Nắng nóng kéo dài khiến nhiều gia đình tăng cường sử dụng quạt để làm mát. Tuy nhiên, việc dùng quạt sai cách không chỉ giảm hiệu quả mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe. Theo các chuyên gia, có 5 sai lầm phổ biến mà nhiều gia đình mắc phải.
1. Để quạt thổi thẳng vào mặt và người khi ngủ
Nhiều người có thói quen để quạt thổi trực tiếp vào mặt hoặc cơ thể khi ngủ, đặc biệt trong đêm nóng. Điều này có thể dẫn đến khô da, khô mũi, họng, thậm chí gây cứng cơ, đau nhức. Theo bác sĩ Nguyễn Văn An, chuyên khoa hô hấp, luồng gió mạnh thổi thẳng vào mặt làm mất nhiệt nhanh, dễ gây viêm xoang, viêm họng. Thay vào đó, nên đặt quạt ở chế độ xoay, hướng lên trên hoặc để cách xa giường khoảng 2-3 mét.
2. Sử dụng quạt suốt đêm ở tốc độ cao
Để quạt chạy liên tục ở tốc độ cao suốt đêm khiến cơ thể mất nước nhanh, da khô, mệt mỏi. Đặc biệt, với người già và trẻ nhỏ, hệ hô hấp nhạy cảm dễ bị kích ứng. Một khảo sát của Viện Sức khỏe Nghề nghiệp cho thấy, 65% gia đình sử dụng quạt tốc độ cao suốt đêm, dẫn đến tình trạng khô mũi, đau họng vào sáng hôm sau. Chuyên gia khuyên nên dùng quạt ở tốc độ trung bình, kết hợp mở cửa sổ để không khí lưu thông.
3. Không vệ sinh quạt thường xuyên
Quạt bám bụi bẩn, đặc biệt là cánh quạt và lồng quạt, là nơi tích tụ vi khuẩn, nấm mốc. Khi quạt hoạt động, bụi bẩn và vi sinh vật sẽ phát tán vào không khí, gây dị ứng, viêm đường hô hấp. Theo PGS.TS Trần Thị Mai, chuyên gia vệ sinh môi trường, quạt cần được vệ sinh ít nhất 2 tuần một lần để đảm bảo không khí sạch. Nhiều gia đình chủ quan, chỉ lau chùi khi thấy bụi dày, vô tình biến quạt thành nguồn ô nhiễm trong nhà.
4. Đặt quạt quá gần hoặc quá xa
Khoảng cách lý tưởng để quạt làm mát hiệu quả là từ 1,5 đến 2 mét. Nếu đặt quá gần, gió mạnh tập trung vào một vùng, gây khó chịu và mất nước cục bộ. Nếu đặt quá xa, gió yếu, không đủ làm mát, khiến người dùng tăng tốc độ quạt, tốn điện hơn. Một nghiên cứu của Đại học Bách khoa Hà Nội chỉ ra, đặt quạt đúng khoảng cách giúp tiết kiệm 20% điện năng so với sử dụng không đúng cách.
5. Lạm dụng quạt thay vì các biện pháp làm mát tự nhiên
Nhiều gia đình đóng kín cửa, bật quạt cả ngày mà không tận dụng gió trời hoặc các biện pháp như kéo rèm, trồng cây xanh. Theo kiến trúc sư Lê Văn Hùng, việc kết hợp quạt với thông gió tự nhiên giúp không khí trong lành hơn, giảm độ ẩm và ngăn ngừa nấm mốc. Lạm dụng quạt trong phòng kín có thể làm tăng nồng độ CO2, gây đau đầu, mệt mỏi. Các chuyên gia khuyên nên mở cửa sổ đối diện để tạo luồng gió đối lưu, giảm phụ thuộc vào quạt.
Những sai lầm trên không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe mà còn làm giảm tuổi thọ của quạt. Để bảo vệ sức khỏe gia đình trong những ngày nắng nóng, hãy sử dụng quạt đúng cách, kết hợp với các biện pháp làm mát tự nhiên và duy trì vệ sinh định kỳ.
