Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, trong đó đề xuất nâng mức cho vay tối đa từ 4 triệu đồng/tháng lên 8 triệu đồng/tháng cho các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn. Mức vay mới này dự kiến đáp ứng khoảng 60% tổng chi phí học phí và sinh hoạt của một sinh viên.
Nguyên nhân cần điều chỉnh mức vay
Theo Bộ Tài chính, mức vay tối đa 4 triệu đồng/tháng hiện hành được điều chỉnh lần gần nhất vào năm 2022, nhưng đến nay đã không còn phù hợp do học phí và sinh hoạt phí tăng cao. Cụ thể, từ năm 2022 đến nay, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng bình quân khoảng 3,34% mỗi năm, kéo theo chi phí học tập và sinh hoạt của học sinh, sinh viên ngày càng tăng.
Qua khảo sát thực tế tại Hà Nội và TPHCM, chi phí sinh hoạt cơ bản của học sinh, sinh viên học xa nhà, gồm tiền ăn, ở, đi lại, sách vở và phương tiện học tập, dao động khoảng 3-5 triệu đồng/tháng. Đối với học phí, từ năm học 2026-2027, học phí tại các cơ sở giáo dục đại học công lập sẽ dao động từ 17 triệu đồng đến 87,5 triệu đồng/năm, tương đương khoảng 1,7-8,75 triệu đồng/tháng, tùy theo ngành học và mức độ tự chủ của từng trường.
Như vậy, tổng chi phí học phí và sinh hoạt tối đa của một sinh viên có thể lên tới khoảng 13,75 triệu đồng/tháng, bao gồm 5 triệu đồng chi phí sinh hoạt và 8,75 triệu đồng học phí.
Đề xuất mức vay mới và lãi suất
Trên cơ sở tình hình hiện nay và nguyên tắc Nhà nước chỉ hỗ trợ một phần chi phí, Bộ Tài chính đề xuất Thủ tướng Chính phủ nâng mức cho vay tối đa lên 8 triệu đồng/tháng. Mức này tương đương khoảng 60% tổng chi phí học phí và sinh hoạt tối đa 13,75 triệu đồng/tháng của một sinh viên. Mức cho vay cụ thể đối với từng trường hợp sẽ do Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, quyết định căn cứ vào mức học phí của từng cơ sở đào tạo và chi phí sinh hoạt theo từng địa bàn, nhưng không vượt quá mức tối đa 8 triệu đồng/tháng.
Về lãi suất, hiện hành chương trình áp dụng mức 0,5%/tháng (6%/năm). Cơ quan soạn thảo dự kiến lãi suất mới bằng với lãi suất cho vay hộ nghèo là 0,52%/tháng (6,24%/năm). Tuy nhiên, mức này có thể được điều chỉnh từng thời kỳ để đảm bảo phù hợp tình hình thực tế.
Kết quả triển khai chương trình
Theo báo cáo của Ngân hàng Chính sách xã hội, tổng doanh số cho vay đến ngày 31/5 đạt 92.532 tỷ đồng, doanh số cho vay bình quân là 4.870 tỷ đồng/năm. Dư nợ đến ngày 31/5 là 24.475 tỷ đồng với 355.805 hộ gia đình còn dư nợ. Chất lượng tín dụng của chương trình tương đối hiệu quả, đến 31/5, nợ quá hạn của chương trình là 64,9 tỷ đồng chỉ chiếm 0,27% tổng dư nợ; nợ khoanh là 36,4 tỷ đồng chỉ chiếm tỷ lệ 0,15% tổng dư nợ.
Sau 19 năm triển khai, Ngân hàng Chính sách xã hội đã hỗ trợ hơn 4 triệu lượt học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, yên tâm học tập, góp phần giảm tỷ lệ bỏ học, nâng cao trình độ dân trí và chất lượng nguồn nhân lực. Chính sách này được đánh giá là có ý nghĩa cả về kinh tế, chính trị và xã hội, hợp lòng dân, tạo sự đồng thuận cao của các ngành, các cấp và cộng đồng.
