Theo báo cáo State of the Global Workplace 2026 của Gallup thực hiện tại hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ, người lao động Việt Nam được đánh giá có mức sống cân bằng nhất Đông Nam Á. Có tới 59% người được khảo sát cho rằng cuộc sống hiện tại và tương lai đủ tích cực để xếp vào nhóm “phát triển tốt”, cao hơn đáng kể so với Thái Lan hay Singapore. Người Việt Nam cũng thuộc nhóm ít trải qua cảm xúc tiêu cực hàng ngày như giận dữ hay cô đơn.
Tuy nhiên, một nghịch lý đáng chú ý là chỉ 9% nhân sự Việt Nam thực sự gắn bó với nơi làm việc - mức thấp nhất Đông Nam Á và thuộc nhóm thấp nhất thế giới. Gallup cho rằng điều này phản ánh vấn đề về chất lượng quản trị hơn là thái độ bề ngoài của nhân viên. Một người có thể chăm chỉ, tăng ca thường xuyên, luôn phản hồi công việc nhưng chưa chắc thực sự cam kết với tổ chức. Khi thiếu sự gắn bó về tâm lý, họ thường chỉ làm ở mức tối thiểu, ít tinh thần trách nhiệm và sẵn sàng nghỉ việc nếu có cơ hội tốt hơn.
Thiếu gắn bó gây thất thoát năng suất lớn
Theo ước tính của Gallup, tình trạng nhân sự thiếu gắn bó khiến doanh nghiệp tại Việt Nam thất thoát năng suất tương đương khoảng 12,6% GDP mỗi năm, tức khoảng 1,6 triệu tỉ đồng. Con số này cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề và tác động tiêu cực đến nền kinh tế.
Nguyên nhân từ quản lý và cơ hội phát triển
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nhân viên chỉ có thể gắn bó khi nhìn thấy cơ hội phát triển, được ghi nhận công bằng và có người quản lý hỗ trợ đúng cách. Tuy nhiên, nhiều quản lý hiện nay chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng lãnh đạo. Tại Việt Nam, việc thăng chức thường dựa trên chuyên môn thay vì năng lực quản trị con người. Gallup cho biết chỉ 44% quản lý trên toàn cầu từng được đào tạo kỹ năng lãnh đạo, còn ở nhóm quản lý trẻ chỉ khoảng 37%. Trong bối cảnh doanh nghiệp cắt giảm nhân sự và trẻ hóa bộ máy, nhiều quản lý trẻ vừa thiếu kinh nghiệm, vừa chịu áp lực lớn về hiệu suất công việc.
Cơ hội cải thiện từ nền tảng tinh thần tích cực
Theo Gallup, lợi thế của Việt Nam là người lao động vẫn có nền tảng tinh thần tích cực và ít chịu tác động từ cảm xúc tiêu cực ngoài công việc. Đây được xem là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp cải thiện mức độ gắn bó của nhân sự nếu tập trung đúng vào năng lực quản trị và trải nghiệm nhân viên. Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo kỹ năng lãnh đạo cho quản lý, xây dựng văn hóa ghi nhận và tạo cơ hội phát triển rõ ràng để nâng cao sự gắn kết của nhân viên.
