Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tính đến hết năm 2025, cả nước có 74,23% hộ dân khu vực nông thôn được sử dụng nước đạt quy chuẩn. Trong đó, 54,92% hộ dùng nước sạch từ các công trình cấp nước tập trung và 19,31% sử dụng nước từ hệ thống cấp nước hộ gia đình. Tuy nhiên, thực trạng cấp nước sạch nông thôn hiện nay vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là sự chênh lệch rõ rệt giữa các vùng miền trên cả nước.
Chênh lệch vùng miền trong tiếp cận nước sạch
Vùng Đồng bằng sông Hồng dẫn đầu cả nước với tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn lên tới 89,73%. Ngược lại, khu vực trung du và miền núi phía Bắc ghi nhận tỷ lệ thấp nhất, chỉ đạt 46,51%. Sự chênh lệch này phản ánh những khó khăn về địa hình, hạ tầng và nguồn lực đầu tư tại các vùng khó khăn.
Khó khăn trong công tác cấp nước an toàn
Công tác cấp nước an toàn còn gặp nhiều trở ngại do hạn chế về nguồn vốn đầu tư, ứng dụng công nghệ và năng lực quản lý nguồn nước. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường tại các khu vực nông thôn, công nghiệp đang làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, kéo theo chi phí kiểm soát chất lượng nước tăng cao. Việc chuyển đổi số và áp dụng khoa học công nghệ vào quản lý, vận hành các công trình cấp nước mới chỉ dừng lại ở mức thí điểm, chưa được triển khai đồng bộ trên diện rộng.
Tác động đến phụ nữ, trẻ em và trường học
Những thách thức này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận nước sạch của người dân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em ở vùng sâu, vùng xa. Tại các trường học, chỉ khoảng 69,4% trường có nhà tiêu đạt chuẩn, 37% chưa có đủ nước sạch và xà phòng. Khoảng 7,7 triệu học sinh vẫn chưa được tiếp cận nguồn nước an toàn và công trình vệ sinh đạt chuẩn, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và học tập.
Tuần lễ nước sạch năm 2026: Ứng dụng công nghệ số vì phát triển bền vững
Với chủ đề “Cấp nước an toàn - Ứng dụng công nghệ số - Phát triển bền vững”, Tuần lễ nước sạch năm 2026 nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và sự tham gia của người dân, cộng đồng, các tổ chức và chính quyền địa phương trong công tác nước sạch và vệ sinh nông thôn. Sự kiện hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống và thực hiện các mục tiêu xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.
Các hoạt động chính
Các hoạt động trọng tâm bao gồm: đẩy mạnh truyền thông về nước sạch và vệ sinh nông thôn; tổ chức lễ phát động, ra quân vệ sinh môi trường, duy tu công trình cấp nước và các hoạt động cộng đồng tại địa phương; triển khai các chiến dịch, sáng kiến truyền thông trong trường học và cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi về sử dụng nước sạch, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân.
Thông điệp chính
Thông điệp của Tuần lễ nhấn mạnh: ứng dụng công nghệ số để quản lý, vận hành hiệu quả và bền vững công trình cấp nước nông thôn; nước sạch và vệ sinh an toàn mang lại sức khỏe, chất lượng cuộc sống cho mọi người; bảo vệ và sử dụng nước tiết kiệm là bảo vệ tương lai phát triển bền vững; cộng đồng chung tay giữ gìn vệ sinh môi trường nông thôn xanh - sạch - đẹp, đồng thời bảo đảm mọi người đều được tiếp cận nước sạch và vệ sinh an toàn; chủ động cấp, trữ nước an toàn để ứng phó thiên tai và biến đổi khí hậu; xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh để bảo vệ sức khỏe gia đình và cộng đồng; giữ gìn nguồn nước hôm nay vì tương lai bền vững của mọi trẻ em; tận dụng nền tảng số, thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong đổi mới giải pháp và phát triển bền vững.
Các đoàn viên thanh niên và nhân dân xã Nhữ Khê, tỉnh Tuyên Quang đã tham gia vệ sinh môi trường hưởng ứng Lễ phát động, góp phần lan tỏa thông điệp ý nghĩa này.
