Giữa làn sóng AI và nguy cơ mất việc, tỷ phú Warren Buffett cho rằng nhiều người trẻ đang tự đánh mất cơ hội nghề nghiệp vì thiếu một kỹ năng tưởng rất cơ bản là giao tiếp.
Kỹ năng giao tiếp - vũ khí sống còn thời AI
Giữa lúc AI đang thay đổi cách doanh nghiệp tuyển dụng và vận hành, tỷ phú Warren Buffett lại nhắc đến một kỹ năng tưởng chừng rất cũ là giao tiếp. Theo tỷ phú huyền thoại, nhiều người trẻ đang tự “đánh mất tiềm năng” vì không biết cách trình bày ý tưởng, nói chuyện và kết nối với người khác.
Điều đáng chú ý là Buffett từng rất sợ nói trước đám đông khi còn trẻ. Ông phải đăng ký khóa học của Dale Carnegie để vượt qua nỗi sợ này và sau đó xem đây là một trong những khoản đầu tư giá trị nhất cuộc đời. “Nếu bạn không thể giao tiếp, không thể truyền tải ý tưởng của mình, bạn đang tự đánh mất tiềm năng”, Buffett nói với Levo League.
AI càng mạnh, kỹ năng con người càng đắt giá
Lời khuyên của Buffett xuất hiện trong bối cảnh nhiều công ty công nghệ đang chi mức lương rất lớn để tuyển những người có khả năng dẫn dắt truyền thông và kết nối con người trong doanh nghiệp AI. Khi AI ngày càng xử lý được nhiều công việc kỹ thuật, giới lãnh đạo doanh nghiệp lại bắt đầu nhấn mạnh nhiều hơn vào những kỹ năng khó thay thế bằng máy móc như giao tiếp, tư duy phản biện hay khả năng phối hợp nhóm.
Một khảo sát do Hiệp hội Quốc gia các Trường đại học và Nhà tuyển dụng Mỹ công bố hồi tháng 4 cho thấy kỹ năng giao tiếp bằng lời nói và văn bản là yếu tố được nhà tuyển dụng ưu tiên hàng đầu trong CV của sinh viên mới tốt nghiệp.
Không riêng Buffett, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn cũng liên tục nhắc đến điều này. Nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos từng đặc biệt coi trọng kỹ năng viết và trình bày ý tưởng rõ ràng. Ông nổi tiếng với văn hóa “memo 6 trang” tại Amazon, nơi các cuộc họp thường bắt đầu bằng việc mọi người ngồi đọc tài liệu trong im lặng thay vì xem slide thuyết trình. Bezos cho rằng viết được một bản ghi nhớ mạch lạc khó hơn nhiều so với việc tạo slide trình chiếu. Theo ông, một đoạn văn rõ ràng phản ánh khả năng tư duy rõ ràng.
Trong khi đó, CEO JPMorgan Chase Jamie Dimon cũng đưa ra lời khuyên tương tự với thế hệ Gen Z đang bước vào thị trường lao động bị AI chi phối mạnh hơn bao giờ hết. “Chỉ giỏi kỹ năng kỹ thuật là chưa đủ”, Dimon nói với Fox News cuối năm 2025. Ông khuyến khích người trẻ rèn luyện EQ, học cách phát biểu trong các cuộc họp, giao tiếp và viết tốt hơn nếu muốn duy trì cơ hội việc làm dài hạn.
Điểm chung trong các quan điểm này là AI có thể thay đổi cách làm việc, nhưng khả năng kết nối và thuyết phục con người vẫn là thứ khó bị thay thế.
Văn phòng ngày càng im lặng và nỗi lo “cô đơn công sở”
Không chỉ thay đổi kỹ năng cần thiết trong công việc, AI còn đang tác động trực tiếp tới cách con người tương tác với nhau tại nơi làm việc. Theo Business Insider, nhiều văn phòng đang trở nên ít tính xã hội hơn khi AI giúp tự động hóa nhiều quy trình, giảm nhu cầu trao đổi trực tiếp giữa đồng nghiệp. Những cuộc trò chuyện ngẫu nhiên, những lần tranh luận sau cuộc họp hay các mối quan hệ hình thành trong môi trường công sở vốn từng là một phần tự nhiên của công việc đang dần ít đi.
Business Insider dẫn các nghiên cứu cho thấy những người sử dụng AI quá nhiều có xu hướng ít tin tưởng đồng nghiệp hơn, phối hợp nhóm kém hơn và cảm thấy cô lập hơn trong công việc. Điều này khiến kỹ năng giao tiếp không còn chỉ là lợi thế nghề nghiệp mà dần trở thành một năng lực giúp duy trì sự kết nối trong môi trường làm việc hiện đại.
Trong nhiều năm, nơi làm việc từng là không gian quan trọng giúp con người xây dựng quan hệ xã hội ngoài gia đình và bạn bè thân thiết. Khi các tương tác này suy giảm, nhiều công ty bắt đầu đối mặt với bài toán mới là làm sao tăng năng suất mà không khiến nhân viên trở nên cô đơn hơn. Theo Business Insider, một số doanh nghiệp đã thử nghiệm cách sử dụng AI để hỗ trợ kết nối thay vì thay thế hoàn toàn tương tác giữa con người.
Trong bức thư cuối cùng gửi cổ đông trước khi nghỉ hưu cuối năm 2025, Buffett cũng nhấn mạnh rằng việc học hỏi và cải thiện bản thân là hành trình kéo dài cả đời. “Không bao giờ là quá muộn để cải thiện bản thân”, ông viết. “Hãy tìm những hình mẫu phù hợp và học hỏi từ họ”. Trong giai đoạn thị trường lao động thay đổi nhanh vì AI, thông điệp này đang được nhiều người xem như lời nhắc rằng đôi khi kỹ năng tạo ra khác biệt lớn nhất lại là thứ rất cơ bản mà nhiều người bỏ quên suốt nhiều năm đi làm.
