Tình hình an ninh phức tạp tại khu vực Trung Đông đang gây ra những tác động mạnh mẽ đến hoạt động hàng không quốc tế. Hàng loạt Vùng Thông Báo Bay (FIR) quan trọng đã phải thực hiện đóng cửa hoàn toàn hoặc áp đặt các biện pháp hạn chế khai thác nghiêm ngặt, làm gián đoạn luồng giao thông hàng không.
Nhiều Quốc Gia Áp Dụng Biện Pháp Khẩn Cấp
Cụ thể, Bahrain FIR (mã OBBB) đã chính thức đóng cửa từ 15 giờ 31 phút UTC ngày 6 tháng 3 và chỉ mở cửa trở lại vào lúc 4 giờ UTC ngày 7 tháng 3. Đây là một động thái nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
Tình Hình Nghiêm Trọng Tại Iran
Tại Iran, Tehran FIR (mã OIIX) thông báo đóng cửa đối với tất cả các chuyến bay dân sự từ 19 giờ 48 phút UTC ngày 6 tháng 3 cho đến 8 giờ 30 phút UTC ngày 15 tháng 3. Lệnh đóng cửa này có một số ngoại lệ quan trọng bao gồm:
- Chuyến bay bệnh viện khẩn cấp.
- Chuyến bay tìm kiếm cứu nạn (SAR).
- Chuyến bay nhà nước và quân sự.
- Các chuyến bay đặc biệt được Cơ quan Hàng không Iran phê duyệt trước.
Bên cạnh đó, Iran cũng đưa ra cảnh báo quan trọng về khả năng khu vực xung đột có thể mở rộng ra vùng biển quốc tế thuộc Vịnh Ba Tư và Biển Oman nằm trong phạm vi quản lý của Tehran FIR. Điều này làm dấy lên lo ngại về an ninh hàng hải và hàng không trên diện rộng.
Qatar Và Các Biện Pháp Hạn Chế Phức Tạp
FIR Doha của Qatar (mã OTDF) cũng không nằm ngoài vòng xoáy này. Khu vực này bị hạn chế hoạt động mạnh mẽ, bắt đầu với việc đóng cửa hoàn toàn từ 21 giờ 43 phút UTC ngày 6 tháng 3 đến 4 giờ 59 phút UTC ngày 7 tháng 3.
Sau đó, từ 5 giờ UTC đến 12 giờ UTC ngày 7 tháng 3, FIR Doha tiếp tục đóng cửa đối với tất cả các chuyến bay quá cảnh. Chỉ những chuyến bay đi hoặc đến các sân bay nằm trong FIR mới được phép hoạt động, với những điều kiện vô cùng khắt khe:
- Chuyến bay đến phải đi qua điểm định tuyến LAEEB.
- Chuyến bay đi phải đi qua điểm định tuyến DATRI.
- Tất cả đều phải được cơ quan chức năng phê duyệt trước khi cất cánh.
Các Biện Pháp Kiểm Soát Tại UAE Và Khu Vực Lân Cận
UAE Áp Dụng Nhiều Quy Định Nghiêm Ngặt
Tại Các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất (UAE), FIR Emirates hiện đang trong tình trạng đóng cửa một phần và áp dụng hàng loạt biện pháp điều tiết khai thác phức tạp. Các quy định cụ thể bao gồm:
- Các chuyến bay đi và đến chỉ được phép sử dụng một số điểm đường bay xác định như ITRAX, SODEX, MENSA, TAPRA, PASOV, MUSAP, TANSU, PEKEM.
- Chuyến bay quá cảnh chỉ được phép hoạt động theo hướng tây qua waypoint LUDID.
- Áp dụng biện pháp điều tiết luồng không lưu (Flow Control) đối với các chuyến bay rời UAE qua các điểm MEMTU, ULBIS, TANSU, PEKEM.
- Tất cả chuyến bay khởi hành phải yêu cầu slot cất cánh trước tối đa 2 giờ so với giờ cất cánh dự kiến.
- Một số đường hàng không quan trọng như M318 và M550 trong FIR UAE tạm thời đóng cửa do các hoạt động quân sự đang diễn ra.
Ảnh Hưởng Đến Saudi Arabia Và Oman
Tại FIR Jeddah của Saudi Arabia, tình hình cũng không kém phần phức tạp. Một số đường bay Dịch vụ Khai thác Hàng không (ATS) trong khu vực này hiện không khả dụng, buộc phải áp dụng các biện pháp khai thác dự phòng. Cơ quan chức năng đưa ra khuyến cáo quan trọng: các tàu bay hoạt động trong FIR Jeddah phải mang theo lượng nhiên liệu dự phòng đủ để thực hiện bay chờ hoặc chuyển hướng hạ cánh khẩn cấp khi cần thiết.
FIR Muscat của Oman cũng thực hiện các biện pháp kiểm soát. Cụ thể, các chuyến bay từ UAE vào Muscat FIR qua waypoint TARDI bắt buộc phải tuân thủ các tuyến bay được chỉ định trước. Bên cạnh đó, biện pháp điều tiết luồng không lưu có thể được áp dụng bất cứ lúc nào, và việc có được Giấy phép Kiểm soát Không lưu (ATC clearance) là yêu cầu bắt buộc đối với mọi chuyến bay.
Những động thái này cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình an ninh tại Trung Đông và sự ảnh hưởng sâu rộng của nó đến hệ thống giao thông hàng không toàn cầu. Các hãng hàng không và cơ quan quản lý đang phải nỗ lực hết sức để điều chỉnh lịch trình và đảm bảo an toàn cho hành khách, phi hành đoàn trong bối cảnh đầy thách thức này.
