Nhà báo Trần Mai Anh và thông điệp về sức bền thầm lặng của phụ nữ
Nhân dịp kỷ niệm ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, nhà báo Trần Mai Anh đã chia sẻ một bức ảnh cũ đầy xúc động, ghi lại khoảnh khắc bốn mẹ con trên chiếc xe máy nhỏ giữa phố đông Hà Nội. Cùng với hình ảnh này, chị viết một bài dài về “sức bền của phụ nữ” – một phẩm chất mà theo chị, xã hội vẫn đang dựa vào mỗi ngày như một điều hiển nhiên.
Hành trình làm mẹ và những ký ức quen thuộc
Nhà báo Trần Mai Anh, sinh năm 1973, là con gái của nhà báo Trần Mai Hạnh và nhà thơ Bùi Kim Anh. Chị được biết đến rộng rãi qua việc nhận nuôi Thiện Nhân – cậu bé bị bỏ rơi trong rừng ở Quảng Nam khi vừa chào đời, và sau đó thành lập “Quỹ Thiện Nhân và Những người bạn” để hỗ trợ phẫu thuật cho trẻ em có hoàn cảnh tương tự. Với nhiều người, chị còn được gọi bằng cái tên thân thương – “mẹ Còi”.
Trong bài viết đăng tải ngày 8/3, chị bắt đầu bằng một ký ức rất quen thuộc từ quãng đời làm mẹ: “Một buổi sáng nhiều năm trước. Thiên Minh lớp 6 chuyên Toán Trường THCS Trưng Vương, Hải Minh lớp 2 và Thiện Nhân lớp 1 Trường Tiểu học Tràng An. Một chiếc xe máy nhỏ chở ba đứa con đi học. Anh Minh lớn được thả ở cổng Trưng Vương, rồi tiếp tục đưa hai em đến Tràng An. Đó là những buổi sáng rất quen của một quãng đời làm mẹ.”
Những buổi sáng như thế từng lặp lại nhiều lần trong cuộc sống của chị. “Khi sống trong những ngày như thế, mình không nghĩ đó là điều gì đặc biệt. Chỉ đơn giản là cuộc sống.” Tuy nhiên, nhiều năm sau, khi nhìn lại những hình ảnh quen thuộc ấy, chị mới nhận ra chúng mang một ý nghĩa sâu sắc hơn.
Sức bền của phụ nữ trong công việc và gia đình
Chị Mai Anh chia sẻ: “Nhưng nhiều năm sau, mỗi khi nhìn thấy một người mẹ khác chở con đi qua trong buổi sáng vội vã của thành phố, tôi mới nhận ra rằng có những hình ảnh của phụ nữ quen thuộc đến mức xã hội gần như không còn nhìn thấy nữa.” Chị liệt kê những ví dụ như một người mẹ đi chợ với túi đồ nặng, một phụ nữ vội vã đến công sở với đồ đạc lỉnh kỉnh, hay một người mẹ đưa con đến trường rồi lao đến cơ quan.
“Những hình ảnh ấy quen thuộc đến mức chúng ta coi đó là điều bình thường. Có lẽ vì thế mà xã hội đã quen dựa vào sức bền của phụ nữ như một điều hiển nhiên.” Chị nhấn mạnh rằng, ở nơi làm việc, phụ nữ thường không làm ít hơn, nhưng để được công nhận ngang bằng, họ phải chứng minh nhiều hơn. Sự kỳ thị thường đến từ những chi tiết nhỏ, như một thoáng ngần ngại khi giao vị trí quản lý cho phụ nữ có con nhỏ, hay câu hỏi “liệu cô ấy có đủ thời gian không?”.
Theo chị, sức bền của phụ nữ không chỉ dừng lại ở công việc, mà còn hiện diện trong đời sống hàng ngày, qua những việc nhỏ mà họ âm thầm gánh vác. Trong nhiều năm tham gia hoạt động cộng đồng, chị đã gặp nhiều gia đình có con bệnh tật, và người luôn ở bên đứa trẻ qua các cuộc phẫu thuật thường là người mẹ. “Không phải vì ai giao cho họ vai trò ấy, mà bởi đối với người mẹ, lựa chọn rời đi gần như không tồn tại.”
Những con số và thực tế đáng suy ngẫm
Các nghiên cứu quốc tế cũng chỉ ra thực tế tương tự: phụ nữ trên thế giới dành thời gian cho công việc chăm sóc gia đình và việc nhà nhiều hơn nam giới khoảng ba lần, và hàng trăm triệu phụ nữ không thể tham gia thị trường lao động vì trách nhiệm này. “Những con số đó chỉ nói lại bằng ngôn ngữ của thống kê một điều mà đời sống đã quen nhìn thấy từ lâu: sức bền của phụ nữ.”
Chính bản thân nhà báo Trần Mai Anh cũng là một minh chứng cho sức bền ấy. Sau khi nhận nuôi Thiện Nhân và giúp cậu hồi phục, chị thành lập Quỹ Thiện Nhân và Những người bạn vào năm 2011. Đến tháng 10/2024, quỹ đã hỗ trợ hơn 630 ca phẫu thuật cho trẻ em trên cả nước. Với những đóng góp này, chị được vinh danh trong Top 50 phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam năm 2017 do Forbes bình chọn, và câu chuyện của hai mẹ con lọt vào Top 10 Nhân vật truyền cảm hứng WeChoice Awards 2015.
Thông điệp sâu sắc nhân ngày 8/3
Tuy nhiên, trong bài viết ngày 8/3, chị Trần Mai Anh không nhắc đến những thành tựu, mà tập trung vào suy nghĩ giản dị về phụ nữ. “Mỗi dịp 8/3, rất nhiều hoa và lời chúc được gửi đến phụ nữ. Điều đó không sai. Sự trân trọng luôn cần thiết. Nhưng đôi khi, những bó hoa đẹp và những lời chúc tốt lành ấy lại khiến chúng ta nghĩ đến một điều khác: điều phụ nữ thực sự mang theo trong đời sống không phải là sự mong manh cần được tôn vinh, mà là một sức bền rất âm thầm mà xã hội vẫn đang dựa vào mỗi ngày.”
Chị kết luận: “Có lẽ điều đáng suy nghĩ không phải là phụ nữ có mạnh mẽ hay không. Mà là xã hội đã quen dựa vào sức bền của họ quá lâu.” Bài viết của chị nhanh chóng nhận được sự quan tâm trên mạng xã hội, vì bất kỳ ai cũng có thể nhìn thấy hình ảnh đó từ những người phụ nữ xung quanh – từ đồng nghiệp vội vã đón con, đến người mẹ bán rau dậy sớm lo cho gia đình.
Những câu chuyện nhỏ của đời sống, khi được gọi tên, bỗng trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, và người ta nhận ra rằng phía sau sự vận hành của xã hội là sức bền lớn lao mà phụ nữ đã mang theo suốt nhiều năm.
