UN Women Đánh Giá Tiến Trình Bình Đẳng Giới Tại Việt Nam Nhân Ngày 8/3
Nhân dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Nhân Dân cuối tuần đã có cuộc trao đổi ý nghĩa với bà Caroline Nyamayemombe, Trưởng đại diện Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ tại Việt Nam (UN Women Việt Nam). Cuộc phỏng vấn xoay quanh ý nghĩa và kỳ vọng đối với Chỉ số Bình đẳng giới cấp tỉnh (PGEI), một công cụ mới nhằm thúc đẩy công bằng xã hội.
Đánh Giá Toàn Diện Về Chính Sách Bình Đẳng Giới
Khi được hỏi về các chính sách thực hành quyền bình đẳng giới tại Việt Nam hiện nay, bà Caroline nhấn mạnh thông điệp chung của cộng đồng quốc tế năm nay: “Quyền - Công lý - Hành động” cho phụ nữ và trẻ em gái. Bà cho biết, công lý là yếu tố then chốt quyết định chất lượng cuộc sống hằng ngày, bao gồm an toàn, cơ hội việc làm, vị trí lãnh đạo và tiếp cận dịch vụ thiết yếu.
Bà đánh giá cao hệ thống luật pháp và chính sách toàn diện của Việt Nam trong việc thúc đẩy bình đẳng giới, với những thành tựu được quốc tế ghi nhận trong lĩnh vực y tế, giáo dục và sự tham gia kinh tế của phụ nữ. “Điều này thể hiện cam kết lâu dài của Việt Nam đối với phát triển bao trùm và công bằng”, bà nói.
Tuy nhiên, bà cũng chỉ ra rằng vẫn còn nhiều việc phải làm để đảm bảo mọi phụ nữ và trẻ em gái, đặc biệt ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa và nhóm yếu thế, được thụ hưởng đầy đủ và công bằng. UN Women tái khẳng định cam kết đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam và các đối tác để:
- Tăng cường khả năng tiếp cận công lý của phụ nữ.
- Cải thiện nguồn lực tài chính và sự phối hợp giữa các cơ quan.
- Giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.
- Đảm bảo đổi mới sáng tạo và công nghệ phục vụ tất cả mọi người.
Giới Thiệu Chỉ Số Bình Đẳng Giới Cấp Tỉnh (PGEI)
Bà Caroline giải thích rằng PGEI được xây dựng dựa trên phương pháp đo lường quốc tế, bao gồm Chỉ số Trao quyền cho Phụ nữ và Chỉ số Khoảng cách giới toàn cầu, nhưng đã được điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Chỉ số này có khả năng mở rộng và cập nhật định kỳ, giúp các địa phương theo dõi tiến độ thực hiện Mục tiêu Phát triển bền vững số 5 và Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới.
“Quan trọng hơn, việc lồng ghép các chỉ số giới vào quá trình ra quyết định ở địa phương sẽ giúp thiết kế chính sách và phân bổ ngân sách sát với nhu cầu thực tế”, bà nhấn mạnh. Ví dụ, tại các tỉnh nông thôn, phụ nữ có thể gặp hạn chế hơn trong tiếp cận việc làm bền vững, gánh nặng chăm sóc không lương lớn hơn và ít cơ hội tham gia lãnh đạo so với các đô thị lớn.
Điểm Khác Biệt Và Lợi Ích Của PGEI
Khi được hỏi về sự khác biệt của PGEI so với các khuôn khổ đánh giá trước đây, bà Caroline nêu rõ hai điểm quan trọng:
- Chỉ số tập trung vào kết quả thực tế trong đời sống hằng ngày, thay vì chỉ dừng ở chính sách trên giấy tờ. Nó xem xét các vấn đề cụ thể như thu nhập của phụ nữ so với nam giới và việc trẻ em gái có được duy trì học tập hay không.
- Chỉ số được thiết kế riêng cho cấp tỉnh, dựa trên nguồn dữ liệu có thể cập nhật thường xuyên và phản ánh thực tiễn địa phương, trở thành công cụ thực tiễn cho lãnh đạo địa phương.
Bà cho biết, người dân sẽ được hưởng lợi khi chính sách trở nên gần gũi và sát với đời sống thực tế hơn. Đối với phụ nữ và trẻ em gái, điều này có thể mang lại:
- Cơ hội tiếp cận việc làm bền vững và thu nhập tốt hơn.
- Giảm gánh nặng chăm sóc không lương nhờ dịch vụ hỗ trợ.
- Nhiều cơ hội hơn để tham gia và lên tiếng trong các quyết định tại địa phương.
Đối với gia đình và cộng đồng, lợi ích bao gồm kinh tế địa phương vững mạnh hơn, dịch vụ công chất lượng hơn và ngân sách được phân bổ công bằng hơn. Tính minh bạch và trách nhiệm giải trình cũng được nâng cao khi dữ liệu được công khai, cho phép người dân theo dõi tiến độ và đặt câu hỏi về sự khác biệt giữa các địa phương.
Bà kết luận: “Điều gì được đo lường thì sẽ được thực hiện. Khi chúng ta đo lường đúng những vấn đề thật sự quan trọng đối với phụ nữ và trẻ em gái và hành động dựa trên dữ liệu đó, chúng ta có thể xây dựng một quốc gia, nơi bình đẳng không chỉ là khát vọng, mà là hiện thực trong từng địa phương, từng chính sách và từng cuộc đời.”
Thông Tin Bổ Sung Về PGEI
Chỉ số Bình đẳng giới cấp tỉnh (PGEI) tại Việt Nam là sản phẩm phối hợp giữa UN Women Việt Nam, Bộ Nội vụ và Tổng cục Thống kê. Được giới thiệu dưới dạng thử nghiệm tại Hà Nội đầu năm 2026, PGEI là hệ thống các chỉ báo định lượng và định tính, đo lường cả kết quả thực tế và trải nghiệm cuộc sống, hứa hẹn trở thành “bản đồ” định vị bình đẳng giới cho các địa phương.
