Bộ Nội vụ đã xây dựng và đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 76/2019/NĐ-CP ngày 8/10/2019 của Chính phủ về chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và người hưởng lương trong lực lượng vũ trang công tác ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn (gọi tắt là dự thảo Nghị định).
Theo Bộ Nội vụ, Nghị định số 76/2019/NĐ-CP được ban hành dựa trên các luật như Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015, Luật Cán bộ, công chức năm 2008, Luật Viên chức năm 2010 và Luật Giáo dục năm 2009, quy định chín chính sách gồm: phụ cấp thu hút; phụ cấp công tác lâu năm; trợ cấp lần đầu; trợ cấp tiền mua và vận chuyển nước ngọt và sạch; trợ cấp một lần khi chuyển công tác hoặc nghỉ hưu; thanh toán tiền tàu xe; trợ cấp tham quan, học tập, bồi dưỡng chuyên môn; phụ cấp ưu đãi theo nghề; phụ cấp lưu động và phụ cấp dạy tiếng dân tộc thiểu số.
Kết quả thực hiện cho thấy, chính sách phụ cấp thu hút có 353.541 người thụ hưởng, áp dụng tại 2.231 xã và 4.287 thôn, kinh phí hơn 21.763 tỷ đồng. Chính sách phụ cấp công tác lâu năm có 353.311 người thụ hưởng, tại 2.225 xã và 4.276 thôn, kinh phí hơn 21.741 tỷ đồng. Trợ cấp lần đầu có 302.586 người thụ hưởng, tại 2.158 xã và 3.951 thôn, kinh phí hơn 4.255 tỷ đồng. Trợ cấp nước ngọt có 115 người thụ hưởng, tại 44 thôn, kinh phí hơn 209 triệu đồng. Trợ cấp một lần khi chuyển công tác hoặc nghỉ hưu có 61.253 người thụ hưởng, tại 2.028 xã và 3.838 thôn, kinh phí hơn 940 tỷ đồng. Thanh toán tiền tàu xe có 9.159 người thụ hưởng, tại 149 xã và 1.025 thôn, kinh phí hơn 346 tỷ đồng. Trợ cấp tham quan, học tập có 4.605 người thụ hưởng, tại 177 xã và 1.019 thôn, kinh phí hơn 174 tỷ đồng. Phụ cấp ưu đãi nghề có 235.334 người thụ hưởng, tại 1.665 xã và 3.853 thôn, kinh phí hơn 16.538 tỷ đồng. Phụ cấp lưu động có 69 người thụ hưởng, tại 44 xã và 930 thôn, kinh phí hơn 704 triệu đồng. Phụ cấp dạy tiếng dân tộc thiểu số có 771 người thụ hưởng, tại 116 xã và 978 thôn, kinh phí hơn 17 tỷ đồng.
Hiện nay, căn cứ pháp lý đã thay đổi, mô hình chính quyền địa phương chuyển từ ba cấp xuống hai cấp (tỉnh và xã, bỏ huyện). Quá trình thực hiện phát sinh vướng mắc về phạm vi địa bàn, đối tượng và một số chính sách như phụ cấp công tác lâu năm, trợ cấp lần đầu, trợ cấp một lần và thời gian tính hưởng. Nếu không sửa đổi, việc thực hiện chính sách sẽ gặp khó khăn.
Các luật mới như Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật Cán bộ, công chức năm 2025, Luật Viên chức năm 2025 đã có hiệu lực. Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW và Nghị quyết số 72-NQ/TW; Quốc hội ban hành Nghị quyết số 248/2025/QH15 và Nghị quyết số 261/2025/QH15; Chính phủ ban hành Nghị định số 272/2025/NĐ-CP về phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030.
Dự thảo Nghị định sửa đổi gồm ba điều, tập trung hoàn thiện địa bàn áp dụng: đặc khu Trường Sa, Hoàng Sa và DK1; xã khu vực III; thôn đặc biệt khó khăn. Bổ sung quy định giữ nguyên phạm vi địa bàn khi có thay đổi địa giới hành chính đến khi có quyết định mới. Đối tượng áp dụng được điều chỉnh phù hợp với Nghị định số 111/2022/NĐ-CP và Nghị định số 126/2024/NĐ-CP, thay thế cụm từ “xã, phường, thị trấn” bằng “cấp xã”. Về hiệu lực thi hành, dự thảo bổ sung quy định giải quyết các trường hợp đến công tác từ 1/7/2025 đến 31/12/2025 được hưởng trợ cấp lần đầu, theo Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15.
