Ngày 15/7, tại Công viên Lê Thị Riêng (quận 10, TP. Hồ Chí Minh), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Lễ triển khai nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt các Anh hùng liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Cùng dự có các đồng chí: Trương Tấn Sang, nguyên Chủ tịch nước; Nguyễn Tấn Dũng, nguyên Thủ tướng Chính phủ; Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; Phạm Thanh Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các ban, bộ, ngành Trung ương.
Phát hiện rãnh mộ tập thể và 5 bộ hài cốt
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh, cơ sở triển khai tìm kiếm hình thành từ quá trình nghiên cứu hồ sơ do nhóm của ông Nguyễn Xuân Thắng, thành viên Trung ương Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, thực hiện nhiều năm qua. Qua nghiên cứu tư liệu ảnh, ảnh vệ tinh, bản đồ quân sự và tài liệu lịch sử trong và ngoài nước, bước đầu xác định tại Nghĩa địa Chí Hòa-Chợ Quán (nay là Công viên Lê Thị Riêng) từng diễn ra việc chính quyền Sài Gòn trước 1975 tổ chức chôn cất tập thể các chiến sĩ giải phóng và đồng bào yêu nước hy sinh trong Mậu Thân 1968.
Ban Chỉ đạo quốc gia thống nhất triển khai tìm kiếm theo 4 giai đoạn: khảo sát, chuẩn bị, quy tập, truy điệu và an táng. Để tăng độ chính xác, Ban Chỉ đạo Thành phố phối hợp Quân khu 7, các đơn vị chuyên môn của Bộ Quốc phòng cùng Trường đại học Bách khoa và Trường đại học Khoa học Tự nhiên TP. Hồ Chí Minh tiến hành khảo sát bằng radar xuyên đất tại ba khu vực nghi vấn. Kết quả xác định hai khu vực có tín hiệu địa chất bất thường, tạo cơ sở đào thăm dò. Lực lượng chức năng khai quật tại khu vực điểm A, phát hiện một rãnh dài khoảng 25m, rộng khoảng 3m; bước đầu tìm thấy 5 bộ hài cốt cùng tăng, võng bộ đội và nhiều mẫu xương vụn. Đối chiếu tài liệu và hiện trạng, nhận định đây là rãnh mộ tập thể số 3. Sau khi hoàn thành quy tập tại rãnh số 3, Ban Chỉ đạo sẽ tiếp tục mở rộng tìm kiếm các rãnh mộ số 1, số 2 và các rãnh khác theo thông tin nhân chứng.
Thủ tướng: Nhiệm vụ chính trị trọng tâm, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh: “Hôm nay, tại Công viên Lê Thị Riêng, chúng ta vô cùng xúc động tổ chức Lễ triển khai nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt các Anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Sự kiện hôm nay có ý nghĩa rất thiêng liêng; là hành động thiết thực của lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đối với những người con đã hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân và xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc.”
Thủ tướng khẳng định Đảng, Chính phủ luôn coi công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” và mệnh lệnh từ trái tim. “Chúng ta tuyệt đối không cho phép mình dừng lại khi vẫn còn manh mối để tìm kiếm, khi hài cốt các liệt sĩ chưa được quy tập đầy đủ. Bằng mọi giá, chúng ta phải nỗ lực cao nhất để tìm kiếm, đưa các Anh hùng liệt sĩ về với gia đình, quê hương.”
Việc triển khai tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng là kết quả của nhiều năm kiên trì thu thập thông tin, nghiên cứu tư liệu lịch sử, nhất là hồ sơ tư liệu quân sự được giải mật và cung cấp từ phía các tổ chức và cựu chiến binh Hoa Kỳ từng tham chiến tại Việt Nam. Trong chiến dịch “500 ngày đêm” đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo quốc gia và Thành phố Hồ Chí Minh đã tích cực phân tích, đánh giá trên cơ sở lịch sử, khoa học và thực tiễn, kết hợp lời kể nhân chứng và công nghệ hiện đại để khoanh vùng, thăm dò, tìm kiếm khu mộ tập thể.
Ba yêu cầu của Thủ tướng đối với công tác tìm kiếm
Thủ tướng yêu cầu các lực lượng và các cấp, các ngành quán triệt 3 yêu cầu: Một là, việc tìm kiếm, quy tập phải được thực hiện bài bản, khoa học, an toàn, chặt chẽ, kỹ lưỡng, bằng tấm lòng tri ân và tinh thần trách nhiệm cao nhất để phấn đấu đạt, thậm chí vượt mục tiêu đề ra. Hai là, mỗi động tác tìm kiếm, mỗi tấc đất lật lên phải cẩn trọng, tỷ mỉ tuyệt đối, bởi mỗi dấu vết được bảo vệ nguyên vẹn chính là thêm manh mối, hy vọng để xác định danh tính, trả lại tên cho các anh. Thủ tướng đề nghị Thành phố Hồ Chí Minh huy động tối đa nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ giám định ADN để đẩy nhanh tiến độ xác định danh tính. Ba là, từ thực tiễn xác minh, thăm dò và triển khai tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh cần khẩn trương tổng hợp, phân tích, đánh giá chặt chẽ, khoa học, hệ thống các hồ sơ, dữ liệu liên quan đến các trận đánh, chiến dịch lớn trên địa bàn, đặc biệt trong các năm 1968, 1972; tăng cường đối chứng tư liệu, khai thác lời kể nhân chứng và ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm đẩy nhanh tiến độ xác minh thông tin, từ đó khoanh vùng, tập trung thăm dò và tổ chức khai quật, tìm kiếm tại các khu vực có khả năng có mộ liệt sĩ tập thể.
Kết thúc lễ: Quy tập hài cốt và xác định danh tính liệt sĩ Huỳnh Văn Quên
Kết thúc buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các đồng chí lãnh đạo thực hiện Nghi lễ quy tập hài cốt liệt sĩ. Hiện đã xác định được danh tính 1 liệt sĩ là Huỳnh Văn Quên. Trước đó, Thủ tướng và Đoàn đại biểu đã dâng hoa, dâng hương tại Tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú và Bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.
Thủ tướng kêu gọi đồng bào, chiến sĩ cả nước, người Việt Nam ở nước ngoài và các cựu chiến binh từng tham chiến tại Việt Nam tiếp tục đồng hành, cung cấp thông tin để mở ra cơ hội tìm thấy những người con ưu tú của Tổ quốc.
