Châu Âu thống trị bảng xếp hạng giàu có toàn cầu, nhưng việc thế nào được coi là 'giàu' phụ thuộc rất lớn vào cách đo lường sự thịnh vượng và ai là người thực sự hưởng lợi từ nó.
'Trở thành quốc gia giàu nhất thế giới không chỉ là sản xuất thật nhiều', phân tích từ nền tảng so sánh dịch vụ tài chính HelloSafe cho biết. 'Nó được đo bằng cách khối tài sản đó chuyển hóa cụ thể như thế nào vào cuộc sống hàng ngày của người dân bình thường. Năm 2026, câu trả lời là Na Uy'.
Nhóm này cho rằng chỉ dựa vào GDP bình quân đầu người có thể làm sai lệch so sánh, vì giả định rằng sản lượng quốc gia được phân bổ đồng đều cho toàn dân. Ireland là một ví dụ điển hình. GDP bình quân đầu người của nước này vào khoảng 150.000 USD (tính theo sức mua tương đương), nhưng phần lớn được thúc đẩy bởi các tập đoàn đa quốc gia như Apple, Google và Pfizer. Khoảng cách giữa sản lượng và thu nhập hộ gia đình được ước tính khoảng 70.000 USD mỗi người.
Để khắc phục những hạn chế này, 'Chỉ số Thịnh vượng' của HelloSafe xếp hạng hơn 50 quốc gia bằng một điểm tổng hợp trên thang 100. Chỉ số này sử dụng dữ liệu từ IMF, Ngân hàng Thế giới, UNDP, Eurostat và OECD, kết hợp thu nhập, bất bình đẳng và các chỉ số xã hội rộng hơn thành một thước đo duy nhất về sự thịnh vượng. Theo cách tiếp cận này, châu Âu chiếm ưu thế ở nhóm đầu bảng, với 5 quốc gia giàu nhất đều nằm trong khu vực.
Các quốc gia nhỏ vươn lên
Na Uy đứng đầu bảng, được hỗ trợ bởi GNI (Tổng thu nhập quốc dân) cao nhất thế giới và mô hình xã hội cân bằng. Ireland đứng thứ hai, với thu nhập thực cao dù GDP bị 'thổi phồng'. Luxembourg đứng thứ ba, lần đầu tiên tụt khỏi vị trí số một kể từ khi chỉ số này ra đời. Theo báo cáo, các quốc gia này kết hợp hiệu suất kinh tế mạnh với những chỉ số xã hội tốt nhất toàn cầu.
Những nước có thành tích cao khác gồm Iceland (xếp thứ 5), nhờ các chỉ số phát triển con người mạnh và tỉ lệ nghèo tương đối thấp. Singapore, ngược lại, có điểm thu nhập cao nhưng bị hạn chế bởi mức độ bất bình đẳng lớn hơn. Ngoài châu Âu, Mỹ đứng thứ 17, phản ánh sức mạnh kinh tế đi kèm với bất bình đẳng cao và tỉ lệ nghèo tương đối. Pháp đứng ở vị trí thứ 20, ngay sau Cộng hòa Séc - quốc gia hưởng lợi từ một trong những mức phân phối thu nhập bình đẳng nhất châu Âu và tỉ lệ nghèo tương đối thấp.
Ở nhóm cuối của châu Âu, các nước như Italy, Tây Ban Nha và Estonia có điểm số khiêm tốn hơn, phản ánh mức thu nhập thấp hơn và, trong trường hợp Tây Ban Nha, tỉ lệ nghèo tương đối cao hơn. Ngoài châu Âu, Seychelles đứng đầu châu Phi, nhờ GDP bình quân đầu người cao nhất lục địa, chỉ số phát triển con người tốt và mức bất bình đẳng tương đối được kiểm soát. Mauritius và Algeria xếp sau. Tại Mỹ Latinh, Uruguay lần đầu tiên dẫn đầu khu vực, với GNI cao nhất, tỉ lệ nghèo thấp nhất và phân phối thu nhập bình đẳng nhất. Chile và Panama đứng tiếp theo. Ở châu Á, Singapore dẫn đầu, theo sau là Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Kết quả cho thấy dù châu Âu vẫn thống trị các thước đo thịnh vượng toàn cầu, bức tranh sẽ thay đổi đáng kể khi tính đến bất bình đẳng và các kết quả xã hội. Dữ liệu cho thấy, 'giàu' không còn chỉ được định nghĩa bằng sản lượng mà bằng mức độ chia sẻ của cải đó rộng rãi đến đâu.
Thế Hải (Theo Euronews)
