Những thói quen tàn phá thận nhanh hơn bạn tưởng
Không thể phủ nhận rằng nhịn tiểu kéo dài gây hại cho thận và hệ bài tiết, nhưng thực tế còn có những thói quen quen thuộc khác âm thầm hủy hoại thận với tốc độ nhanh hơn và nguy hiểm hơn. Thận là cơ quan hoạt động âm thầm nhưng đóng vai trò sống còn. Tổn thương thận giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ rệt, đến khi phát hiện thì đã nghiêm trọng và không thể phục hồi. Do đó, phòng bệnh bằng cách tránh xa các hành vi "phá thận" là vô cùng quan trọng.
4 hành vi phá thận nhanh chóng
1. Lười uống nước và thay thế bằng trà, cà phê, nước ngọt
Uống không đủ nước là sai lầm phổ biến do bận rộn. Thận cần nước để thanh lọc và đào thải chất cặn bã. Khi thiếu nước, nước tiểu cô đặc, độc tố lưu lại lâu trong ống thận, kích thích hình thành tinh thể axit uric và sỏi thận. Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan, Trung Quốc), người uống dưới 1,2 lít nước/ngày có nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính cao hơn 18% so với người uống đủ 2 lít. Thay thế nước lọc bằng trà đặc, cà phê đậm đặc hay nước ngọt càng làm tăng áp lực lọc của cầu thận, khiến thận mất nước nhanh và suy yếu.
2. Thức khuya thường xuyên và thiếu ngủ kéo dài
Thức khuya là "hung thần" thầm lặng cho thận. Bác sĩ Trương Quang (Bệnh viện số 3 tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc) giải thích: ban đêm là lúc cơ thể nghỉ ngơi, tế bào thận tự sửa chữa tổn thương. Thức đêm triền miên làm đảo lộn đồng hồ sinh học, khiến thận phải làm việc liên tục mà không được phục hồi. Căng thẳng kèm theo kích thích sản sinh cortisol, gây co mạch, tăng huyết áp và áp lực lọc cầu thận. Thiếu ngủ lâu dài suy giảm miễn dịch, thúc đẩy xơ hóa mạch máu thận, khiến chức năng thận suy giảm nhanh chóng.
3. Sử dụng thuốc bừa bãi và lạm dụng thực phẩm chức năng
Đây là nguyên nhân hàng đầu gây độc trực tiếp cho thận. Nhiều người tự ý mua thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAID) khi đau đầu, cảm lạnh mà không biết các hoạt chất này sau chuyển hóa qua gan sẽ bài tiết qua thận. Khảo sát tại Mỹ cho thấy người lạm dụng NSAID có tỷ lệ mắc bệnh thận mãn tính cao hơn 15-30%. Bác sĩ Trần Quý Hoa (Bệnh viện Đại học Y học Cổ truyền Hồ Nam, Trung Quốc) cảnh báo: tự ý dùng thuốc Đông y không rõ nguồn gốc hoặc thực phẩm chức năng vô tội vạ cũng cực kỳ nguy hiểm, vì nhiều sản phẩm chứa kim loại nặng, gây quá tải cho cầu thận.
4. Nạp lượng muối quá mức
Bác sĩ Ngô Chí Quyền (Bệnh viện Đại học Y khoa Quảng Châu, Trung Quốc) cho biết: thói quen ăn mặn, chuộng đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn là tác nhân hủy hoại thận. Thận điều tiết cân bằng natri và nước; khi muối vượt ngưỡng, áp lực liên tục đẩy nhanh xơ hóa cầu thận. WHO khuyến nghị mỗi người trưởng thành tiêu thụ dưới 5g muối/ngày, nhưng người Việt trung bình tiêu thụ gấp đôi (10g/ngày). Nghiên cứu chỉ ra: tăng 5g muối mỗi ngày khiến tốc độ suy giảm chức năng thận tăng hơn 20%.
Bảo vệ thận ngay hôm nay bằng cách thay đổi những thói quen xấu này. Hãy uống đủ nước, ngủ đúng giờ, dùng thuốc theo chỉ định và giảm muối trong khẩu phần ăn.
