảm, lo âu, béo phì, tiểu đường type 2, tăng huyết áp, thiếu máu cục bộ và rối loạn nhịp tim. Ông Alex Dimitriu, bác sĩ chuyên khoa tâm thần và giấc ngủ tại Mỹ, cho rằng thiếu ngủ thường do lối sống căng thẳng và lo âu kéo dài, dẫn đến tăng huyết áp, cortisol và đường huyết, gây tác động bất lợi về lâu dài. Cả ngủ quá ít lẫn quá nhiều cũng được phát hiện có liên quan đến bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen suyễn và các rối loạn tiêu hóa như trào ngược dạ dày thực quản hay viêm dạ dày.
Lời khuyên từ chuyên gia
Các chuyên gia khuyến nghị mọi người nên duy trì lịch ngủ đều đặn, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối, thư giãn sớm và giữ giờ thức dậy cố định mỗi ngày để ổn định nhịp sinh học và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Giấc ngủ ngon không chỉ giúp cơ thể phục hồi mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình lão hóa và ngăn ngừa bệnh tật.
