Đại biểu Quốc hội cảnh báo 'lỗ hổng' trong quản lý an toàn thực phẩm trường học
Thời gian gần đây, những vụ việc thực phẩm không an toàn len lỏi vào nhà trường và bếp ăn tập thể đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ phụ huynh học sinh và người tiêu dùng. Trao đổi bên hành lang Quốc hội, Đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan (đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định, cuộc chiến phòng chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí luôn ở trạng thái "nóng", bởi đây là những rào cản lớn đối với sự phát triển, đồng thời làm giảm hiệu quả quản lý Nhà nước.
Thực trạng đáng báo động
Theo nữ đại biểu, thực trạng này diễn ra tại nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, không riêng gì lĩnh vực an toàn thực phẩm. "Nếu pháp luật không được thực thi nghiêm, hoặc tồn tại tình trạng 'bắt tay', 'sân sau' giữa doanh nghiệp vi phạm với cán bộ quản lý, thì các sai phạm sẽ khó được phát hiện và xử lý kịp thời, từ đó gây mất niềm tin của người dân", bà Lan nhấn mạnh.
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan phân tích hậu quả của tình trạng này là rất nghiêm trọng. "Như heo nhiễm bệnh vẫn được giết mổ và đưa ra thị trường thì rõ ràng có sự tiếp tay tiêu cực giữa một bộ phận cán bộ quản lý, cán bộ thú y với doanh nghiệp và người chăn nuôi". Tương tự, việc thực phẩm không an toàn xâm nhập vào nhà trường, bếp ăn tập thể cũng cho thấy có sự tiếp tay của một số cá nhân, cùng với sự buông lỏng quản lý. "Không thể nói những người có trách nhiệm như ban giám hiệu hay giáo viên lại không nắm được chất lượng bữa ăn của học sinh", bà nêu quan điểm.
Những giải pháp cấp thiết
Bà Lan cho rằng công tác xử lý vi phạm sau khi phát hiện vẫn chưa thực sự hiệu quả. Chính vì vậy, tham nhũng, tiêu cực và lãng phí tiếp tục là rào cản lớn, gây nhiều hệ lụy, đòi hỏi phải luôn đề cao cảnh giác và có giải pháp khắc phục quyết liệt. "Nếu thủ tục cấp phép, đăng ký còn rườm rà, thiếu công khai, minh bạch thì đó chính là 'mảnh đất màu mỡ' cho tiêu cực, tham nhũng len lỏi", bà cảnh báo.
Do đó, theo đại biểu, trong công tác quản lý, ngoài việc phòng ngừa và xử lý vi phạm từ phía doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, thì cơ quan quản lý cũng cần chú trọng:
- Sắp xếp bộ máy hợp lý
- Tăng cường giám sát nội bộ
- Bảo đảm tính minh bạch trong mọi hoạt động
Mục tiêu là nhằm ngăn chặn tham nhũng, tiêu cực và lãng phí ngay trong chính đơn vị quản lý.
Yêu cầu về chế tài nghiêm khắc
Trước đó, tham gia thảo luận tại hội trường, Đại biểu Quốc hội Lê Thị Thanh Lam (đoàn Thành phố Cần Thơ) cho rằng, tình trạng thực phẩm không an toàn, hàng kém chất lượng vẫn là vấn đề gây lo lắng, tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân, đặc biệt là bữa ăn hàng ngày và bữa ăn học đường.
Nữ đại biểu nhận định: "Đối với hành vi đưa thực phẩm không an toàn vào trường học, bếp ăn bán trú, cần có chế tài xử lý nghiêm khắc hơn, bởi đối tượng bị ảnh hưởng trực tiếp là học sinh, trẻ em, gây tác động không chỉ trước mắt mà còn lâu dài đến sức khỏe và sự phát triển của các em".
Ba giải pháp then chốt
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Hải Long (đoàn Thành phố Đà Nẵng) đề xuất Chính phủ cần quyết tâm thực hiện ba khâu then chốt:
- Nguồn sạch: Trách nhiệm quan trọng của cơ quan Nhà nước
- Giám sát chặt: Sự đồng hành và phát huy vai trò của phụ huynh và cộng đồng
- Minh bạch thông tin: Nguyên tắc bắt buộc để phụ huynh biết con mình ăn gì
Ông Long nhấn mạnh: "Không có cách thức nào giám sát tốt hơn đó là hàng triệu, hàng triệu người, phụ huynh học sinh đi giám sát việc này. Đấy là giám sát mạnh mẽ nhất". Để làm được điều này, nhà trường cần phải công khai nguồn thực phẩm, công ty cung cấp và thành phần bữa ăn trên website của nhà trường.
Theo đại biểu, vấn đề an toàn thực phẩm trong trường học cần được nhìn nhận không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục, y tế mà là vấn đề chiến lược cấp quốc gia, gắn trực tiếp với sự phát triển của đất nước. Đại biểu đề nghị Chính phủ, các bộ ngành và địa phương phải có giải pháp, quy định cụ thể để thực hiện ba nguyên tắc: nguồn sạch, giám sát chặt và minh bạch thông tin.
