Khi mặt trời còn chưa kịp nhú lên, khu neo đậu tàu thuyền ở cảng cá Tiên Châu, xã Tuy An Đông (Đắk Lắk) đã le lói ánh đèn vàng hắt xuống mặt biển. Không gian còn tĩnh lặng, việc chuẩn bị cho chuyến biển dài ngày đang hối hả theo cách rất riêng của làng chài. Người tất bật chuyển đá lạnh, người thoăn thoắt chuyền tay những can nhiên liệu, tiếng lưới va khẽ vào mạn tàu, tiếng dây neo rít nhẹ trong gió sớm mang theo vị mặn nồng của biển.
Những chiến sĩ Đồn Biên phòng An Hải thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk cũng có mặt từ rất sớm để kiểm tra nhanh giấy tờ, thiết bị thông tin liên lạc, nhắc lại những lưu ý quen thuộc trước giờ xuất bến. Địa bàn đơn vị phụ trách trải dài qua 3 xã ven biển Tuy An Đông, Ô Loan và Tuy An Nam, với 53 thôn, trong đó có 15 thôn giáp biển. Đường bờ biển dài khoảng 42km, vùng biển quản lý rộng gần 741km². Toàn địa bàn có 624 tàu cá với hơn 3.018 lao động thường xuyên khai thác thủy sản, trong đó 95 tàu đánh bắt xa bờ, chủ yếu hành nghề câu cá ngừ đại dương. Nhờ nắm chắc từng phương tiện, từng tổ, đội sản xuất nên việc kiểm tra trước giờ tàu rời bến diễn ra nhẹ nhàng mà hiệu quả.
Khi những con tàu vừa cập bến, mùi muối biển còn bám trên mạn gỗ cũng là lúc cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng An Hải lại có mặt, những cuộc gặp gỡ diễn ra tự nhiên như một phần quen thuộc của nhịp sống làng biển. Bên mạn tàu PY-93177-TS vừa trở về sau gần một tháng lênh đênh, ông Nguyễn Cu vừa thu xếp dây câu, vừa kể lại chuyến biển. Điều ông nhắc nhiều không phải là sản lượng cá, mà là việc luôn duy trì thiết bị giám sát hành trình, ghi chép đầy đủ nhật ký khai thác, chủ động tránh các khu vực nhạy cảm và giữ liên lạc thường xuyên với đất liền. Ông Cu nói: “Nhớ và làm đúng những điều ấy, đi biển thấy vững dạ hơn vì biết mình luôn trong tầm kết nối khi có tình huống xảy ra”.
Không riêng ông Cu, nhiều chủ tàu khác cũng thừa nhận, qua những lần được cán bộ biên phòng trao đổi cặn kẽ ngay tại bến cá, họ dần hiểu đó là những yếu tố gắn trực tiếp với sự an toàn của chính mình ngoài khơi, đồng thời là căn cứ quan trọng chứng minh hoạt động khai thác đúng quy định.
Đến đầu sóng, ngọn gió
Rời bến cá sau khi hoàn tất thủ tục cho từng phương tiện xuất bến, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng An Hải lại tiếp tục hành trình quen thuộc giữa biển. Trên ca-nô tuần tra, các anh tìm đến từng phương tiện hoạt động rải rác trên ngư trường. Việc tuần tra được duy trì đều đặn, chỉ trong một tháng, đơn vị đã thực hiện 8 lượt tuần tra với 43 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia; kiểm tra 125 tàu cá với 428 lao động đang khai thác thủy sản từ vùng biển Tuy An Đông đến Tuy An Nam.
Những cuộc gặp giữa biển thường diễn ra nhanh gọn vài phút hỏi thăm, kiểm tra thiết bị giám sát hành trình, nhắc lại những điều cần lưu ý. Ngắn ngủi là vậy, nhưng chính sự hiện diện thường xuyên, liên tục ấy đã giúp ngư dân cảm nhận rõ ràng rằng, giữa ngư trường rộng lớn, họ luôn có lực lượng biên phòng đồng hành, kề cận.
Ngư dân Lê Quang, chủ phương tiện PY-93969-TS vẫn còn nhớ như in lần tàu bất ngờ hỏng máy khi đang hoạt động ven bờ. Con tàu trôi chậm giữa sóng gió, mọi người loay hoay tìm cách xử lý trong lo lắng. Đúng lúc đó, xuồng tuần tra của bộ đội biên phòng đã kịp thời hỗ trợ neo giữ và liên lạc về bờ hướng dẫn khắc phục sự cố.
Từ những cuộc gặp bên mạn tàu, trong xóm chài đến giữa ngư trường mênh mông sóng nước, sự gắn bó giữa người lính biên phòng và ngư dân được bồi đắp bằng những việc làm cụ thể, kịp thời. Để rồi nơi đầu sóng, ngọn gió, hình ảnh “người lính quân hàm xanh” đã trở thành một phần quen thuộc trong hành trình mưu sinh của bà con vùng biển.
Chính từ sự đồng hành bền bỉ ấy, nhận thức của ngư dân dần thay đổi một cách tự nhiên, việc chấp hành pháp luật trên biển trở thành thói quen trong mỗi chuyến ra khơi. Trên mỗi con tàu rời bến, lá cờ Tổ quốc luôn được treo trang trọng. Đó không chỉ là quy định mà đã trở thành ý thức thường trực của ngư dân, gắn với trách nhiệm gìn giữ vùng biển quê hương. Giữa ngư trường, khi phát hiện phương tiện lạ hay dấu hiệu bất thường, họ đều chủ động báo về bờ qua những cuộc gọi ngắn.
Sự chủ động ấy được hình thành từ niềm tin và sự gắn bó bền chặt giữa người lính biên phòng với ngư dân qua nhiều năm đồng hành. Đại úy Lê Anh Tuấn, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát biên phòng Phú Hội chia sẻ: “Khi ngư dân đã hình thành ý thức tự giác chấp hành, hoạt động khai thác trở nên nền nếp hơn, vừa bảo đảm an toàn cho chính họ, vừa góp phần giữ gìn nguồn lợi thủy sản và chủ quyền vùng biển”.
Một ngày nơi cửa biển trôi qua từ lúc bến cá còn lẫn trong sương sớm đến khi chiều xuống bảng lảng. Những điều tưởng chừng rất đỗi bình thường như một lần kiểm tra giấy tờ, một câu dặn dò trước giờ rời bến, một cái nhìn dõi theo khi tàu rẽ sóng vươn khơi lại trở thành sợi dây gắn kết lặng lẽ mà bền chặt. Phía sau mỗi chuyến biển, luôn có sự đồng hành thầm lặng, bền bỉ của người lính biên phòng, điểm tựa để ngư dân vững tin vươn khơi, bám biển.
