Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội vừa hoàn thiện dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi, trong đó đề xuất mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với một số nhóm lao động mới, bao gồm tài xế công nghệ và người bán hàng online.
Đối tượng mới được đề xuất
Theo dự thảo, các nhóm lao động sau đây sẽ thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc:
- Lái xe, tài xế hoạt động trên các nền tảng công nghệ như Grab, Gojek, Be;
- Người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki;
- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ 1 tháng trở lên (thay vì 3 tháng như hiện nay).
Đây là những nhóm lao động đang làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức, có thu nhập nhưng chưa được hưởng đầy đủ các chế độ an sinh xã hội.
Lý do mở rộng
Bộ Lao động cho biết, việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc nhằm đảm bảo quyền lợi an sinh cho người lao động trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ. Hiện nay, số lượng tài xế công nghệ và người bán hàng online ngày càng tăng, nhưng phần lớn chưa tham gia BHXH, dẫn đến rủi ro khi ốm đau, thai sản, tai nạn lao động hoặc khi về già.
Dự thảo cũng nêu rõ, mức đóng BHXH sẽ dựa trên thu nhập thực tế của người lao động, với mức trần và mức sàn phù hợp. Các nền tảng công nghệ và sàn thương mại điện tử sẽ có trách nhiệm khấu trừ và đóng góp phần BHXH cho người lao động.
Phản ứng từ các bên liên quan
Đề xuất này nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Một số tài xế công nghệ cho rằng việc đóng BHXH bắt buộc sẽ giúp họ an tâm hơn khi làm việc, nhưng cũng lo ngại về mức đóng và thủ tục hành chính. Trong khi đó, các doanh nghiệp vận tải công nghệ và sàn thương mại điện tử bày tỏ sự ủng hộ nhưng đề nghị có lộ trình thực hiện phù hợp.
Lộ trình dự kiến
Dự thảo Luật BHXH sửa đổi dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 4 (tháng 10/2023) và thông qua tại kỳ họp thứ 5 (tháng 5/2024). Nếu được thông qua, các quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2025.
Việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu bảo hiểm toàn dân.
