Thông tư 116/2026 của Bộ Công an, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định rõ 3 hình thức kiểm tra cư trú: định kỳ, đột xuất hoặc theo yêu cầu phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự.
Đối tượng và địa bàn kiểm tra
Theo thông tư, các đối tượng thuộc diện kiểm tra gồm công dân, hộ gia đình, ký túc xá, khu nhà ở của học sinh, sinh viên, học viên; khu nhà ở của người lao động, lán trại công trường xây dựng, nông trường, nông trại, đồn điền. Ngoài ra, còn có nhà cho thuê, nhà cho mượn, cho ở nhờ; cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo; cơ sở trợ giúp xã hội, chữa bệnh; cơ sở lưu trú du lịch và các cơ sở khác có chức năng lưu trú; phương tiện dùng để cư trú.
Khi kiểm tra, cơ quan đăng ký, quản lý cư trú được quyền huy động lực lượng quần chúng làm công tác bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, bảo vệ cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức cùng tham gia.
Nội dung kiểm tra
Nội dung kiểm tra bao gồm việc triển khai và tổ chức thực hiện các nội dung đăng ký, quản lý cư trú; thu thập, cập nhật, khai thác thông tin cư trú trong cơ sở dữ liệu về cư trú; quyền và trách nhiệm của công dân, hộ gia đình, cơ quan, tổ chức.
Thông báo lưu trú qua đêm
Thông tư 116/2026 cũng hướng dẫn chi tiết việc thông báo lưu trú khi có người lưu trú qua đêm. Có 3 hình thức thông báo: qua số điện thoại/trang thông tin điện tử/hộp thư điện tử của cơ quan đăng ký cư trú; qua cổng dịch vụ công quốc gia/ứng dụng VNeID; hoặc qua phần mềm thông báo lưu trú.
Khi có người đến lưu trú, chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình, chủ sở hữu phương tiện, cơ sở lưu trú khu công nghiệp, ký túc xá… phải đề nghị người đến lưu trú xuất trình một trong các giấy tờ pháp lý hoặc thông tin tích hợp trên VNeID thể hiện số định danh cá nhân, đồng thời lựa chọn một trong 3 hình thức để thực hiện thông báo lưu trú.
Riêng đại diện cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải lập danh sách người đến điều trị nội trú và thực hiện thông báo lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú nơi đặt trụ sở. Thời gian lưu trú tùy thuộc nhu cầu của công dân nhưng không quá 30 ngày.
Theo lãnh đạo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an), quy định về thông báo lưu trú nhằm bảo đảm thông tin nơi ở thực tế của công dân được cập nhật đầy đủ, chính xác, phục vụ quản lý cư trú, đồng thời giúp bảo đảm an ninh, trật tự, phòng chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn và hoạch định chính sách dân sinh. "Về cơ bản không gây phiền hà cho người dân vì thủ tục đơn giản, không thu lệ phí, có nhiều hình thức thực hiện và chủ yếu khai thác thông tin điện tử qua VNeID", đại diện C06 khẳng định.
