Hai năm qua, người cựu binh Lê Hữu Triều (75 tuổi, ở thành phố Huế) đã rong ruổi qua hơn 40 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn Huế và Quảng Trị. Ông không đi tìm mộ người thân mà thực hiện một sứ mệnh đặc biệt: chụp ảnh từng tấm bia mộ có thông tin và đăng lên trang Facebook cá nhân để kết nối với thân nhân liệt sĩ.
Hành trình 2 năm qua 40 nghĩa trang
"Tôi đang đi từng phần mộ chụp lại các bia của những liệt sĩ có thông tin, sau đó đăng lên trang Facebook cá nhân. Từ cách làm này, 2 năm qua, nhiều thân nhân, gia đình liệt sĩ đã biết được thông tin mộ, nơi an nghỉ của cha, ông, chú, bác mình rồi sắp xếp về Huế nhờ tôi đưa đi tìm mộ", ông Triều chia sẻ.
Ông từng là chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn 4, Lữ đoàn Pháo binh 164, chiến đấu nhiều năm trên chiến trường Trị - Thiên. Ký ức về đồng đội thôi thúc ông bắt đầu công việc không ai giao, không lương, chỉ vì nghĩa tình. Từ năm 2024, ông đã ghi lại hàng ngàn tấm bia và giúp nhiều gia đình tìm được mộ.
Không sợ nắng mưa, chỉ sợ bia đá mờ
"Nắng nóng hay mưa lớn tôi cũng không ngại, chỉ ngại những bia mộ có thông tin nhưng theo thời gian bị mờ đi, chụp ảnh không còn rõ nữa", ông bộc bạch. Dù thời tiết khắc nghiệt, ông vẫn miệt mài đi từng ngôi mộ, ghi lại thông tin trước khi chúng phai mờ.
Một chuyến đi đáng nhớ vào tháng 7/2025, ông dẫn một gia đình từ Thái Nguyên lên cao điểm Cốc Bai, vùng rừng núi phía tây bắc Phong Điền. Dù không tìm thấy hài cốt, nhưng khoảnh khắc gia đình đứng lặng giữa nơi người cha hy sinh đã khiến ông nghẹn lòng. Động lực của ông là giúp một gia đình vơi đi nỗi day dứt.
Kết nối gia đình liệt sĩ
Bà Đào Thị Hiền (46 tuổi, Hà Nội) là một trong những người tìm thấy thông tin nhờ Facebook của ông Triều. "Ban đầu, tôi không biết bác mình hy sinh ở đâu. Qua Facebook của bác Triều, tôi phát hiện có một đồng đội chung đơn vị với bác ruột của tôi đang yên nghỉ ở Nghĩa trang A Lưới. Vậy là tôi liền vào Huế, rồi được bác Triều dẫn đi tìm mộ", bà Hiền kể lại.
Bà ấn tượng không chỉ bởi sự am hiểu của ông về các nghĩa trang, mà còn bởi sự tận tâm: từ hướng dẫn làm lễ, chia sẻ thông tin đến lời dặn "Sau này có việc gì liên quan đến liệt sĩ, cứ gọi cho tôi".
Người thầy giáo giản dị
Sau ngày thống nhất, ông Triều thi vào Đại học Sư phạm Huế và gắn bó với bục giảng suốt đời. Trước đó, năm 1972, ông đang học Đại học Bách khoa Hà Nội thì có lệnh tổng động viên, ông cùng hàng ngàn sinh viên lên đường nhập ngũ. Chiến tranh qua, ông may mắn hơn đồng đội khi được theo đuổi giấc mơ dang dở.
Giờ đây, ở tuổi 75, ông tiếp tục một "lớp học" khác: dạy thế hệ sau lòng biết ơn và nghĩa tình đồng đội. Ông đi khắp nơi trên chiếc xe máy cũ kỹ, không quản xa xôi như A Lưới, Nam Đông hay Phú Lộc.
Nghĩa tình đồng đội không nhận thù lao
"Có những gia đình sau khi được tôi giúp, họ xin số tài khoản, có người còn dúi vào tay tôi một ít tiền để cám ơn. Nhưng tôi đều không nhận, đây là việc tôi làm cho đồng đội mình, cho những chiến sĩ từng chiến đấu trên chiến trường Trị - Thiên cùng tôi", ông quả quyết.
Bà Nguyễn Thị Thanh Hồng, Chi hội phó Chi hội Cựu chiến binh Tây Thượng (phường Mỹ Thượng, Huế) cho biết: "Công việc ông Triều đang làm, trong các cuộc họp ông cũng không chia sẻ nhiều". Ông làm việc thầm lặng, không danh lợi, chỉ vì nghĩa tình với đồng đội cũ.
