Nhiều người chỉ chú ý đến chế độ ăn ban ngày mà quên rằng buổi tối cũng là khoảng thời gian quan trọng để kiểm soát axit uric. Không ít bệnh nhân gout từng trải qua cảm giác bị đánh thức giữa đêm bởi cơn đau dữ dội ở ngón chân cái, mắt cá chân hoặc khớp gối. Theo các chuyên gia của Tổ chức Viêm khớp Hoa Kỳ (Arthritis Foundation), các đợt gout cấp thường có xu hướng xuất hiện vào ban đêm, khi cơ thể đang trong trạng thái nghỉ ngơi.
Nguyên nhân là vào ban đêm, nhiệt độ cơ thể giảm nhẹ, quá trình lưu thông máu chậm hơn và cơ thể có nguy cơ mất nước nếu không được bổ sung đầy đủ. Đây là những điều kiện thuận lợi khiến tinh thể urat dễ kết tinh trong khớp, gây viêm và đau. Bên cạnh việc tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ, một số thói quen trước khi đi ngủ có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát nồng độ axit uric và giảm nguy cơ xuất hiện cơn gout cấp.
Uống một cốc nước ấm trước khi lên giường
Nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình đào thải axit uric qua thận. Khi cơ thể thiếu nước, nồng độ urat trong máu có xu hướng tăng cao hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ lắng đọng tinh thể tại các khớp. Theo WebMD, việc uống khoảng 200-250ml nước ấm trước khi ngủ từ 30 đến 60 phút có thể giúp cơ thể duy trì trạng thái đủ nước trong suốt đêm. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý không nên uống quá nhiều nước ngay sát giờ ngủ vì có thể làm gián đoạn giấc ngủ do phải thức dậy đi vệ sinh nhiều lần. Điều quan trọng hơn là duy trì thói quen uống đủ nước trong cả ngày, thay vì chỉ tập trung vào buổi tối.
Ăn tối thanh đạm, hạn chế thực phẩm giàu purin
Axit uric được tạo thành trong quá trình cơ thể phân hủy purin, một hợp chất có trong nhiều loại thực phẩm. Những món ăn giàu purin như nội tạng động vật, thịt đỏ, hải sản, nước dùng đậm đặc hoặc các món nhậu về đêm có thể khiến nồng độ axit uric tăng lên đáng kể. Theo Healthline, người có nguy cơ gout nên ưu tiên bữa tối nhẹ nhàng với rau xanh, đậu phụ, ngũ cốc nguyên cám và các nguồn protein lành mạnh. Một bữa tối thanh đạm không chỉ giúp giảm lượng purin nạp vào cơ thể mà còn giảm áp lực cho hệ tiêu hóa khi bước vào thời gian nghỉ ngơi. Các chuyên gia khuyến cáo nên hoàn thành bữa tối trước giờ đi ngủ ít nhất 2-3 giờ để cơ thể có đủ thời gian tiêu hóa thức ăn.
Nói không với bia rượu và nước ngọt
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng bia là một trong những loại đồ uống làm tăng nguy cơ gout rõ rệt nhất. Ngoài việc chứa purin, cồn còn làm giảm khả năng đào thải axit uric của thận. Trong quá trình chuyển hóa, cơ thể tạo ra axit lactic, chất này cạnh tranh với urat trong quá trình bài tiết, khiến axit uric dễ tích tụ hơn. Không chỉ bia rượu, các loại nước ngọt chứa fructose cũng được xem là "thủ phạm" âm thầm làm tăng axit uric. Nghiên cứu đăng trên tạp chí BMJ cho thấy tiêu thụ nhiều đồ uống chứa fructose có liên quan đến nguy cơ mắc gout cao hơn ở cả nam giới và phụ nữ. Nếu muốn uống thứ gì đó trước khi ngủ, người bệnh có thể lựa chọn nước lọc hoặc một lượng vừa phải trà thảo mộc như trà hoa cúc, trà gừng hoặc trà bạc hà.
Bổ sung thực phẩm giàu chất xơ vào bữa phụ buổi tối
Chất xơ không chỉ có lợi cho hệ tiêu hóa mà còn góp phần hỗ trợ kiểm soát nồng độ axit uric. Theo Mayo Clinic, chế độ ăn giàu chất xơ giúp cải thiện quá trình chuyển hóa và hỗ trợ cơ thể loại bỏ các chất dư thừa hiệu quả hơn. Nếu cảm thấy đói vào buổi tối, người bệnh có thể lựa chọn một số thực phẩm lành mạnh như vài lát táo, dưa leo, một lượng nhỏ quả anh đào hoặc các loại hạt như hạnh nhân, óc chó. Đặc biệt, quả anh đào đã được nhiều nghiên cứu quan tâm nhờ chứa anthocyanin, một chất chống oxy hóa có khả năng hỗ trợ giảm viêm. Một nghiên cứu trên tạp chí Arthritis & Rheumatism từng ghi nhận việc sử dụng anh đào có liên quan đến giảm nguy cơ xuất hiện cơn gout cấp. Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên sử dụng với lượng vừa phải và không xem đây là biện pháp thay thế thuốc điều trị.
Vận động nhẹ thay vì tập luyện quá sức
Tập thể dục thường xuyên là một trong những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát cân nặng, cải thiện chuyển hóa và giảm nguy cơ tăng axit uric. Tuy nhiên, thời điểm trước khi đi ngủ không phù hợp với những bài tập cường độ cao. Các chuyên gia cho biết việc tập luyện quá nặng vào buổi tối có thể làm cơ thể mất nước, tăng sản sinh các chất chuyển hóa và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Thay vào đó, người bệnh nên lựa chọn những hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ chậm 20-30 phút sau bữa tối, yoga thư giãn, các bài tập giãn cơ hoặc hít thở sâu. Những hoạt động này vừa giúp cơ thể thư giãn, vừa hỗ trợ tuần hoàn máu và chuẩn bị cho một giấc ngủ chất lượng hơn.
