Sau khi sáp nhập, xã Thắng Mố có diện tích tự nhiên hơn 6.770 ha với 36 thôn, bản. Địa hình núi đá chiếm tới 90% diện tích, bị chia cắt mạnh bởi nhiều dốc cao dựng đứng. Hạ tầng giao thông còn nhiều khó khăn khi hơn 60% số tuyến đường vẫn là đường đất đá gồ ghề. Toàn xã hiện có 2.627 hộ với hơn 15.800 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc H'Mông chiếm 93,5%. Điều kiện canh tác khắc nghiệt, đất sản xuất manh mún, thiên tai thường xuyên xảy ra khiến tỷ lệ hộ nghèo còn ở mức cao, chiếm 50,21%; hộ cận nghèo chiếm 13,55%.
Nhiều năm qua, sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào cây ngô, cây lúa trồng xen trên hốc đá, đời sống còn nhiều khó khăn. Xác định việc giúp dân thoát nghèo là nhiệm vụ trọng tâm, trong giai đoạn 2022-2025, cấp ủy, chính quyền địa phương đã tập trung triển khai hiệu quả Dự án 2 về đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo. Thay vì hỗ trợ dàn trải, xã tập trung vào các mô hình phát huy lợi thế địa phương, gắn với nhu cầu và thói quen sản xuất của người dân.
Tổng nguồn vốn phê duyệt cho giai đoạn này là hơn 10 tỷ đồng, xã thực hiện 18 dự án, hỗ trợ 476 hộ dân tham gia. Trọng tâm là các dự án chăn nuôi bò cái sinh sản, bò vỗ béo và dê thương phẩm. Đến nay, đàn bò đã sinh sản được hơn 700 con bê; hơn 250 con đã được xuất bán, mang về thu nhập hơn 3,75 tỷ đồng cho các hộ tham gia.
Trong các mô hình sinh kế, chăn nuôi dê núi thương phẩm và bò vỗ béo được nhiều hộ đánh giá là phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng cũng như thói quen canh tác của người dân. Những mô hình này không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, nhưng lại tạo ra nguồn thu ổn định nếu người dân áp dụng đúng quy trình.
Hiệu quả từ các mô hình chăn nuôi
Gia đình anh Hầu Xé Say, thôn Sủng Phính B, xã Thắng Mố là một trong những hộ hưởng lợi từ mô hình sinh kế này. Năm 2023, anh được hỗ trợ một con bò cái sinh sản. Nhờ chủ động học hỏi kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh và phối trộn thức ăn cho gia súc, từ một con bò ban đầu, đến nay gia đình đã có bốn con. Anh Say chia sẻ: "Trước đây, chăn nuôi theo kiểu cũ, bò hay bị bệnh, chết nhiều nên không dám nuôi lớn. Từ khi được cán bộ xã hướng dẫn cách làm chuồng trại, cách chăm sóc, gia đình yên tâm hẳn. Cuối năm 2024, gia đình bán 1 con bò được 15 triệu đồng để trang trải cuộc sống. Sắp tới, gia đình dự định sẽ mở rộng chuồng để nuôi thêm nữa."
Anh Vàng Mí Sính, Trưởng thôn Sủng Phính B cho biết, 100% hộ dân trong thôn là người dân tộc H'Mông. Giai đoạn 2023-2025, thôn được hỗ trợ 50 con bò sinh sản cho 50 hộ. Có điều kiện phát triển sản xuất, người dân đã tích cực chăm sóc đàn bò để nhanh sinh sản, tạo thêm thu nhập.
Mô hình nuôi dê núi cũng phát huy hiệu quả tại thôn Lùng Pủng B, xã Thắng Mố. Năm 2023, gia đình anh Hờ Chá Sò được hỗ trợ ba con dê sinh sản. Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, duy trì vệ sinh chuồng trại, đàn dê phát triển tốt, ít dịch bệnh và hiện đã tăng lên bảy con. Với giá bán ổn định, mỗi năm gia đình có thêm nguồn thu để tái đầu tư vào chăn nuôi, sản xuất.
Vai trò của cán bộ kỹ thuật trong hỗ trợ sinh kế
Thực tế từ các mô hình cho thấy, một trong những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên hiệu quả là sự đồng hành, hướng dẫn sát sao của đội ngũ cán bộ kỹ thuật. Ngay từ khi triển khai, xã đã tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn người dân kỹ thuật làm chuồng trại, phòng dịch bệnh, chăm sóc vật nuôi, cây trồng theo từng thời điểm. Cán bộ nông nghiệp thường xuyên bám thôn, bám hộ, theo sát từng giai đoạn triển khai nhằm giúp người dân sử dụng hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ, từng bước thay đổi tư duy sản xuất theo thói quen sang áp dụng kỹ thuật, hướng tới phát triển bền vững. Nhờ vậy, tỷ lệ mô hình duy trì sau hỗ trợ đạt khá cao, nhiều hộ không chỉ giữ được đàn vật nuôi mà còn mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao thu nhập.
Định hướng phát triển bền vững
Đồng chí Nguyễn Văn Minh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thắng Mố cho rằng, nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia đã tạo động lực rất lớn cho xã trong công tác giảm nghèo. Quan trọng nhất là người dân đã thay đổi cách nghĩ, cách làm. Các mô hình hỗ trợ giúp người dân có sinh kế trước mắt đồng thời tạo nền tảng để phát triển bền vững. Chính quyền xã cũng đang tiếp tục rà soát nhu cầu thực tế của người dân để lựa chọn mô hình phù hợp cho giai đoạn tiếp theo, đặc biệt ưu tiên những mô hình tạo thu nhập ổn định, có thể nhân rộng và gắn với tiềm năng của từng thôn, từng nhóm hộ.
Với sự hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia cùng sự chủ động của người dân, các mô hình sinh kế ở xã Thắng Mố đang từng bước phát huy hiệu quả. Không chỉ góp phần giảm nghèo, những mô hình này còn tạo nền tảng để người dân phát triển kinh tế bền vững, nâng cao đời sống trên chính quê hương mình.
