Theo quy định hiện hành từ Luật Bảo hiểm y tế và hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, trong năm 2026, có 4 trường hợp người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) được hoàn trả tiền đóng. Việc nắm rõ các trường hợp này giúp người dân không bỏ lỡ quyền lợi chính đáng.
Bốn trường hợp được hoàn trả tiền đóng BHYT năm 2026
Trường hợp 1: Người tham gia được cấp thẻ BHYT theo nhóm đối tượng mới, nay báo giảm giá trị sử dụng thẻ đã cấp trước đó. Cụ thể, khi người dân chuyển sang nhóm đối tượng có thứ tự đóng xếp sau theo Luật Bảo hiểm y tế 2024, thẻ cũ sẽ bị giảm giá trị. Số tiền hoàn trả được tính theo mức đóng BHYT và thời gian đã đóng nhưng chưa sử dụng thẻ, tính từ thời điểm thẻ mới bắt đầu có giá trị sử dụng.
Trường hợp 2: Được ngân sách nhà nước điều chỉnh tăng hỗ trợ mức đóng. Nếu nhà nước tăng tỷ lệ hỗ trợ, người tham gia sẽ được hoàn lại phần chênh lệch đã đóng. Số tiền hoàn tính theo mức đóng và thời gian chưa sử dụng thẻ, kể từ ngày quyết định của cơ quan có thẩm quyền có hiệu lực.
Trường hợp 3: Người tham gia bị chết trước khi thẻ BHYT có giá trị sử dụng. Trong trường hợp này, thân nhân sẽ được hoàn trả số tiền đã đóng tương ứng với thời gian chưa sử dụng thẻ, tính từ thời điểm thẻ có giá trị sử dụng.
Trường hợp 4: Đóng trùng bảo hiểm y tế. Khi người tham gia đóng BHYT cho cùng một đối tượng ở nhiều nơi, số tiền trùng sẽ được hoàn lại. Cách tính tương tự như trường hợp 1.
Thủ tục và thời gian giải quyết hoàn trả
Để nhận tiền hoàn trả, người dân cần chuẩn bị một bộ hồ sơ gồm: Tờ khai TK1-TS (mẫu mới nhất năm 2026), trong đó ghi rõ lý do đề nghị hoàn trả và cung cấp số tài khoản ngân hàng chính chủ; bản sao căn cước công dân; thẻ BHYT cũ (nếu có); và các giấy tờ chứng minh như quyết định thuộc diện hộ nghèo/cận nghèo mới hoặc hợp đồng lao động mới.
Hồ sơ có thể nộp theo ba cách: trực tiếp tại cơ quan BHXH nơi cư trú hoặc tổ chức dịch vụ thu (bưu điện, UBND xã/phường); qua đường bưu điện chuyển phát nhanh; hoặc trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công BHXH Việt Nam bằng tài khoản VNeID định danh mức độ 2.
Thời gian giải quyết không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Kết quả là Quyết định hoàn trả (Mẫu C16-TS). Tiền sẽ được chuyển khoản vào tài khoản ngân hàng đã đăng ký hoặc nhận tiền mặt tại cơ quan BHXH nếu không có tài khoản.
