Cỏ mực, còn được gọi là nhọ nồi, có tên khoa học là Eclipta prostrata, là một loại cây mọc hoang rất phổ biến ở Việt Nam. Khi vò nát, lá cây tiết ra dịch màu đen, chính vì vậy từ lâu dân gian đã gắn loại cây này với công dụng làm đen tóc.
Công dụng của cỏ mực theo y học cổ truyền
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho biết cỏ mực thường được dùng dưới dạng giã tươi ép lấy nước hoặc nước sắc từ dược liệu khô. Ở một số nơi, người dân giã lá lấy nước bôi lên tóc và da đầu với quan niệm rằng cỏ mực giúp tóc đen, giảm tóc bạc sớm, giảm rụng tóc và làm tóc chắc khỏe hơn.
Theo y học cổ truyền, cỏ mực có vị ngọt, chua, tính mát, quy kinh can và thận, có tác dụng lương huyết, bổ huyết, dưỡng can thận – những yếu tố liên quan đến sức khỏe của tóc.
Thành phần hóa học và nghiên cứu hiện đại
Cỏ mực chứa các hoạt chất như wedelolacton, ecliptin và flavonoid, có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm và bảo vệ gan. Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy loại cây này có thể kích thích mọc tóc và kéo dài pha phát triển của tóc. Cơ chế tác động có thể liên quan đến việc giảm stress oxy hóa tại nang tóc, cải thiện vi tuần hoàn da đầu và ảnh hưởng đến chu kỳ phát triển của tóc.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh: “Chưa có bằng chứng lâm sàng rõ ràng chứng minh uống cỏ mực có thể làm đen tóc trở lại. Tác dụng chủ yếu là hỗ trợ, làm chậm quá trình bạc tóc và giảm rụng tóc, nhưng không phải là thuốc nhuộm hay phục hồi màu tóc tức thì.”
Lưu ý khi sử dụng cỏ mực
Theo chuyên gia, những người có huyết áp thấp hoặc cơ địa lạnh nên dùng cỏ mực với lượng vừa phải, không lạm dụng kéo dài với liều cao. Cỏ mực không thể thay thế điều trị các bệnh lý rụng tóc do nguyên nhân bệnh lý.
Bên cạnh cỏ mực, còn có nhiều loại cây khác như cây trứng cá (cả quả và lá đều dùng pha nước uống tốt cho sức khỏe) hay hoa thanh long (dùng làm thực phẩm và vị thuốc dân gian) cũng được biết đến với nhiều công dụng hữu ích.
