Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031, hơn 10 triệu hội viên nông dân trên cả nước cùng các cấp bộ Hội đã không ngừng thi đua đổi mới sáng tạo, làm giàu trên mảnh đất quê hương. Các hội viên tích cực tham gia chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, góp phần hình thành nhiều mô hình sản xuất-kinh doanh mới.
Hoa khôi vùng cao làm nông giỏi
Nằm ở vùng núi cao cực Bắc, khí hậu quanh năm mát mẻ, xã Đồng Văn (tỉnh Tuyên Quang) có điều kiện thuận lợi để phát triển cây ăn quả ôn đới và dược liệu quý. Đất đai ở đây chủ yếu là feralit trên núi đá vôi, diện tích canh tác ít nhưng chưa bị hóa chất công nghiệp tác động nhiều, rất thích hợp cho nông nghiệp sạch và hữu cơ.
Nắm bắt thế mạnh đó, chị Lưu Thị Hòa, hội viên nông dân Thôn 2 (xã Đồng Văn) đã mạnh dạn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với nông nghiệp bản địa sạch. Nhiều người ngạc nhiên khi biết nữ hội viên 9x này từng tốt nghiệp Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) và từng là Hoa khôi Cuộc thi Người đẹp miền cao nguyên đá lần thứ nhất. Tốt nghiệp cử nhân Quốc tế học, chị quyết tâm “bỏ phố về rừng” với lý do giản dị: “Bố tôi là người Cờ Lao, mẹ tôi là người Pu Péo. Ở quê, không nhiều bà con có cơ hội học cao. Tôi muốn dùng kiến thức và sức trẻ để phát triển quê nhà, tạo việc làm cho bà con vùng cao.”
Nghĩ là làm, sau khi tốt nghiệp năm 2015, chị thường xuyên tham gia các cuộc “giải cứu” nông sản để trau dồi kinh nghiệm thực tế. Hai năm sau, “đứa con tinh thần” của chị ra đời: mật ong bạc hà và lê đặc sản Hà Giang. Năm 2019, mô hình sản xuất-kinh doanh của chị được mở rộng, sản lượng và chất lượng nông sản tăng nhanh. Chị trồng thêm hai nghìn cây ăn quả lâu năm, bao tiêu nhiều đặc sản địa phương như hạt óc chó, rau theo mùa. Sản phẩm của chị không chỉ bán trên sàn thương mại điện tử mà còn có gian hàng 3D trực tuyến, mang lại trải nghiệm mua hàng thân thiện. Hiện mô hình tạo việc làm cho hàng chục lao động thường xuyên và thời vụ với thu nhập khoảng 5 triệu đồng/người/tháng.
Với vai trò Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang, chị Lưu Thị Hòa luôn chăm lo sản xuất nông nghiệp địa phương, chia sẻ kinh nghiệm cho bà con nông dân.
Từ chiếc xe đạp bán nước mắm dạo
Đến thăm cơ sở chế biến hải sản với gần 100 lao động của chị Lê Thị Liễu ở tổ dân phố Đông Hải (phường Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa), chúng tôi bất ngờ trước mức lương tháng lên tới cả chục triệu đồng. Càng ngỡ ngàng hơn khi tổ hợp sản xuất-lưu trữ-trưng bày và giới thiệu sản phẩm-dịch vụ ăn uống rộng hàng nghìn mét vuông, lợi nhuận khoảng 2,5 tỷ đồng/năm, lại bắt nguồn từ một chiếc xe đạp.
Sinh ra ở vùng Duyên hải Bắc Trung Bộ, chị Liễu quen với cảnh ngư dân đánh bắt, nuôi trồng và chế biến hải sản. Gia đình chị từng có cửa hàng nhỏ bán đồ khô và mắm, nhưng thiếu vốn, thị trường hẹp, kinh nghiệm chưa chuyên nghiệp. Năm 2003, ngư dân quê chị trúng đậm mùa moi. Chị thu mua moi về bán cho đại lý, nhưng có hôm thuyền về nhiều, làm tới khuya vẫn còn cả tạ moi, cá cơm tươi ngon không thể để lại. Chị nghĩ ra cách ủ mắm: mắm tôm, nước mắm, mắm chua.
Vốn eo hẹp, chị Liễu quyết định đi bán mắm dạo bằng xe đạp cũ. Mỗi mẻ mắm ra lò, chị lại chở đi khắp các vùng quê chào bán. Hình ảnh chị trên chiếc xe cọc cạch với những hũ mắm lớn nhỏ trở nên quen thuộc. Nhiều khách hàng “phải lòng” mắm “nhà chị Liễu” ngay lần nếm đầu tiên, thị trường tiêu thụ mở rộng.
Đến nay, gia đình chị có 7 sản phẩm OCOP. Doanh nghiệp ứng dụng hệ thống HACCP, đầu tư nhiều tỷ đồng cải tiến bao bì, mẫu mã, xây dựng xưởng đóng chai, đóng gói riêng biệt để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Với tư duy “muốn đi xa, hãy đi cùng nhau”, chị tạo điều kiện cho 50 hộ gia đình phát triển sản xuất với tổng vốn không thu lãi hơn 400 triệu đồng. Hằng năm, doanh nghiệp tham gia các hoạt động cộng đồng, từ thiện với kinh phí 100-150 triệu đồng.
Bảo đảm vai trò “người bạn đồng hành” của nông dân
Theo Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Bùi Thị Thơm, những năm qua, dù tình hình thế giới nhiều bất ổn, thay đổi chính sách thuế quan, nhập khẩu, thiên tai, dịch bệnh, nông nghiệp nước ta vẫn khẳng định vị thế “trụ đỡ” của nền kinh tế, đạt kỷ lục mới về xuất khẩu. Nông dân Việt Nam ngày càng thể hiện rõ vai trò chủ thể, trung tâm trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới.
Công tác Hội và phong trào nông dân tiếp tục đạt kết quả quan trọng, 16/18 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch, có chỉ tiêu vượt gấp nhiều lần. Công tác sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, cán bộ Hội các cấp được triển khai quyết liệt, đồng bộ. Đại hội Hội Nông dân các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 hoàn thành đúng kế hoạch, đảm bảo chất lượng. Nội dung, phương thức hoạt động Hội đổi mới, chuyển từ vận động sang dẫn dắt, hỗ trợ; phong trào nông dân hiệu quả, thiết thực, kết hợp chiều rộng và chiều sâu, chú trọng chất lượng. Vai trò nòng cốt của Hội trong xây dựng giai cấp nông dân được khẳng định; chất lượng hội viên, nhận thức chính trị, trình độ, kỹ năng sản xuất-kinh doanh được nâng lên, đời sống vật chất, tinh thần được cải thiện.
Nền kinh tế nước ta chuyển dịch sang kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Các bước nhảy vọt về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo mở ra cơ hội bứt phá nhưng cũng giảm lợi thế lao động giá rẻ. Hội nhập quốc tế tạo điều kiện tiếp thu tri thức, mở rộng sản xuất-kinh doanh, thị trường xuất khẩu, nhưng đặt ra thách thức về cạnh tranh, chất lượng nông sản, mô hình nhỏ lẻ, truyền thống.
Những thuận lợi và thách thức đan xen đòi hỏi Hội Nông dân các cấp phải vươn lên mạnh mẽ, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững. Các cấp Hội phải tinh gọn về bộ máy, vững mạnh về chính trị, tổ chức và hành động, là nòng cốt cho phong trào nông dân, lấy hội viên, nông dân làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực để đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, đảm bảo vai trò “người bạn đồng hành” của nông dân.
Giai đoạn vừa qua, Hội Nông dân Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bốn Đề án lớn: Hội Nông dân Việt Nam tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp đến năm 2030; Bồi dưỡng cán bộ Hội Nông dân các cấp, chi hội trưởng nông dân và nông dân sản xuất-kinh doanh giỏi, nông dân xuất sắc giai đoạn 2025-2030; Kiện toàn tổ chức và hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương; Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân sản xuất-kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng giai đoạn 2026-2030. Đây là nền tảng vững chắc, cơ sở và động lực để các cấp bộ Hội bứt phá, đổi mới hoạt động Hội và phong trào nông dân trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
