Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội thông tin, bảo hiểm y tế hộ gia đình là chính sách an sinh xã hội nhằm chăm sóc sức khỏe nhân dân, được Nhà nước bảo hộ, không vì mục đích lợi nhuận và do cơ quan Bảo hiểm xã hội thực hiện. Những người chưa có thẻ bảo hiểm y tế thuộc các đối tượng sau đây có thể tham gia: người thuộc hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình; người sinh sống và làm việc, người được nuôi dưỡng, chăm sóc trong các tổ chức, cơ sở từ thiện, tôn giáo; người lao động trong thời gian nghỉ không hưởng lương hoặc tạm hoãn hợp đồng lao động.
Hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế là những người cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp theo quy định của pháp luật về cư trú. Mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình hiện nay được quy định dựa trên mức lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng. Cụ thể, người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở, tương ứng 105.300 đồng/tháng hoặc 1.263.600 đồng/năm. Người thứ hai, thứ ba, thứ tư và từ người thứ năm trở đi đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% và 40% mức đóng của người thứ nhất. Như vậy, mức đóng chi tiết đến ngày 30/6/2026 như sau: người thứ nhất 105.300 đồng/tháng, người thứ hai 73.710 đồng/tháng, người thứ ba 63.180 đồng/tháng, người thứ tư 52.650 đồng/tháng, từ người thứ năm trở đi 42.120 đồng/tháng.
Từ ngày 1/7/2026, theo quy định của Chính phủ, lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng, kéo theo mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình cũng được điều chỉnh tăng tương ứng. Người thứ nhất đóng 4,5% mức lương cơ sở mới, tương ứng 113.850 đồng/tháng và 1.366.200 đồng/năm. Mức đóng cho các thành viên còn lại cũng tăng theo: người thứ hai 79.695 đồng/tháng, người thứ ba 68.310 đồng/tháng, người thứ tư 56.925 đồng/tháng, từ người thứ năm trở đi 45.540 đồng/tháng.
Một điểm đáng lưu ý là theo Luật Bảo hiểm y tế, học sinh, sinh viên là đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế nên không tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình. Ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng bảo hiểm y tế cho nhóm này. Do đó, từ ngày 1/7/2026, học sinh, sinh viên tự đóng bảo hiểm y tế tối đa 56.925 đồng/tháng, tương ứng 683.100 đồng/năm. Nếu địa phương có chính sách hỗ trợ thêm, số tiền thực tế học sinh, sinh viên phải đóng sẽ thấp hơn.
Quyền lợi khi tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình
Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cho biết, người tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình được hưởng các quyền lợi sau: được giảm trừ mức đóng cho các thành viên trong hộ gia đình cùng tham gia; được cấp thẻ bảo hiểm y tế bản điện tử; được chi trả chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng quy định trên thẻ; được lựa chọn và thay đổi nơi đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu trong 15 ngày đầu mỗi quý; được cơ quan bảo hiểm xã hội, cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế và các cơ quan liên quan giải thích, cung cấp thông tin về chế độ bảo hiểm y tế; được khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm y tế.
Nếu không tham gia bảo hiểm y tế, cá nhân có thể gặp một số rủi ro như: không có thẻ bảo hiểm y tế để chăm sóc sức khỏe khi ốm đau, bệnh tật; phải tự chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh; khó tiếp cận các dịch vụ y tế kỹ thuật cao và thuốc đắt tiền; luôn lo lắng vì giá dịch vụ y tế ngày càng tăng; kinh tế gia đình sa sút khi không may mắc bệnh hiểm nghèo; các thành viên khác trong gia đình sẽ không được Nhà nước hỗ trợ kinh phí khi tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình.
Khi đi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, người tham gia cần xuất trình thẻ bảo hiểm y tế còn hạn sử dụng hoặc hình ảnh thẻ trên ứng dụng VssID - bảo hiểm xã hội số và giấy tờ chứng minh nhân thân có ảnh; căn cước/căn cước công dân/tài khoản định danh điện tử (VNeID) mức độ 2 đã tích hợp thông tin về thẻ bảo hiểm y tế.
Lưu ý khi tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình
Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội lưu ý, đối với người tham gia lần đầu hoặc không liên tục từ 90 ngày trở lên, thẻ có giá trị sử dụng sau 30 ngày kể từ ngày đóng đủ bảo hiểm y tế. Người tham gia cần sử dụng thẻ đúng mục đích, không cho người khác mượn thẻ và không sử dụng thẻ của người khác khi khám chữa bệnh. Việc gia hạn thẻ có thể thực hiện tại trụ sở cơ quan bảo hiểm xã hội, Cổng dịch vụ công quốc gia, Cổng dịch vụ công bảo hiểm xã hội, tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, ứng dụng ngân hàng để thẻ bảo hiểm y tế có giá trị sử dụng liên tục và không bị gián đoạn, trước khi thẻ hết hạn. Cá nhân có thể đăng ký trên Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đăng ký tại cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế gần nhất để được tư vấn, hỗ trợ.
