Tháng Thanh niên 2026: Bước ngoặt từ tình nguyện sang hiệu quả bền vững
Những ngày đầu tháng 3, màu áo xanh của thanh niên lại rực rỡ trên khắp các nẻo đường, sôi nổi ra quân thực hiện nhiều công trình và phần việc tình nguyện. Năm 2026 đánh dấu một cột mốc đặc biệt - năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Vì vậy, Tháng Thanh niên năm nay không đơn thuần là sự kiện khởi đầu cho các phong trào tình nguyện truyền thống.
Định hướng mới: Từ số lượng đến chất lượng
Từ những nội dung hoạt động được đề cập tại lễ ra quân Tháng Thanh niên 2026, có thể thấy các cấp bộ Đoàn đã tập trung nguồn lực vào nhiều vấn đề thực tiễn cấp thiết. Các trọng tâm bao gồm chuyển đổi số gắn với hiện đại hóa quản trị quốc gia, kinh tế xanh đi kèm cam kết về Net Zero của Việt Nam vào năm 2050, bảo vệ chủ quyền và đảm bảo an sinh vùng biên, song song với gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống.
Tuy nhiên, để chuyển hóa sức trẻ thành những giá trị thực tiễn bền vững, cần có các thước đo và tiêu chí khoa học, hiện đại. Ngày nay, giới chuyên môn, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế thường sử dụng công cụ Tỷ suất hoàn vốn xã hội (Social Return on Investment - SROI) để nâng cao hiệu quả triển khai sản phẩm, dự án hoặc công việc.
SROI: Công cụ đo lường hiệu quả thực chất
Công cụ này được sinh ra để trả lời câu hỏi: “Từ một đồng đầu tư, sẽ thu về bao nhiêu đồng lợi nhuận?”, dựa trên tính toán tỷ lệ giữa giá trị hiện tại ròng lợi ích xã hội và giá trị hiện tại ròng nguồn lực đầu vào. Một Tháng Thanh niên thành công giờ đây không chỉ nên được đo đếm cơ học bằng số mét đường bê-tông được đổ hay số đoàn viên thanh niên tham gia, mà cần được định lượng bằng những giá trị thặng dư về trí tuệ và sự bền vững mà sức trẻ mang đến cho cộng đồng.
Các nghị quyết của Đảng luôn nhấn mạnh việc xây dựng thế hệ thanh niên “vừa hồng vừa chuyên”, đồng thời không tụt hậu trước sự bùng nổ của hàng loạt giá trị mới như tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Chính vì vậy, Tháng Thanh niên càng cần phải trở thành một đợt sinh hoạt chính trị quan trọng để các bạn trẻ tự làm mới bản thân, chuyển từ tư duy “có mặt” sang “hiệu quả”.
Đầu vào và đầu ra: Tư duy toàn diện
Trở lại với câu chuyện Tháng Thanh niên, “đầu vào” không chỉ là kinh phí, mà còn bao gồm cả giờ lao động tình nguyện, vật liệu và trang thiết bị huy động được từ nhân dân, cơ quan và đoàn thể. Vì vậy, “đầu ra” không thể chỉ đơn thuần là số buổi tập huấn định hướng nghề nghiệp được triển khai, bao nhiêu cây xanh được trồng hay số người được hỗ trợ sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Thay vào đó, SROI sẽ tập trung vào lượng thanh niên có việc làm sau tập huấn, những biến đổi tích cực về môi trường từ loạt cây mới trồng, tỷ lệ người dân thực hiện thành công dịch vụ công trực tuyến. Từ đây, các cấp bộ Đoàn sẽ không dừng lại ở việc tổ chức các hoạt động, mà còn tiến xa hơn trong hậu kiểm những gì đã triển khai.
Lợi ích kép: Từ cộng đồng đến quốc gia
Việc áp dụng SROI góp phần vào công tác chống lãng phí, tăng cường minh bạch, nâng cao niềm tin của cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp và nhân dân, nhất là bộ phận người dân trực tiếp thụ hưởng. Những bạn trẻ tham gia Tháng Thanh niên cũng sẽ vượt lên khỏi tư duy “đi cho vui, làm cho có phong trào”, qua đó tận dụng triệt để nguồn nhân lực quốc gia trong bối cảnh già hóa dân số đang đến gần.
Rõ ràng, một Tháng Thanh niên hiệu quả không phải là chuỗi ngày lập kỷ lục về số lượng công trình hay phần việc tình nguyện, mà đơn giản là quãng thời gian tạo ra “lợi nhuận” thực chất, mới mẻ và bền vững cho cộng đồng, xã hội và cao hơn là Tổ quốc.
Điều đọng lại từ một Tháng Thanh niên không nên chỉ là các loạt ảnh rực rỡ trên mạng xã hội, mà nên chăng là những mô hình sinh kế hiệu quả nơi vùng cao, sân chơi khang trang cho trẻ em vùng nông thôn, không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống cho đồng bào dân tộc thiểu số. Và quan trọng nhất là một khí thế, ý chí quyết tâm và niềm tin sắt son vào con đường mà dân tộc đang vững bước tiến tới.
