Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định quy định mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, với đề xuất giảm mức đóng xuống 0,3% đến hết năm 2027.
Đề xuất giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động
Theo dự thảo, người sử dụng lao động hằng tháng đóng bằng 0,3% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội từ khi Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31.12.2027. Từ ngày 1.1.2028, mức đóng sẽ trở lại 0,5%.
Bộ Nội vụ cho biết mục tiêu của điều chỉnh này là hoàn thiện chính sách theo hướng đồng bộ, khả thi, ổn định và phù hợp thực tiễn, đồng thời giảm chi phí cho doanh nghiệp trong bối cảnh cần hỗ trợ phục hồi sản xuất, kinh doanh.
Thay đổi lớn trong cơ chế đóng
So với quy định hiện hành, đây là thay đổi lớn khi chuyển từ cơ chế giảm mức đóng có điều kiện sang áp dụng trực tiếp một mức đóng chung 0,3% cho tất cả doanh nghiệp trong thời gian nhất định. Doanh nghiệp không còn phải làm hồ sơ, chứng minh điều kiện hay trải qua quy trình xét duyệt phức tạp để được hưởng mức đóng thấp hơn.
Dự thảo cũng giữ quy định linh hoạt về phương thức đóng hằng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng/lần đối với lao động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư, diêm nghiệp.
Tác động đến Quỹ bảo hiểm
Theo báo cáo của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tổng thu Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp năm 2025 ước đạt khoảng 7.368,9 tỉ đồng với khoảng 18,1 triệu người tham gia. Kết dư quỹ đến cuối năm 2025 dự kiến khoảng 86.442 tỉ đồng, tăng thêm khoảng 8.000 tỉ đồng so với năm 2024.
Bộ Nội vụ tính toán việc giảm mức đóng xuống 0,3% có thể khiến quỹ giảm thu gần 3.000 tỉ đồng trong năm 2027, nhưng mức giảm này vẫn nằm trong khả năng cân đối ngắn hạn của quỹ.
Hỗ trợ doanh nghiệp và bảo đảm an toàn quỹ
Cơ quan soạn thảo xác định việc giảm mức đóng xuống 0,3% chỉ là giải pháp hỗ trợ có thời hạn trong bối cảnh cần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Sau giai đoạn hỗ trợ, mức đóng 0,5% sẽ được khôi phục từ đầu năm 2028 nhằm bảo đảm an toàn quỹ và duy trì nguyên tắc chia sẻ của chính sách bảo hiểm xã hội.
Bộ Nội vụ cũng cảnh báo áp lực chi trả trong thời gian tới sẽ gia tăng do số người hưởng tăng lên, cùng với việc điều chỉnh tiền lương và định hướng nâng mức hưởng theo quy định của luật An toàn, vệ sinh lao động.
Bổ sung quy định cho lao động cao tuổi
Một điểm đáng chú ý khác trong dự thảo là bổ sung quy định áp dụng mức đóng đối với người lao động cao tuổi theo bộ luật Lao động. Hiện nay, nhóm này chưa thuộc diện bắt buộc đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp nên không được hưởng chế độ nếu xảy ra rủi ro trong quá trình làm việc.
Việc bổ sung nhóm lao động cao tuổi được đánh giá là cần thiết để mở rộng diện bao phủ chính sách, bảo đảm phù hợp hơn với thực tiễn sử dụng lao động hiện nay, đồng thời tăng tính thống nhất giữa pháp luật lao động và pháp luật bảo hiểm xã hội.
