Một video tuyên truyền phòng chống tệ nạn cờ bạc trực tuyến của Công an phường Dương Nội (Hà Nội) bất ngờ trở thành hiện tượng mạng xã hội, thu hút gần 10 triệu lượt xem trên fanpage Bộ Công an tính đến ngày 3/6. Với giai điệu hát xẩm bắt tai, ca từ hài hước và cách chơi chữ đậm chất mạng, đoạn clip nhanh chóng lan truyền rộng rãi, nhận về hàng nghìn bình luận thích thú.
Nội dung dễ nhớ, dễ tiếp nhận
Nhiều người trẻ bày tỏ sự bất ngờ và thích thú khi xem video. Phương Linh (sinh năm 2002, TP.HCM) chia sẻ: 'Dù hài hước, video vẫn truyền tải được các thông tin cần thiết, đầy đủ. Xem xong, tôi phải thốt lên rằng các chiến sĩ công an thật đa tài'. Cô cho rằng việc lồng ghép nội dung tuyên truyền vào bài nhạc vừa vui, dễ nhớ mà vẫn có chuẩn mực riêng, giúp video tiếp cận được nhiều lứa tuổi, nhất là các bạn trẻ.
Nông Thị Duyên (sinh năm 2002, Thái Nguyên) cũng để lại bình luận khen ngợi, ấn tượng với sự đầu tư về âm thanh, hình ảnh và ca từ. 'So với các video tuyên truyền chính thống thường thấy thì lời thoại này dí dỏm, dễ nhớ hơn nhiều', cô nhận xét.
Nguyễn Hằng (sinh năm 1989, Hà Nội) đánh giá cao chất lượng âm thanh, ánh sáng và lời nhạc bắt tai. 'Trước đây các video tuyên truyền hiếm khi xuất hiện trên bảng tin mạng xã hội của tôi. Song với video của Công an phường Dương Nội và công an một số xã phường khác, tôi xem được từ nhiều nguồn chia sẻ, đủ thấy sức lan tỏa của chúng', cô nói.
Không chỉ video của Công an phường Dương Nội, thời gian gần đây, nhiều đơn vị như Công an xã A Lưới (TP Huế) với các video kêu gọi tuân thủ luật giao thông, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lào Cai tuyên truyền chống ma túy cũng được người dùng mạng thích thú chia sẻ. Lời thoại dí dỏm, góc quay đầu tư và diễn xuất tự nhiên của các 'diễn viên áo xanh' giúp thông tin tuyên truyền trở nên dễ tiếp cận hơn.
Bài học từ hiện tượng viral
Theo chuyên gia truyền thông Phùng Thái Học - người sáng lập WOWAgency, sự lan truyền mạnh mẽ của những video tuyên truyền gần đây cho thấy các đơn vị đã bắt đầu đặt người xem làm trung tâm. Ông chỉ ra rằng cách tuyên truyền pháp luật truyền thống thường xây dựng theo logic 'có thông tin quan trọng thì truyền tải đúng đủ cho người dân', khiến người dân là đối tượng tiếp nhận bị động. Trên môi trường mạng xã hội, nơi người dùng có toàn quyền lướt qua nội dung trong vòng 2-3 giây, cách tiếp cận cũ khó phát huy hiệu quả.
'Các clip mới đây thì khác, người dân là trung tâm. Độc giả đã chủ động xem những nội dung tuyên truyền vì nó giải trí và thú vị', ông Học nhận xét. Ông cũng nhấn mạnh tính thực chất của nội dung: các clip không chỉ vui cho có, mà cung cấp thông tin có giá trị thực tế, giúp người dân biết hành vi nào vi phạm, mức phạt cụ thể là bao nhiêu.
Từ hiệu ứng tích cực, ông Học rút ra 4 bài học cho các đơn vị làm truyền thông cộng đồng:
- Bài học thứ nhất: Truyền thông cộng đồng cần được nhìn nhận như một nội dung, có đối tượng, thông điệp và cách truyền tải sáng tạo. Đây là sự thay đổi tư duy quan trọng nhất, giúp tạo ra giá trị thực sự cho người dân.
- Bài học thứ hai: Tôn trọng đặc thù của từng nền tảng. Trên TikTok, 3 giây đầu quyết định 80% tỷ lệ xem tiếp. Sản phẩm truyền thông tốt là sản phẩm được thiết kế phù hợp với luật chơi của nền tảng.
- Bài học thứ ba: Đầu tư vào nhân vật, không chỉ vào kịch bản. Sự thành công của clip Thiếu tá Đặng Quốc Hùng cho thấy nhân vật có duyên là yếu tố then chốt. Cần phát hiện và đào tạo cán bộ có khả năng xuất hiện tự nhiên trước ống kính.
- Bài học thứ tư: Cho phép sai và cho phép thử. Sáng tạo luôn đi kèm rủi ro, nếu yêu cầu hoàn hảo từ đầu, người làm nội dung sẽ chọn cách an toàn nhưng kém hiệu quả. Cần có không gian thử nghiệm và chấp nhận sản phẩm chưa đạt kỳ vọng.
Tuy nhiên, các đơn vị cần vạch rõ giới hạn về sự sáng tạo, giải trí nhưng không phản cảm, vui vẻ nhưng không kém duyên, để duy trì sự tôn nghiêm của pháp luật và không ảnh hưởng tới thuần phong mỹ tục.
'Một điểm nữa tôi muốn nhấn mạnh là hiện tượng này không nên chỉ dừng ở mức một vài clip viral. Nếu nhìn xa hơn, đây có thể là khởi đầu cho một cách làm truyền thông cộng đồng mới ở Việt Nam, nơi các tổ chức không còn truyền thông một chiều, mà thực sự đối thoại với người dân bằng ngôn ngữ của họ, trên nền tảng của họ. Và đó là một sự dịch chuyển đáng để kỳ vọng', ông Học nhận định.
