Drone quảng bá bất động sản nghi xâm phạm an toàn bay sân bay Đà Nẵng
Theo thông tin từ Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, các vụ việc drone "đại náo" sân bay Đà Nẵng trong các ngày 17 và 22 tháng 2 đã gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho hoạt động hàng không. Cụ thể, đã có tổng cộng 54 lượt chuyến bay phải điều chỉnh kế hoạch khai thác, trong đó nhiều chuyến buộc phải bay chờ do tổ lái phát hiện vật thể bay lạ trong khu vực nhạy cảm gần đường băng.
Nghi vấn từ hoạt động quay clip quảng bá địa ốc
Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng ghi nhận rằng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng hiện có nhiều dự án và đại lý kinh doanh bất động sản thường xuyên sử dụng thiết bị bay không người lái để quay video quảng bá các dự án đất nền, khu đô thị ở phía nam và phía bắc trung tâm thành phố. Đáng chú ý, một số clip được phát hiện có hình ảnh ghi hình trên trục tiếp cận hạ cánh, từ sông Thu Bồn đến đầu nam sân bay Đà Nẵng, hoặc trục cất cánh từ vịnh Đà Nẵng đến đèo Hải Vân. Đây đều là những khu vực có yêu cầu nghiêm ngặt về đảm bảo an toàn bay.
Từ những bằng chứng này, cơ quan chức năng đặt ra nghi vấn rằng một số hoạt động quay clip quảng bá địa ốc có thể đã xâm phạm hành lang an toàn hàng không trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua. Qua quá trình rà soát các clip quảng bá dự án bất động sản được đăng tải trên mạng xã hội, lực lượng chức năng nhận thấy nhiều hình ảnh rõ ràng được ghi lại bằng thiết bị bay không người lái. Dựa trên những dữ liệu thu thập được, các đơn vị liên quan sẽ tiến hành truy vết nguồn phát tán, xác minh tổ chức và cá nhân thực hiện để xử lý nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật.
Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng cũng đã chính thức đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng chỉ đạo các đại lý và chủ đầu tư (nếu có) thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật về phòng không nhân dân, tuyệt đối không sử dụng thiết bị bay trái phép trong khu vực cấm.
Tổng lực truy vết và xử lý drone trái phép
Sáng ngày 24 tháng 2, Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng cho biết đã phối hợp chặt chẽ với Công an thành phố Đà Nẵng và các lực lượng liên quan khác để khẩn trương rà soát, xác minh và truy vết tổ chức, cá nhân điều khiển flycam xâm nhập khu vực cấm bay tại sân bay quốc tế Đà Nẵng. Mục tiêu là kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.
Theo báo cáo từ hệ thống trực sẵn sàng chiến đấu phòng không, vào lúc 9 giờ 40 phút ngày 17 tháng 2 (tức mùng 1 Tết Bính Ngọ), trực ban phòng không của Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng đã nhận được tin báo từ Quân khu 5 về việc có một drone hoạt động ở phía nam sân bay, cách đầu hạ cánh khoảng 26 đến 30 km. Thông tin này được cung cấp bởi tổ lái hàng không dân dụng. Ngay lập tức, lực lượng tại Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 1 - Cẩm Lệ và khu vực 5 - Điện Bàn được lệnh tăng cường quan sát, tuần tra và xác minh, nhưng không phát hiện ra mục tiêu cụ thể. Đến 10 giờ 23 phút cùng ngày, hoạt động bay mới được nối lại bình thường.
Tuy nhiên, đến 14 giờ 50 phút ngày 17 tháng 2, trực ban phòng không tiếp tục nhận thông báo từ Sư đoàn Phòng không 375 về một thiết bị bay xuất hiện tại khu vực nam sân bay, cách đầu hạ cánh chỉ 6 đến 7 km và lệch về phía tây. Các lực lượng chức năng đã được triển khai kiểm tra tại nhiều phường, xã giáp ranh nhưng vẫn không thể phát hiện mục tiêu. Mãi đến 15 giờ 30 phút, hoạt động khai thác hàng không dân dụng mới được phép tiếp tục.
Vào lúc 11 giờ 20 phút ngày 22 tháng 2, trực ban phòng không một lần nữa nhận thông tin từ Sư đoàn 372 và Sư đoàn Phòng không 375 về một thiết bị bay hoạt động ở phía bắc sân bay, cụ thể là trên đường Điện Biên Phủ thuộc phường Thanh Khê. Lực lượng chức năng tổ chức tuần tra tích cực nhưng không tìm thấy người điều khiển. Đến 12 giờ 5 phút, hoạt động bay mới trở lại trạng thái bình thường.
Theo Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng, tổng quân số tham gia xử lý trong các ngày xuất hiện drone trái phép lên đến 91 cán bộ và chiến sĩ. Riêng trong ngày 17 tháng 2 (mùng 1 Tết), nhiều tổ công tác đã được triển khai tại các xã, phường như Cẩm Lệ, Điện Bàn, Hòa Xuân, Hòa Vang, Bà Nà… với trang bị súng chế áp UAV/drone. Đến ngày 22 tháng 2 (mùng 6 Tết), 6 cán bộ và chiến sĩ tiếp tục được huy động để thực hiện nhiệm vụ.
Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng, khẳng định lực lượng quân sự thành phố sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để quyết tâm "dẹp" hoàn toàn các thiết bị drone hoạt động trái phép, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hoạt động bay tại sân bay quốc tế Đà Nẵng. Cụ thể, các đơn vị sẽ tiếp tục duy trì nghiêm ngặt chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, tăng cường phương tiện quan sát, thiết bị phát hiện và chế áp UAV/drone, quyết tâm không để tái diễn các hành vi xâm phạm hành lang an toàn bay.
Lo ngại an toàn và phân tích lỗ hổng công nghệ
Theo đại diện của Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, một số góc quay trong các clip quảng bá cho thấy hoạt động bay diễn ra trong khu vực cấm hoặc tiệm cận hành lang an toàn hàng không, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động bay. Đáng chú ý, theo nhận định ban đầu của cơ quan chức năng thành phố Đà Nẵng, các thiết bị bay không người lái (drone) dùng để ghi hình thường được tích hợp công nghệ "hàng rào địa lý" nhằm tự động ngăn cất cánh hoặc xâm nhập vào vùng cấm bay như khu vực sân bay, cơ sở quân sự, trung tâm hành chính quan trọng.
Công nghệ này hoạt động bằng cách giới hạn vị trí bay dựa trên tín hiệu GPS, cảnh báo hoặc khóa thiết bị không thể cất cánh tại các khu vực bị hạn chế (cấm bay). Tuy nhiên, thời gian gần đây, trên các diễn đàn công nghệ và mạng xã hội đã xuất hiện tình trạng chia sẻ những ứng dụng hoặc phần mềm được quảng cáo có chức năng "bẻ khóa", gỡ bỏ "giới hạn cấm"… giúp thiết bị có thể cất cánh và bay vào khu vực vốn bị khóa trước đó. Điều này đặt ra những thách thức mới trong việc quản lý và đảm bảo an toàn bay, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng.
