Khoảng 60% trẻ em từ 4-17 tuổi không đạt lượng nước khuyến nghị mỗi ngày, theo khảo sát đa quốc gia gần đây. Tiến sĩ, bác sĩ Trần Châu Quyên, Trưởng khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng, cho biết nước là thành phần thiết yếu cho hầu hết hoạt động sinh lý của cơ thể, nhưng việc đảm bảo trẻ uống đủ nước chưa được phụ huynh chú trọng đúng mức.
Thực trạng trẻ uống thiếu nước
Nước chiếm 60-75% trọng lượng cơ thể trẻ, tỷ lệ giảm dần từ tuổi mẫu giáo đến cuối tuổi vị thành niên. Tuy nhiên, nhiều học sinh không hình thành thói quen uống nước đầy đủ. Nguyên nhân bao gồm thời gian nghỉ giải lao ngắn, nhà vệ sinh trường học thiếu hoặc điều kiện vệ sinh chưa đảm bảo, khiến trẻ chủ động uống ít nước để hạn chế đi vệ sinh. Ở khu vực khó khăn, trường học thiếu nguồn nước sạch. Việc nhịn khát kéo dài khiến trẻ mất cảm giác khát, hình thành thói quen “lười” uống nước.
Đáng chú ý, nước lọc chỉ chiếm chưa đến một nửa tổng lượng chất lỏng trẻ tiêu thụ, phần còn lại đến từ đồ uống khác, trong đó có nhiều đồ uống đường.
Hậu quả của thiếu nước đối với trẻ
Theo TS Quyên, ngay cả mất nước nhẹ cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Trẻ thiếu nước dễ giảm tập trung, suy giảm trí nhớ, ảnh hưởng tâm trạng và hiệu suất học tập. Các nghiên cứu tổng hợp cho thấy khi cơ thể mất 1-2% khối lượng do thiếu nước, khả năng chú ý, ghi nhớ và thực hiện nhiệm vụ tư duy phức tạp đều suy giảm. Một nghiên cứu ghi nhận việc cung cấp khoảng 1.000 ml nước trong buổi học sáng, tương đương gần nửa nhu cầu nước hàng ngày, giúp cải thiện trí nhớ ngắn hạn và chức năng nhận thức của học sinh.
Uống đủ nước còn duy trì hoạt động tim mạch ổn định, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, bảo vệ sức khỏe thận. Khi uống đủ nước, trẻ giảm cảm giác thèm đồ ngọt, hạn chế tiêu thụ nước ngọt, giảm nguy cơ sâu răng, dư thừa năng lượng và béo phì. Một số nghiên cứu theo dõi nhiều năm cho thấy trẻ uống ít nước có dấu hiệu tổn thương thận sớm hơn nhóm được cung cấp đủ nước.
Nhu cầu nước theo từng độ tuổi
Theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nhu cầu nước của trẻ tính theo cân nặng khoảng 150 ml/kg/ngày. Lượng nước trung bình cần bổ sung mỗi ngày theo nhóm tuổi: Trẻ 3-5 tuổi: khoảng 1.200 ml/ngày. Trẻ 6-11 tuổi: 1.300-1.500 ml/ngày. Trẻ 12-14 tuổi: 1.600-2.000 ml/ngày. Trẻ 15-17 tuổi: 1.600-2.400 ml/ngày.
TS Quyên lưu ý nhu cầu này có thể tăng tùy thời tiết, mức vận động, giới tính hoặc tình trạng như sốt, tiêu chảy, kinh nguyệt ở nữ. Chuyên gia khuyến khích gia đình cho trẻ mang bình nước cá nhân, uống nước đều đặn trong ngày thay vì chỉ uống khi khát. Hình thành thói quen uống nước từ sớm giúp cải thiện sức khỏe, khả năng học tập, xây dựng lối sống lành mạnh, giảm nguy cơ béo phì và bệnh mạn tính trong tương lai.
