Nhiều người cho rằng uống trà trái cây, nước ép hay nước uống thể thao là tốt cho sức khỏe, nhưng theo chuyên gia dinh dưỡng người Đài Loan (Trung Quốc) Trương Tân Phương, nếu uống đều đặn mỗi ngày, những loại đồ uống này có thể trở thành thủ phạm âm thầm phá thận, hại gan.
Trà trái cây: Vị chua ngọt tự nhiên nhưng đường không tự nhiên
Trà trái cây thường được xem là lựa chọn lành mạnh hơn trà sữa hay nước ngọt có ga. Tuy nhiên, theo bà Trương Tân Phương, vị chát của trà khiến các cửa hàng phải bổ sung nhiều siro, đặc biệt là siro fructose cao. Loại đường này hấp thụ nhanh vào máu, làm tăng đường huyết chỉ sau vài chục phút. Uống một ly thỉnh thoảng không sao, nhưng nếu ngày nào cũng uống, gan và tuyến tụy phải làm việc quá tải, dẫn đến kháng insulin, tích mỡ nội tạng và rối loạn chuyển hóa. Nguy cơ càng cao với trà trái cây đóng gói sẵn.
Cà phê thêm bọt sữa, caramel: Một ly hai gánh nặng
Cà phê đen nguyên chất có lợi cho trao đổi chất, nhưng khi thêm bọt sữa béo hay siro caramel, nó trở thành hỗn hợp nhiều đường và chất béo bão hòa. Bà Trương Tân Phương dẫn nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy uống đều đặn hai cốc loại đồ uống này mỗi ngày làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường type 2 lên tới 41%. Ngay cả khi chọn phiên bản không đường hoặc tập luyện nhiều hơn, rủi ro vẫn không giảm đáng kể.
Nước uống thể thao: Càng tưởng tốt cho thận, càng dễ hại thận
Nhiều người, đặc biệt dân văn phòng ít vận động, có thói quen uống nước thể thao thay nước lọc vì nghĩ nó bù khoáng. Bà Trương Tân Phương khẳng định, với hoạt động bình thường, nước thể thao chỉ là nước đường pha chất điện giải. Khi cơ thể không cần bù điện giải, thận phải làm việc nhiều hơn để lọc và đào thải khoáng dư thừa, tạo gánh nặng cho thận. Chỉ nên uống khi tập luyện cường độ cao trên một giờ hoặc đổ mồ hôi nhiều. Nước lọc vẫn là lựa chọn an toàn nhất.
Nước ép trái cây đóng chai: Cái bẫy mang tên tự nhiên
Nhiều người tin uống nước ép tương đương ăn trái cây, nhưng thực tế khác xa. Nhiều sản phẩm nước ép đóng chai chỉ chứa tỷ lệ nhỏ nước ép thật, phần lớn là nước, đường và hương liệu. Quá trình cô đặc làm tăng hàm lượng đường, trong khi chất xơ tự nhiên gần như biến mất. Chất xơ giúp làm chậm hấp thu đường, thiếu chất xơ, uống nước ép đóng chai thường xuyên chẳng khác uống nước đường có hương trái cây.
Đồ uống có cồn: Hại không chỉ dừng ở calo
Cocktail, rượu mùi không chỉ mang calo rỗng. Bà Trương Tân Phương chỉ ra cồn làm tăng cảm giác thèm ăn và suy giảm khả năng tự kiểm soát, dẫn đến ăn nhiều đồ chiên rán, dầu mỡ. Sự kết hợp giữa cồn và thực phẩm giàu calo tạo gánh nặng kép cho gan: vừa chuyển hóa cồn, vừa tích trữ mỡ nội tạng.
Điểm chung nguy hiểm của 5 loại đồ uống
Theo bà Trương Tân Phương, cả 5 loại đồ uống đều có ba đặc điểm: calo cao nhưng không thể hiện rõ trên vị giác, không tạo cảm giác no dễ uống thêm, và dễ trở thành thói quen hàng ngày. Tác động tích lũy lên gan, thận và vóc dáng chỉ bộc lộ sau nhiều tháng, nhiều năm.
Nên uống gì để an toàn?
Không cần cấm hoàn toàn, chỉ cần giảm tần suất từ hàng ngày thành thỉnh thoảng. Bà Trương Tân Phương gợi ý các lựa chọn hàng ngày: nước lọc, trà không đường, cà phê đen không đường hoặc không kem, sữa đậu nành không đường, trà thảo mộc không đường. Bà nhấn mạnh: nhiều người tăng cân hay suy giảm sức khỏe không phải vì ăn quá nhiều, mà vì uống quá nhiều mà không hay biết. Sai lầm phổ biến là đặt niềm tin vào những đồ uống trông lành mạnh nhưng thực chất là gánh nặng âm thầm cho gan, thận và vóc dáng.
